UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czerstwy

Chronologizacja

1534, SPXVI
Inne znaczenie: 'rześki, żywy, świeży'

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czerstwy	czerstwy	czerstwy	czerstwe	czerstwa
D.	czerstwego	czerstwego	czerstwego	czerstwego	czerstwej
C.	czerstwemu	czerstwemu	czerstwemu	czerstwemu	czerstwej
B.	czerstwego	czerstwego	czerstwy	czerstwe	czerstwą
N.	czerstwym	czerstwym	czerstwym	czerstwym	czerstwą
Ms.	czerstwym	czerstwym	czerstwym	czerstwym	czerstwej
W.	czerstwy	czerstwy	czerstwy	czerstwe	czerstwa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czerstwi	czerstwi	czerstwe	czerstwe
D.	czerstwych	czerstwych	czerstwych	czerstwych
C.	czerstwym	czerstwym	czerstwym	czerstwym
B.	czerstwych	czerstwych	czerstwych	czerstwe
N.	czerstwymi	czerstwymi	czerstwymi	czerstwymi
Ms.	czerstwych	czerstwych	czerstwych	czerstwych
W.	czerstwi	czerstwi	czerstwe	czerstwe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czerstwiejszy	czerstwiejszy	czerstwiejszy	czerstwiejsze	czerstwiejsza
D.	czerstwiejszego	czerstwiejszego	czerstwiejszego	czerstwiejszego	czerstwiejszej
C.	czerstwiejszemu	czerstwiejszemu	czerstwiejszemu	czerstwiejszemu	czerstwiejszej
B.	czerstwiejszego	czerstwiejszego	czerstwiejszy	czerstwiejsze	czerstwiejszą
N.	czerstwiejszym	czerstwiejszym	czerstwiejszym	czerstwiejszym	czerstwiejszą
Ms.	czerstwiejszym	czerstwiejszym	czerstwiejszym	czerstwiejszym	czerstwiejszej
W.	czerstwiejszy	czerstwiejszy	czerstwiejszy	czerstwiejsze	czerstwiejsza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czerstwiejsi	czerstwiejsi	czerstwiejsze	czerstwiejsze
D.	czerstwiejszych	czerstwiejszych	czerstwiejszych	czerstwiejszych
C.	czerstwiejszym	czerstwiejszym	czerstwiejszym	czerstwiejszym
B.	czerstwiejszych	czerstwiejszych	czerstwiejszych	czerstwiejsze
N.	czerstwiejszymi	czerstwiejszymi	czerstwiejszymi	czerstwiejszymi
Ms.	czerstwiejszych	czerstwiejszych	czerstwiejszych	czerstwiejszych
W.	czerstwiejsi	czerstwiejsi	czerstwiejsze	czerstwiejsze

Pochodzenie

psł. *čŕ̥stvъ 'zbity, gęsty, jędrny, twardy'

1. chleb

Definicja

o pieczywie: taki, który pod wpływem czasu stał się suchy i twardy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	sczerstwiały
	sprzeczne:	świeży

Połączenia

czerstwy chleb; czerstwa bułka, kromka; czerstwe pieczywo

Cytaty

	Po odejściu Karen i zniknięciu służącej oliwa i czerstwa bułka były ostatnimi jadalnymi produktami w jego domu. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006
	Skubiemy czerstwy chleb. Żujemy w milczeniu resztki kiełbasy. źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005
	W ciągu dnia przez lokal przewija się mnóstwo proszących, a my tak naprawdę nie wiemy jak im pomóc. Dawaliśmy im porcje czerstwego pieczywa, bo było nam żal dzieciaków [...]. źródło: NKJP: (JXB): Prośba o bułkę, Dziennik Łódzki, 2001-07-13
	[...] posiłki w czasie ostatniego konklawe były skromne. Składały się głównie z makaronów, łatwych do przechowywania, sosów oraz jarzyn i owoców. Mięsa prawie nie podawano. Chleb był czerstwy, bo przyniesiono go tylko raz na początku zebrania. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

2.a człowiek

Definicja

taki, który wygląda na zdrowego, silnego i młodszego niż wskazywałby na to jego wiek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

czerstwy staruszek

Cytaty

	Przed dwoma laty byłem na Ukrainie, daleko za Kijowem, i miałem okazję rozmawiać z czerstwym mężczyzną, który ukończył sto pięć lat [...], a żył i odżywiał się tak jak jego ojciec w XIX wieku. Ani śladu sklerozy, doskonała pamięć, zdrowe myślenie... źródło: NKJP: Marzena i Tadeusz Woźniakowie: Zimą trzeba jeść!, Trybuna Śląska, 2002-12-13
	Dziwiło mnie [...], że stary nagle zaczął jeździć na ryby z jakimiś czerstwymi facetami z Warszawy, chociaż nigdy dotąd ryb nie łapał, i parę razy przyszedł mocno nawalony, co mu się też raczej nie zdarzało. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000
	Właśnie mi przyszło na myśl, że z tymi zdrowymi, czerstwymi kobietami wiejskimi to nie żaden przesąd. [...] żyją w zdrowszych warunkach niż ja, wymuskana i cherlawa baba miastowa. I nie pieszczą się ani z sobą, ani z ciążą. źródło: NKJP: Internet
	Chłop jest czerstwy, skórę ma spaloną wieloletnim słońcem. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Hiszpańskie oczy, 1990

2.b twarz

Definicja

właściwy dla tego, kto wygląda wygląda na zdrowego, silnego i młodszego niż wskazywałby na to jego wiek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

czerstwa twarz

Cytaty

Miałem babcię Ludwikę − przypomniał sobie i na jego czerstwej twarzy odmalowała się cała arkadia dzieciństwa.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Prowincja, 2002

Wchodzę, patrzę: a tu zamiast blondyna z grzywką na prawą stronę, rumianego i wesołego, siedzi łysawy brunet o czerstwej cerze, w srebrnych okularach.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002

Tylko raz na jakiś czas przez opleciony plątaniną uliczek Placa Major przejedzie na warczącym skuterze jakiś siwawy jegomość o opalonym, czerstwym obliczu.

źródło: NKJP: Janusz Ślęzak: Złote plaże Katalonii, Gazeta Krakowska, 2005-05-20

3. dowcip

Definicja

pot.

taki, który jest nieciekawy a nawet nudny, mimo że nie powinien taki być

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

czerstwy żart

Cytaty

	[...] większość gagów koncentruje się wokół seksu. I jak to z tym autorem bywa, co bardziej czerstwe dowcipy zamiast śmiechu wywołują jedynie znudzone westchnienie. źródło: NKJP: Jędrzej Burszta: Mało dowcipne wampiry, Esensja, 2009-04-08
	Obraziłem się [...]. Nie napiszę więc, że [...] czerstwe żarty i drętwe piosenki (zestaw z poprzedniego weekendu) tak nadwątliły moje siły, że nie byłem w stanie obejrzeć koncertu Ennio Morricone. źródło: NKJP: Przemysław Franczyk: Smecz towarzyski, Gazeta Krakowska, 2007-06-09
	[...] film jest czerstwy. Pomysł ciekawy, ale aktorzy, scenariusz, dialogi i wykonanie... Można obejrzeć, ale najwyżej raz. źródło: NKJP: Internet
	Cracovia została sflekowana do roli drużyny-przeszkadzajki, uprawiającej czerstwy futbol, pełen – czasem wręcz karykaturalnych – błędów, nieporozumień i przypadkowych zagrań. źródło: NKJP: Przemysław Franczak: Stawowy skradł show, Gazeta Krakowska, 2007-04-30

Data ostatniej modyfikacji: 01.08.2018