UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaprzeczyć

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. przeczyć

1. oskarżeniom

Definicja

powiedzieć, że to, co wcześniej ktoś powiedział, nie jest prawdą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

antonimy:

potwierdzić

Połączenia

premier, prezydent, minister; oskarżony, podejrzany zaprzeczył; policja, prokuratura, władza zaprzeczyła; mieszkańcy, urzędnicy zaprzeczyli
zaprzeczyć doniesieniom prasowym, faktom, jakimś informacjom, istnieniu czegoś, oskarżeniom, plotkom, pogłoskom, czyimś słowom, jakimś twierdzeniom, zarzutom; wszystkiemu; kolegom, żonie
zaprzeczyć absolutnie, całkowicie, energicznie, gwałtownie, kategorycznie, stanowczo, zdecydowanie; oficjalnie
chcieć, móc, musieć, potrafić, próbować, usiłować; nie da się, nie można, trudno zaprzeczyć
zaprzeczyć i dodać, zaprzeczyć i odwołać się, zaprzeczyć i oskarżyć, zaprzeczyć i oświadczyć, zaprzeczyć i podkreślić, zaprzeczyć i powiedzieć, zaprzeczyć i stwierdzić, zaprzeczyć i wyjaśnić, zaprzeczyć i zagrozić (pozwem), zaprzeczyć i zaprotestować, zaprzeczyć i zaznaczyć, zaprzeczyć i zażądać (przeprosin), zaprzeczyć i zdementować; nie zaprzeczyć i nie potwierdzić

Cytaty

	Mężczyzna przyznał się jedynie do pobicia, zaprzeczył natomiast innym zarzutom. źródło: NKJP: /pok/: Torturował znajomą, teraz stanie przed sądem, Echo Dnia, 2006-10-13
	Myślę, że nie zaprzeczą mi koledzy posłowie, koleżanki posłanki, którzy są lekarzami, jeśli powiem, że stresy i nerwice leżą u źródła wielu poważnych schorzeń źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.12.1995
	Nie da się zaprzeczyć, że w tych opłakanych warunkach, w jakich żyli pisarze wszystkich czasów, nie mający własnych dochodów, literatura wiele zawdzięcza mecenasom. źródło: KWSJP: Jan Parandowski: Alchemia słowa, 1951
	Zaprzeczyła, jakoby namawiała kogokolwiek do zabójstwa. źródło: KWSJP: Tomasz Dąbrowski: Zabijcie go!, Tygodnik Podhalański, 2000, nr 3
	- Jesteś zmęczony - powiedziała. - Za dużo pracujesz. - Skądże - zaprzeczył. źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Czterdziestu na górze, 1961

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaprzeczę	zaprzeczymy
2 os.	zaprzeczysz	zaprzeczycie
3 os.	zaprzeczy	zaprzeczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaprzeczyłem +(e)m zaprzeczył	zaprzeczyłam +(e)m zaprzeczyła	zaprzeczyłom +(e)m zaprzeczyło	zaprzeczyliśmy +(e)śmy zaprzeczyli	zaprzeczyłyśmy +(e)śmy zaprzeczyły
2 os.	zaprzeczyłeś +(e)ś zaprzeczył	zaprzeczyłaś +(e)ś zaprzeczyła	zaprzeczyłoś +(e)ś zaprzeczyło	zaprzeczyliście +(e)ście zaprzeczyli	zaprzeczyłyście +(e)ście zaprzeczyły
3 os.	zaprzeczył	zaprzeczyła	zaprzeczyło	zaprzeczyli	zaprzeczyły

bezosobnik: zaprzeczono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaprzeczmy
2 os.	zaprzecz	zaprzeczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaprzeczyłbym bym zaprzeczył	zaprzeczyłabym bym zaprzeczyła	zaprzeczyłobym bym zaprzeczyło	zaprzeczylibyśmy byśmy zaprzeczyli	zaprzeczyłybyśmy byśmy zaprzeczyły
2 os.	zaprzeczyłbyś byś zaprzeczył	zaprzeczyłabyś byś zaprzeczyła	zaprzeczyłobyś byś zaprzeczyło	zaprzeczylibyście byście zaprzeczyli	zaprzeczyłybyście byście zaprzeczyły
3 os.	zaprzeczyłby by zaprzeczył	zaprzeczyłaby by zaprzeczyła	zaprzeczyłoby by zaprzeczyło	zaprzeczyliby by zaprzeczyli	zaprzeczyłyby by zaprzeczyły

bezosobnik: zaprzeczono by

bezokolicznik: zaprzeczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaprzeczywszy

