UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pognębić

Chronologizacja

1714, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pognębię
pognębimy
2 os. pognębisz
pognębicie
3 os. pognębi
pognębią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pognębiłem
+(e)m pognębił
pognębiłam
+(e)m pognębiła
pognębiłom
+(e)m pognębiło
pognębiliśmy
+(e)śmy pognębili
pognębiłyśmy
+(e)śmy pognębiły
2 os. pognębiłeś
+(e)ś pognębił
pognębiłaś
+(e)ś pognębiła
pognębiłoś
+(e)ś pognębiło
pognębiliście
+(e)ście pognębili
pognębiłyście
+(e)ście pognębiły
3 os. pognębił
pognębiła
pognębiło
pognębili
pognębiły

bezosobnik: pognębiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pognębijmy
pognębmy
2 os. pognęb
pognębij
pognębcie
pognębijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pognębiłbym
bym pognębił
pognębiłabym
bym pognębiła
pognębiłobym
bym pognębiło
pognębilibyśmy
byśmy pognębili
pognębiłybyśmy
byśmy pognębiły
2 os. pognębiłbyś
byś pognębił
pognębiłabyś
byś pognębiła
pognębiłobyś
byś pognębiło
pognębilibyście
byście pognębili
pognębiłybyście
byście pognębiły
3 os. pognębiłby
by pognębił
pognębiłaby
by pognębiła
pognębiłoby
by pognębiło
pognębiliby
by pognębili
pognębiłyby
by pognębiły

bezosobnik: pognębiono by

bezokolicznik: pognębić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

pognębiwszy

gerundium: pognębienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pognębienie
pognębienia
D. pognębienia
pognębień
C. pognębieniu
pognębieniom
B. pognębienie
pognębienia
N. pognębieniem
pognębieniami
Ms. pognębieniu
pognębieniach
W. pognębienie
pognębienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: pognębiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pognębiony
pognębiony
pognębiony
pognębione
pognębiona
D. pognębionego
pognębionego
pognębionego
pognębionego
pognębionej
C. pognębionemu
pognębionemu
pognębionemu
pognębionemu
pognębionej
B. pognębionego
pognębionego
pognębiony
pognębione
pognębioną
N. pognębionym
pognębionym
pognębionym
pognębionym
pognębioną
Ms. pognębionym
pognębionym
pognębionym
pognębionym
pognębionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pognębieni
pognębieni
pognębione
pognębione
D. pognębionych
pognębionych
pognębionych
pognębionych
C. pognębionym
pognębionym
pognębionym
pognębionym
B. pognębionych
pognębionych
pognębionych
pognębione
N. pognębionymi
pognębionymi
pognębionymi
pognębionymi
Ms. pognębionych
pognębionych
pognębionych
pognębionych

odpowiednik aspektowy: pognębiać

Pochodzenie

Zob. gnębić

1. strapić

Definicja

książk. 
wywołać zmartwienie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  strapić, zgnębić

Cytaty

Żeby jeszcze bardziej pognębić kierowców wymyślono jakieś zupełnie chore zasady pierwszeństwa, nie mające nic wspólnego ani z bezpieczeństwem ani ze sprawnością ruchu.

źródło: NKJP: Ryszard Parka: Zirytowani w Rybniku, Trybuna Śląska, 2004-01-21

Pognębił nas kurs korony, który zaraz na początku roku zaczął piąć się ostro w górę, by osiągnąć dzisiaj wysokość zaporową - tłumaczy [...] właściciel kantoru.

źródło: NKJP: Granica do góry nogami, Dziennik Polski, 2003-09-26

W nie najlepszych nastrojach przystępowali piłkarze obu drużyn do tego spotkania. Niedźwiedź bowiem mógł być pognębiony informacją, że prezes [...] postanowił wycofać się ze wspierania zespołu.

źródło: NKJP: Jacek Żukowski: Na przekór, Gazeta Krakowska, 2001-08-27

Składnia

bez ograniczeń + pognębić +
KOGO + (CZYM)

2. zniszczyć kogoś

Definicja

książk. 
znęcając się nad kimś, prześladując kogoś, zniszczyć go moralnie lub materialnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zgnębić

Cytaty

Oprawcy byli bezsilni wobec jego męstwa i to potęgowało ich wściekłość. Aby pognębić i złamać moralnie Moczarskiego, umieścili go w jednej celi z generałem SS Jürgenem Stroopem.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Wprawdzie każdy polityk powtórzy za Janem Jakubem Rousseau, że obelgi to argumenty tych, którzy nie mają argumentów, ale sam nie będzie stronił od ich używania, z zamiarem pognębienia przeciwnika.

źródło: NKJP: Sławomir Kmiecik: Mały słownik wielkich, Polska Głos Wielkopolski, 2007-10-05

Zdrady, zasadzki, tortury, gwałt, masakra bezbronnych i słabych, porwania, a nawet zabójstwa negocjatorów, palenie zabudowań, niszczenie zbiorów - wszystkie te okrucieństwa stosowano w celu pognębienia przeciwnika.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Gore jednak przeszarżował - kamera bezlitośnie wychwyciła jego pogardliwe uśmieszki pod adresem rywala, słychać było głośne wzdychania - oznaki zniecierpliwienia - a agresywne ataki na program Busha wyglądały jak popisy prymusa w klasie usiłującego pognębić głupszych od niego kolegów.

źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Prymus Al, kumpel George, Polityka, 2000-10-28

Składnia

bez ograniczeń + pognębić +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 12.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json