UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odwieczerz

Chronologizacja

Zob. odwieczerze

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3, ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odwieczerz
odwieczerze
D. odwieczerza
odwieczerzy
odwieczerzów
odwieczerzy
C. odwieczerzowi
odwieczerzy
odwieczerzom
B. odwieczerz
odwieczerze
N. odwieczerzem
odwieczerzą
odwieczerzami
Ms. odwieczerzu
odwieczerzy
odwieczerzach
W. odwieczerzu
odwieczerzy
odwieczerze

Pochodzenie

Od wyrażenia przyimkowego od wieczerzy; zob. wieczerza

1. pora dnia

Definicja

daw. 
późne popołudnie, kiedy słońce już zachodzi i zaczyna się robić ciemno

Noty o użyciu

Formy: odwieczerzem, odwieczerzą, odwieczerzami używane jako przysłówki.

Warianty

  • odwieczerze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat słońce i księżyc, pory dnia

Cytaty

[...] wypadło podróż odłożyć na po Godach. Anusia, dowiedziawszy się o tym, wybuchnęła płaczem i płakała przez cały odwieczerz.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

I akurat wtedy, wczesnym, jesiennym odwieczerzem, do chaty zaszło dwóch chłopów.

źródło: Wasil Bykau: Ściana, 1997 (komunikat.org)

Jednej styczniowej odwieczerzy, spędzanej jak każda inna w macierzystym Instytucie Języka Polskiego, [...] umyśliłem pojechać do domowego legowiska ostatnią czternastką o godzinie 22.51, a nie, jak to miałem w zwyczaju, conocną taryfą.

źródło: Wacław Twardzik: Przypowieść o nocnych miłośnikach i szyderczym ogonie, Dekada Literacka, 2008 (nowa.dekadaliteracka.com.pl)

2. kolacja

Definicja

daw. 
kolacja (posiłek)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kolacja, wieczerza
hiperonimy:  posiłek

Cytaty

Ostatni garnuś mleka dała na odwieczerz kobiecie idącej z dzieckiem na ręku.

źródło: Wanda Wasilewska: Pieśń nad wodami. Cz. 1. Gwiazdy w jeziorze, 1950 (SJPDor)

Chłopcze - zapytałem - mój złoty chłopcze,
Dlaczego tak późno przychodzisz na odwieczerz?
Swoi siedzą przy stołach, wyłożyli łyżki i metalowe talerze [...].

źródło: Stanisław Grochowiak: Spojrzałem w twarz Marzeniu, 1969 (poetariumd.republika.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 27.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json