gerundium: zaprzeczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaprzeczenie	zaprzeczenia
D.	zaprzeczenia	zaprzeczeń
C.	zaprzeczeniu	zaprzeczeniom
B.	zaprzeczenie	zaprzeczenia
N.	zaprzeczeniem	zaprzeczeniami
Ms.	zaprzeczeniu	zaprzeczeniach
W.	zaprzeczenie	zaprzeczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaprzeczony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaprzeczony	zaprzeczony	zaprzeczony	zaprzeczone	zaprzeczona
D.	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczonej
C.	zaprzeczonemu	zaprzeczonemu	zaprzeczonemu	zaprzeczonemu	zaprzeczonej
B.	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczony	zaprzeczone	zaprzeczoną
N.	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczoną
Ms.	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaprzeczeni	zaprzeczeni	zaprzeczone	zaprzeczone
D.	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych
C.	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym
B.	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczone
N.	zaprzeczonymi	zaprzeczonymi	zaprzeczonymi	zaprzeczonymi
Ms.	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych

odpowiedniki aspektowe: zaprzeczać , przeczyć

Składnia

Rz_osobowy	+	zaprzeczyć	+	KOMU/CZEMU
Rz_osobowy	+	zaprzeczyć	+	że ZDANIE \| jakoby ZDANIE
Rz_osobowy	+	zaprzeczyć	+	MOWA WPROST

2. czyny słowom

Definicja

pozostać w sprzeczności z czymś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

czyjś sposób bycia zaprzeczył czemuś; czyjeś postępowanie, czyjeś zachowanie zaprzeczyło czemuś; czyny, dowody, fakty, słowa zaprzeczyły czemuś
coś zaprzeczyło jakiejś hipotezie, idei czegoś, istnieniu czegoś, istocie czegoś, czyimś słowom, składanym obietnicom, jakiejś teorii, jakiejś tezie

Cytaty

Nie powinna [...] biografia artysty zaprzeczyć idei jego dzieła.

źródło: KWSJP: Krzysztof Kowalski: Śmiech na służbie, 1987

Wyniki najnowszych badań nie zaprzeczyły mym punktom widzenia.

źródło: KWSJP: Tadeusz Kotula: Septymiusz Sewerus. Cesarz z Lepcis Magna, 1986

Pracownika nauki powinna cechować stała gotowość do kwestionowania, rewidowania i odrzucania teorii, nawet będącej jego własnym dorobkiem, jeśli fakty jej zaprzeczą.

źródło: KWSJP: Jerzy Brzeziński: Metodologia badań psychologicznych, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaprzeczę	zaprzeczymy
2 os.	zaprzeczysz	zaprzeczycie
3 os.	zaprzeczy	zaprzeczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaprzeczyłem +(e)m zaprzeczył	zaprzeczyłam +(e)m zaprzeczyła	zaprzeczyłom +(e)m zaprzeczyło	zaprzeczyliśmy +(e)śmy zaprzeczyli	zaprzeczyłyśmy +(e)śmy zaprzeczyły
2 os.	zaprzeczyłeś +(e)ś zaprzeczył	zaprzeczyłaś +(e)ś zaprzeczyła	zaprzeczyłoś +(e)ś zaprzeczyło	zaprzeczyliście +(e)ście zaprzeczyli	zaprzeczyłyście +(e)ście zaprzeczyły
3 os.	zaprzeczył	zaprzeczyła	zaprzeczyło	zaprzeczyli	zaprzeczyły

bezosobnik: zaprzeczono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaprzeczmy
2 os.	zaprzecz	zaprzeczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaprzeczyłbym bym zaprzeczył	zaprzeczyłabym bym zaprzeczyła	zaprzeczyłobym bym zaprzeczyło	zaprzeczylibyśmy byśmy zaprzeczyli	zaprzeczyłybyśmy byśmy zaprzeczyły
2 os.	zaprzeczyłbyś byś zaprzeczył	zaprzeczyłabyś byś zaprzeczyła	zaprzeczyłobyś byś zaprzeczyło	zaprzeczylibyście byście zaprzeczyli	zaprzeczyłybyście byście zaprzeczyły
3 os.	zaprzeczyłby by zaprzeczył	zaprzeczyłaby by zaprzeczyła	zaprzeczyłoby by zaprzeczyło	zaprzeczyliby by zaprzeczyli	zaprzeczyłyby by zaprzeczyły

bezosobnik: zaprzeczono by

bezokolicznik: zaprzeczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaprzeczywszy

gerundium: zaprzeczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaprzeczenie	zaprzeczenia
D.	zaprzeczenia	zaprzeczeń
C.	zaprzeczeniu	zaprzeczeniom
B.	zaprzeczenie	zaprzeczenia
N.	zaprzeczeniem	zaprzeczeniami
Ms.	zaprzeczeniu	zaprzeczeniach
W.	zaprzeczenie	zaprzeczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaprzeczony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaprzeczony	zaprzeczony	zaprzeczony	zaprzeczone	zaprzeczona
D.	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczonej
C.	zaprzeczonemu	zaprzeczonemu	zaprzeczonemu	zaprzeczonemu	zaprzeczonej
B.	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczony	zaprzeczone	zaprzeczoną
N.	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczoną
Ms.	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaprzeczeni	zaprzeczeni	zaprzeczone	zaprzeczone
D.	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych
C.	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym
B.	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczone
N.	zaprzeczonymi	zaprzeczonymi	zaprzeczonymi	zaprzeczonymi
Ms.	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych

odpowiedniki aspektowe: zaprzeczać , przeczyć

Składnia

Rz_nieżywotny

zaprzeczyć

CZEMU

3. autentyczności

Definicja

powiedzieć, że dany obiekt nie ma cechy, nazwanej sąsiadującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

zaprzeczyć komuś odwagi, pierwszeństwa, poświęcenia
zaprzeczyć autentyczności czegoś, wiarygodności czegoś

