UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozkuwać

Chronologizacja

1588, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkuwam
rozkuwamy
2 os. rozkuwasz
rozkuwacie
3 os. rozkuwa
rozkuwają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkuwałem
+(e)m rozkuwał
rozkuwałam
+(e)m rozkuwała
rozkuwałom
+(e)m rozkuwało
rozkuwaliśmy
+(e)śmy rozkuwali
rozkuwałyśmy
+(e)śmy rozkuwały
2 os. rozkuwałeś
+(e)ś rozkuwał
rozkuwałaś
+(e)ś rozkuwała
rozkuwałoś
+(e)ś rozkuwało
rozkuwaliście
+(e)ście rozkuwali
rozkuwałyście
+(e)ście rozkuwały
3 os. rozkuwał
rozkuwała
rozkuwało
rozkuwali
rozkuwały

bezosobnik: rozkuwano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rozkuwał
będę rozkuwać
będę rozkuwała
będę rozkuwać
będę rozkuwało
będę rozkuwać
będziemy rozkuwali
będziemy rozkuwać
będziemy rozkuwały
będziemy rozkuwać
2 os. będziesz rozkuwał
będziesz rozkuwać
będziesz rozkuwała
będziesz rozkuwać
będziesz rozkuwało
będziesz rozkuwać
będziecie rozkuwali
będziecie rozkuwać
będziecie rozkuwały
będziecie rozkuwać
3 os. będzie rozkuwał
będzie rozkuwać
będzie rozkuwała
będzie rozkuwać
będzie rozkuwało
będzie rozkuwać
będą rozkuwali
będą rozkuwać
będą rozkuwały
będą rozkuwać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkuwajmy
2 os. rozkuwaj
rozkuwajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkuwałbym
bym rozkuwał
rozkuwałabym
bym rozkuwała
rozkuwałobym
bym rozkuwało
rozkuwalibyśmy
byśmy rozkuwali
rozkuwałybyśmy
byśmy rozkuwały
2 os. rozkuwałbyś
byś rozkuwał
rozkuwałabyś
byś rozkuwała
rozkuwałobyś
byś rozkuwało
rozkuwalibyście
byście rozkuwali
rozkuwałybyście
byście rozkuwały
3 os. rozkuwałby
by rozkuwał
rozkuwałaby
by rozkuwała
rozkuwałoby
by rozkuwało
rozkuwaliby
by rozkuwali
rozkuwałyby
by rozkuwały

bezosobnik: rozkuwano by

bezokolicznik: rozkuwać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkuwając

gerundium: rozkuwanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozkuwanie
rozkuwania
D. rozkuwania
rozkuwań
C. rozkuwaniu
rozkuwaniom
B. rozkuwanie
rozkuwania
N. rozkuwaniem
rozkuwaniami
Ms. rozkuwaniu
rozkuwaniach
W. rozkuwanie
rozkuwania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkuwający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozkuwający
rozkuwający
rozkuwający
rozkuwające
rozkuwająca
D. rozkuwającego
rozkuwającego
rozkuwającego
rozkuwającego
rozkuwającej
C. rozkuwającemu
rozkuwającemu
rozkuwającemu
rozkuwającemu
rozkuwającej
B. rozkuwającego
rozkuwającego
rozkuwający
rozkuwające
rozkuwającą
N. rozkuwającym
rozkuwającym
rozkuwającym
rozkuwającym
rozkuwającą
Ms. rozkuwającym
rozkuwającym
rozkuwającym
rozkuwającym
rozkuwającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozkuwający
rozkuwający
rozkuwające
rozkuwające
D. rozkuwających
rozkuwających
rozkuwających
rozkuwających
C. rozkuwającym
rozkuwającym
rozkuwającym
rozkuwającym
B. rozkuwających
rozkuwających
rozkuwających
rozkuwające
N. rozkuwającymi
rozkuwającymi
rozkuwającymi
rozkuwającymi
Ms. rozkuwających
rozkuwających
rozkuwających
rozkuwających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkuwany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozkuwany
rozkuwany
rozkuwany
rozkuwane
rozkuwana
D. rozkuwanego
rozkuwanego
rozkuwanego
rozkuwanego
rozkuwanej
C. rozkuwanemu
rozkuwanemu
rozkuwanemu
rozkuwanemu
rozkuwanej
B. rozkuwanego
rozkuwanego
rozkuwany
rozkuwane
rozkuwaną
N. rozkuwanym
rozkuwanym
rozkuwanym
rozkuwanym
rozkuwaną
Ms. rozkuwanym
rozkuwanym
rozkuwanym
rozkuwanym
rozkuwanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozkuwani
rozkuwani
rozkuwane
rozkuwane
D. rozkuwanych
rozkuwanych
rozkuwanych
rozkuwanych
C. rozkuwanym
rozkuwanym
rozkuwanym
rozkuwanym
B. rozkuwanych
rozkuwanych
rozkuwanych
rozkuwane
N. rozkuwanymi
rozkuwanymi
rozkuwanymi
rozkuwanymi
Ms. rozkuwanych
rozkuwanych
rozkuwanych
rozkuwanych

