UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

naleźć

Chronologizacja

1391, SStp

Pochodzenie

psł. *nalězti 'pełzając, posuwając się powoli, natrafić na coś, znaleźć coś'

Forma prasłowiańska z przedrostkiem *na- od *lězti 'pełzać, posuwać się powoli, z trudem, wlec się'; zob. leźć

1. o muchach

Definicja

pot.

pojawić się w dużej liczbie w jakimś miejscu, w ocenie mówiącego niepotrzebnie lub sprawiając tym kłopot

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

najść się, naleźć się, nałazić

Cytaty

	Kupa agresywnego chamstwa do stolicy nalazła, wiadomo. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo. Komedia romantyczna, 2004
	Biłem muchy, bo nalazło ich do izby, że usiedzieć spokojnie nie dały, jeszcze były jakieś takie kąśliwe jak przed burzą. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008
	A było to tak, że punktualnie o piątej po południu wymarły dotąd plac zapełnił się w kilka sekund dzieciakami. Tak na oko, to musiało tego drobiazgu naleźć ze trzech wiosek. źródło: NKJP: Andrzej Kołaczkowski-Bochenek: Nie idź tam, człowieku!, 2009
	Po napiciu się należy kubek czymś przykryć, aby robactwo nie nalazło do środka. źródło: NKJP: Joanna Titeux: Sardonicznie uśmiechnięte sardynki, 2006-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	nalezę najdę	naleziemy najdziemy
2 os.	naleziesz najdziesz	naleziecie najdziecie
3 os.	nalezie najdzie	nalezą najdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłem +(e)m nalazł	nalazłam +(e)m nalazła	nalazłom +(e)m nalazło	naleźliśmy +(e)śmy naleźli	nalazłyśmy +(e)śmy nalazły
2 os.	nalazłeś +(e)ś nalazł	nalazłaś +(e)ś nalazła	nalazłoś +(e)ś nalazło	naleźliście +(e)ście naleźli	nalazłyście +(e)ście nalazły
3 os.	nalazł	nalazła	nalazło	naleźli	nalazły

bezosobnik: naleziono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		naleźmy najdźmy
2 os.	naleź najdź	naleźcie najdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłbym bym nalazł	nalazłabym bym nalazła	nalazłobym bym nalazło	naleźlibyśmy byśmy naleźli	nalazłybyśmy byśmy nalazły
2 os.	nalazłbyś byś nalazł	nalazłabyś byś nalazła	nalazłobyś byś nalazło	naleźlibyście byście naleźli	nalazłybyście byście nalazły
3 os.	nalazłby by nalazł	nalazłaby by nalazła	nalazłoby by nalazło	naleźliby by naleźli	nalazłyby by nalazły

bezosobnik: naleziono by

bezokolicznik: naleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

nalazłszy

gerundium: nalezienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	nalezienie	nalezienia
D.	nalezienia	nalezień
C.	nalezieniu	nalezieniom
B.	nalezienie	nalezienia
N.	nalezieniem	nalezieniami
Ms.	nalezieniu	nalezieniach
W.	nalezienie	nalezienia

odpowiednik aspektowy: nałazić

Składnia

naleźć

(DOKĄD)

2. o błocie

Definicja

pot.

zebrać się w dużej ilości, zagłębiając się w jakimś miejscu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nawłazić

Cytaty

Taki aparat jest stary. Coś tam wyschło, coś tam się utleniło. Gdzieś tam kurzu nalazło.

źródło: NKJP: Internet

Sprawdź, czy ci błota nie nalazło i czy przez to koło się nie chce cofnąć.

źródło: Internet: kopaczka.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	nalezę najdę	naleziemy najdziemy
2 os.	naleziesz najdziesz	naleziecie najdziecie
3 os.	nalezie najdzie	nalezą najdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłem +(e)m nalazł	nalazłam +(e)m nalazła	nalazłom +(e)m nalazło	naleźliśmy +(e)śmy naleźli	nalazłyśmy +(e)śmy nalazły
2 os.	nalazłeś +(e)ś nalazł	nalazłaś +(e)ś nalazła	nalazłoś +(e)ś nalazło	naleźliście +(e)ście naleźli	nalazłyście +(e)ście nalazły
3 os.	nalazł	nalazła	nalazło	naleźli	nalazły