Cytaty

	Był niedościgłym fachowcem w dziedzinie poligrafii i chemii. [...] i gdyby nie fakt, iż sam przyznał się do fałszerstwa, jeszcze przez długie lata nikt nie zaprzeczyłby autentyczności jego „wyrobów”. źródło: NKJP: Jan Rogóż: Za pensa na koniec świata, Dziennik Polski, 2000-10-14
	Po opublikowaniu mapy przez angielską prasę Ambasada Chorwacji w Londynie zaprzeczyła jej wiarygodności. źródło: NKJP: Dawid Warszawski: Gdy nie będzie już Bośni, Gazeta Wyborcza, 1995-08-12
	Niech mają odwagę powiedzieć to głośno i zaprzeczyć celowości szczepień przeciwko rakowi szyjki macicy - mówi. źródło: Internet
	Partia polityczna nie została zdelegalizowana, przeto nie sposób jej zaprzeczyć prawa do demonstracji. Któż by mógł zaprzeczyć mu pierwszeństwa na scenie polskiej. źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaprzeczę	zaprzeczymy
2 os.	zaprzeczysz	zaprzeczycie
3 os.	zaprzeczy	zaprzeczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaprzeczyłem +(e)m zaprzeczył	zaprzeczyłam +(e)m zaprzeczyła	zaprzeczyłom +(e)m zaprzeczyło	zaprzeczyliśmy +(e)śmy zaprzeczyli	zaprzeczyłyśmy +(e)śmy zaprzeczyły
2 os.	zaprzeczyłeś +(e)ś zaprzeczył	zaprzeczyłaś +(e)ś zaprzeczyła	zaprzeczyłoś +(e)ś zaprzeczyło	zaprzeczyliście +(e)ście zaprzeczyli	zaprzeczyłyście +(e)ście zaprzeczyły
3 os.	zaprzeczył	zaprzeczyła	zaprzeczyło	zaprzeczyli	zaprzeczyły

bezosobnik: zaprzeczono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaprzeczmy
2 os.	zaprzecz	zaprzeczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaprzeczyłbym bym zaprzeczył	zaprzeczyłabym bym zaprzeczyła	zaprzeczyłobym bym zaprzeczyło	zaprzeczylibyśmy byśmy zaprzeczyli	zaprzeczyłybyśmy byśmy zaprzeczyły
2 os.	zaprzeczyłbyś byś zaprzeczył	zaprzeczyłabyś byś zaprzeczyła	zaprzeczyłobyś byś zaprzeczyło	zaprzeczylibyście byście zaprzeczyli	zaprzeczyłybyście byście zaprzeczyły
3 os.	zaprzeczyłby by zaprzeczył	zaprzeczyłaby by zaprzeczyła	zaprzeczyłoby by zaprzeczyło	zaprzeczyliby by zaprzeczyli	zaprzeczyłyby by zaprzeczyły

bezosobnik: zaprzeczono by

bezokolicznik: zaprzeczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaprzeczywszy

gerundium: zaprzeczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaprzeczenie	zaprzeczenia
D.	zaprzeczenia	zaprzeczeń
C.	zaprzeczeniu	zaprzeczeniom
B.	zaprzeczenie	zaprzeczenia
N.	zaprzeczeniem	zaprzeczeniami
Ms.	zaprzeczeniu	zaprzeczeniach
W.	zaprzeczenie	zaprzeczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaprzeczony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaprzeczony	zaprzeczony	zaprzeczony	zaprzeczone	zaprzeczona
D.	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczonej
C.	zaprzeczonemu	zaprzeczonemu	zaprzeczonemu	zaprzeczonemu	zaprzeczonej
B.	zaprzeczonego	zaprzeczonego	zaprzeczony	zaprzeczone	zaprzeczoną
N.	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczoną
Ms.	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaprzeczeni	zaprzeczeni	zaprzeczone	zaprzeczone
D.	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych
C.	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym	zaprzeczonym
B.	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczone
N.	zaprzeczonymi	zaprzeczonymi	zaprzeczonymi	zaprzeczonymi
Ms.	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych	zaprzeczonych

odpowiednik aspektowy: zaprzeczać

Składnia

	+	zaprzeczyć	+	KOMU + CZEGO
	+	zaprzeczyć	+	CZEMU

Data ostatniej modyfikacji: 08.09.2013