odpowiednik aspektowy: rozkuć

Pochodzenie

ogsł. *orzkovati (sę)

Por. kuć

1. mur

Definicja

uderzając, rozbijać na mniejsze kawałki

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  rozbijać

Połączenia

  • rozkuwać asfalt, mur, ścianę

Cytaty

Największe party w tysiącletniej historii Berlina odbyło się podczas zjednoczenia Niemiec w 1989 roku. Wtedy to po ulicach szalało ze szczęścia ponad 4,5 mln berlińczyków, którzy rozkuwali mur dzielący miasto przez kilkadziesiąt lat.

źródło: NKJP: (JMP): Tak się bawi Europa, Dziennik Zachodni, 2002-12-28

Robotnicy rozkuwają asfalt.

źródło: NKJP: (SUO): Park dla rolek, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-05-26

Naprawdę ciężko było kopać wzdłuż ściśle wyznaczonej linii - gdy natrafiono na kamień, zgodnie z rozkazem nie omijano go, lecz rozkuwano kilofem [...].

źródło: NKJP: Ostatnia lekcja u Jakuba Fajnera, Gazeta Radomszczańska, 2009-01-28

Pracownicy przystąpili wczoraj do rozkuwania zamarzniętej ziemi w rejonie skrzyżowania Świętego Marcina i al. Niepodległości.

źródło: NKJP: JOD: Policja zamiast sygnalizatorów, Gazeta Poznańska, 2002-01-04

Składnia

bez ograniczeń + rozkuwać +
CO + (CZYM)

2. stal

Definicja

rozpłaszczać za pomocą wielu uderzeń

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozklepywać

Cytaty

W Kraju Kwitnącej Wiśni nad jednym mieczem pracowało 5-6 rzemieślników – jeden rozkuwał stal w kuźni, drugi przygotowywał pochwę, trzeci zdobił ją ornamentami z kości słoniowej czy złota i tak dalej – opowiada jubiler z samurajską duszą.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kupisz: Dłutem i drutem, Dziennik Łódzki, 2007-02-03

Składnia

bez ograniczeń + rozkuwać +
CO

3. więźnia

Definicja

uwalniać z kajdanek lub łańcuchów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

antonimy:  skuwać
hiperonimy:  uwalniać

Połączenia

  • policjant rozkuwa

Cytaty

Załogę zostawiano w kajdankach. Jedyną osobą z wolnymi rękoma był kapitan, który po odpłynięciu GROM-owców rozkuwał swoich ludzi.

źródło: NKJP: Jarosław Rybak: GROM z jasnego nieba, Super Express, 2006

Upewnił mnie w tym mniemaniu do reszty konwojent, rozkuwając nas natychmiast, gdy stanęliśmy pod drzwiami gabinetu. Zostaliśmy naturalnie przyjęci poza kolejnością.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

- Siedział [...] zakuty w kajdany, nawet na noc go nie rozkuwali.

źródło: NKJP: Piotr Lipiński: Krwią i błotem, Gazeta Wyborcza, 1993-11-19

- Ręce skute do tyłu, tylko do jedzenia rozkuwano mi je naprzód - opowiada ze spokojem.

źródło: NKJP: Robert Tekieli, Ozon nr 20, 2005

Składnia

bez ograniczeń + rozkuwać +
KOGO + (z CZEGO)
bez ograniczeń + rozkuwać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 21.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json