bezosobnik: naleziono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		naleźmy najdźmy
2 os.	naleź najdź	naleźcie najdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłbym bym nalazł	nalazłabym bym nalazła	nalazłobym bym nalazło	naleźlibyśmy byśmy naleźli	nalazłybyśmy byśmy nalazły
2 os.	nalazłbyś byś nalazł	nalazłabyś byś nalazła	nalazłobyś byś nalazło	naleźlibyście byście naleźli	nalazłybyście byście nalazły
3 os.	nalazłby by nalazł	nalazłaby by nalazła	nalazłoby by nalazło	naleźliby by naleźli	nalazłyby by nalazły

bezosobnik: naleziono by

bezokolicznik: naleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

nalazłszy

gerundium: nalezienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	nalezienie	nalezienia
D.	nalezienia	nalezień
C.	nalezieniu	nalezieniom
B.	nalezienie	nalezienia
N.	nalezieniem	nalezieniami
Ms.	nalezieniu	nalezieniach
W.	nalezienie	nalezienia

odpowiednik aspektowy: nałazić

Składnia

naleźć

(KOMU/CZEMU) + DOKĄD

3. jedno na drugie

Definicja

pot.

zetknąć się ze sobą w taki sposób, że część jednego obiektu pokryje się z częścią drugiego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

najść

Cytaty

[...] jeśli klatki nalazły na siebie na początku rolki, a końcowe klatki są prawidłowo rozdzielone pauzami - to zdecydowanie jest to problem cienkiego papieru.

źródło: Internet: aparaty.tradycyjne.net

[...] wsiadam do auta, chcę przetrzeć szybę, a tu jedna wycieraczka nalazła na drugą.

źródło: Internet: a6klub.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	nalezę najdę	naleziemy najdziemy
2 os.	naleziesz najdziesz	naleziecie najdziecie
3 os.	nalezie najdzie	nalezą najdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłem +(e)m nalazł	nalazłam +(e)m nalazła	nalazłom +(e)m nalazło	naleźliśmy +(e)śmy naleźli	nalazłyśmy +(e)śmy nalazły
2 os.	nalazłeś +(e)ś nalazł	nalazłaś +(e)ś nalazła	nalazłoś +(e)ś nalazło	naleźliście +(e)ście naleźli	nalazłyście +(e)ście nalazły
3 os.	nalazł	nalazła	nalazło	naleźli	nalazły

bezosobnik: naleziono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		naleźmy najdźmy
2 os.	naleź najdź	naleźcie najdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłbym bym nalazł	nalazłabym bym nalazła	nalazłobym bym nalazło	naleźlibyśmy byśmy naleźli	nalazłybyśmy byśmy nalazły
2 os.	nalazłbyś byś nalazł	nalazłabyś byś nalazła	nalazłobyś byś nalazło	naleźlibyście byście naleźli	nalazłybyście byście nalazły
3 os.	nalazłby by nalazł	nalazłaby by nalazła	nalazłoby by nalazło	naleźliby by naleźli	nalazłyby by nalazły

bezosobnik: naleziono by

bezokolicznik: naleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

nalazłszy

gerundium: nalezienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	nalezienie	nalezienia
D.	nalezienia	nalezień
C.	nalezieniu	nalezieniom
B.	nalezienie	nalezienia
N.	nalezieniem	nalezieniami
Ms.	nalezieniu	nalezieniach
W.	nalezienie	nalezienia

odpowiednik aspektowy: nałazić

Składnia

naleźć

na CO

4. o chęci

Definicja

pot.

najść - dać się doznać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

najść

Cytaty

[...] od dłuższego czasu nie korzystałem z roweru, aż nagle nalazła mnie chęć na jazdę [...].

źródło: Internet: forumrowerowe.org

Nie wiem, czy cokolwiek może mi pomóc, nalazł mnie taki dół...

źródło: Internet: dziecko-info.rodzice.p

Przy okazji nalazły na mnie wspomnienia z tamtych lat…

źródło: Internet: ratownictwogorskie.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	nalezę najdę	naleziemy najdziemy
2 os.	naleziesz najdziesz	naleziecie najdziecie
3 os.	nalezie najdzie	nalezą najdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłem +(e)m nalazł	nalazłam +(e)m nalazła	nalazłom +(e)m nalazło	naleźliśmy +(e)śmy naleźli	nalazłyśmy +(e)śmy nalazły
2 os.	nalazłeś +(e)ś nalazł	nalazłaś +(e)ś nalazła	nalazłoś +(e)ś nalazło	naleźliście +(e)ście naleźli	nalazłyście +(e)ście nalazły
3 os.	nalazł	nalazła	nalazło	naleźli	nalazły

bezosobnik: naleziono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		naleźmy najdźmy
2 os.	naleź najdź	naleźcie najdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłbym bym nalazł	nalazłabym bym nalazła	nalazłobym bym nalazło	naleźlibyśmy byśmy naleźli	nalazłybyśmy byśmy nalazły
2 os.	nalazłbyś byś nalazł	nalazłabyś byś nalazła	nalazłobyś byś nalazło	naleźlibyście byście naleźli	nalazłybyście byście nalazły
3 os.	nalazłby by nalazł	nalazłaby by nalazła	nalazłoby by nalazło	naleźliby by naleźli	nalazłyby by nalazły

bezosobnik: naleziono by

bezokolicznik: naleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

nalazłszy

gerundium: nalezienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	nalezienie	nalezienia
D.	nalezienia	nalezień
C.	nalezieniu	nalezieniom
B.	nalezienie	nalezienia
N.	nalezieniem	nalezieniami
Ms.	nalezieniu	nalezieniach
W.	nalezienie	nalezienia

odpowiednik aspektowy: nałazić

Składnia

	+	naleźć	+	KOGO
	+	naleźć	+	na KOGO

5. znaleźć

Definicja

przest.

znaleźć - zaginionego

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:

odnaleźć, znaleźć

Cytaty

Mówią, co na ostrowiu ten mag pierwszy, a ino patrzeć jak inni ściągną, bo tam jakieś ważne zielska naleźli i hodować chcą.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie, 2002

Naleźli go z przestrzelonym łbem, z gębą w błocie i we krwi.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	nalezę najdę	naleziemy najdziemy
2 os.	naleziesz najdziesz	naleziecie najdziecie
3 os.	nalezie najdzie	nalezą najdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłem +(e)m nalazł	nalazłam +(e)m nalazła	nalazłom +(e)m nalazło	naleźliśmy +(e)śmy naleźli	nalazłyśmy +(e)śmy nalazły
2 os.	nalazłeś +(e)ś nalazł	nalazłaś +(e)ś nalazła	nalazłoś +(e)ś nalazło	naleźliście +(e)ście naleźli	nalazłyście +(e)ście nalazły
3 os.	nalazł	nalazła	nalazło	naleźli	nalazły

bezosobnik: naleziono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		naleźmy najdźmy
2 os.	naleź najdź	naleźcie najdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	nalazłbym bym nalazł	nalazłabym bym nalazła	nalazłobym bym nalazło	naleźlibyśmy byśmy naleźli	nalazłybyśmy byśmy nalazły
2 os.	nalazłbyś byś nalazł	nalazłabyś byś nalazła	nalazłobyś byś nalazło	naleźlibyście byście naleźli	nalazłybyście byście nalazły
3 os.	nalazłby by nalazł	nalazłaby by nalazła	nalazłoby by nalazło	naleźliby by naleźli	nalazłyby by nalazły

bezosobnik: naleziono by

bezokolicznik: naleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

nalazłszy

gerundium: nalezienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	nalezienie	nalezienia
D.	nalezienia	nalezień
C.	nalezieniu	nalezieniom
B.	nalezienie	nalezienia
N.	nalezieniem	nalezieniami
Ms.	nalezieniu	nalezieniach
W.	nalezienie	nalezienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: naleziony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	naleziony	naleziony	naleziony	nalezione	naleziona
D.	nalezionego	nalezionego	nalezionego	nalezionego	nalezionej
C.	nalezionemu	nalezionemu	nalezionemu	nalezionemu	nalezionej
B.	nalezionego	nalezionego	naleziony	nalezione	nalezioną
N.	nalezionym	nalezionym	nalezionym	nalezionym	nalezioną
Ms.	nalezionym	nalezionym	nalezionym	nalezionym	nalezionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	nalezieni	nalezieni	nalezione	nalezione
D.	nalezionych	nalezionych	nalezionych	nalezionych
C.	nalezionym	nalezionym	nalezionym	nalezionym
B.	nalezionych	nalezionych	nalezionych	nalezione
N.	nalezionymi	nalezionymi	nalezionymi	nalezionymi
Ms.	nalezionych	nalezionych	nalezionych	nalezionych

Składnia

naleźć

KOGO/CO

Data ostatniej modyfikacji: 21.08.2018