UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szlifować

Chronologizacja

1650, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szlifuję
szlifujemy
2 os. szlifujesz
szlifujecie
3 os. szlifuje
szlifują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szlifowałem
+(e)m szlifował
szlifowałam
+(e)m szlifowała
szlifowałom
+(e)m szlifowało
szlifowaliśmy
+(e)śmy szlifowali
szlifowałyśmy
+(e)śmy szlifowały
2 os. szlifowałeś
+(e)ś szlifował
szlifowałaś
+(e)ś szlifowała
szlifowałoś
+(e)ś szlifowało
szlifowaliście
+(e)ście szlifowali
szlifowałyście
+(e)ście szlifowały
3 os. szlifował
szlifowała
szlifowało
szlifowali
szlifowały

bezosobnik: szlifowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szlifował
będę szlifować
będę szlifowała
będę szlifować
będę szlifowało
będę szlifować
będziemy szlifowali
będziemy szlifować
będziemy szlifowały
będziemy szlifować
2 os. będziesz szlifował
będziesz szlifować
będziesz szlifowała
będziesz szlifować
będziesz szlifowało
będziesz szlifować
będziecie szlifowali
będziecie szlifować
będziecie szlifowały
będziecie szlifować
3 os. będzie szlifował
będzie szlifować
będzie szlifowała
będzie szlifować
będzie szlifowało
będzie szlifować
będą szlifowali
będą szlifować
będą szlifowały
będą szlifować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szlifujmy
2 os. szlifuj
szlifujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szlifowałbym
bym szlifował
szlifowałabym
bym szlifowała
szlifowałobym
bym szlifowało
szlifowalibyśmy
byśmy szlifowali
szlifowałybyśmy
byśmy szlifowały
2 os. szlifowałbyś
byś szlifował
szlifowałabyś
byś szlifowała
szlifowałobyś
byś szlifowało
szlifowalibyście
byście szlifowali
szlifowałybyście
byście szlifowały
3 os. szlifowałby
by szlifował
szlifowałaby
by szlifowała
szlifowałoby
by szlifowało
szlifowaliby
by szlifowali
szlifowałyby
by szlifowały

bezosobnik: szlifowano by

bezokolicznik: szlifować

imiesłów przysłówkowy współczesny: szlifując

gerundium: szlifowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szlifowanie
szlifowania
D. szlifowania
szlifowań
C. szlifowaniu
szlifowaniom
B. szlifowanie
szlifowania
N. szlifowaniem
szlifowaniami
Ms. szlifowaniu
szlifowaniach
W. szlifowanie
szlifowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szlifujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szlifujący
szlifujący
szlifujący
szlifujące
szlifująca
D. szlifującego
szlifującego
szlifującego
szlifującego
szlifującej
C. szlifującemu
szlifującemu
szlifującemu
szlifującemu
szlifującej
B. szlifującego
szlifującego
szlifujący
szlifujące
szlifującą
N. szlifującym
szlifującym
szlifującym
szlifującym
szlifującą
Ms. szlifującym
szlifującym
szlifującym
szlifującym
szlifującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szlifujący
szlifujący
szlifujące
szlifujące
D. szlifujących
szlifujących
szlifujących
szlifujących
C. szlifującym
szlifującym
szlifującym
szlifującym
B. szlifujących
szlifujących
szlifujących
szlifujące
N. szlifującymi
szlifującymi
szlifującymi
szlifującymi
Ms. szlifujących
szlifujących
szlifujących
szlifujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szlifowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szlifowany
szlifowany
szlifowany
szlifowane
szlifowana
D. szlifowanego
szlifowanego
szlifowanego
szlifowanego
szlifowanej
C. szlifowanemu
szlifowanemu
szlifowanemu
szlifowanemu
szlifowanej
B. szlifowanego
szlifowanego
szlifowany
szlifowane
szlifowaną
N. szlifowanym
szlifowanym
szlifowanym
szlifowanym
szlifowaną
Ms. szlifowanym
szlifowanym
szlifowanym
szlifowanym
szlifowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szlifowani
szlifowani
szlifowane
szlifowane
D. szlifowanych
szlifowanych
szlifowanych
szlifowanych
C. szlifowanym
szlifowanym
szlifowanym
szlifowanym
B. szlifowanych
szlifowanych
szlifowanych
szlifowane
N. szlifowanymi
szlifowanymi
szlifowanymi
szlifowanymi
Ms. szlifowanych
szlifowanych
szlifowanych
szlifowanych

odpowiedniki aspektowe: wyszlifować , oszlifować

Pochodzenie

niem. schleifen

1. powierzchnię

Definicja

pocierając czymś o twardy przedmiot, nadawać mu odpowiedni kształt i gładkość

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • szlifować diament, kamień; szlifowanie betonu, bursztynu
  • szlifowane szkło

Cytaty

Okruchy składające się na morenę boczną i denną szlifują, wygładzają i polerują dno i boki doliny lodowcowej.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988

Cały czas coś poprawia, szlifuje, puka.

źródło: NKJP: Rafał Witczak: Dom z bajki, Przekrój, nr 28/2611, 1995

Na tokarce z narzędziami obrotowymi można frezować i szlifować, a także wiercić w kierunku równoległym i nierównoległym do osi wrzeciona.

źródło: NKJP: Jan Kosmol: Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem, 1995

Do szlifowania zaschniętej szpachli używało się kostek pumeksu.

źródło: NKJP: Juliusz Siudziński: O starych pojazdach i ich uzdrawianiu, EKO-U Nas, nr 22 (32), 2004

Składnia

bez ograniczeń + szlifować +
(CO)

2. technikę

Definicja

doskonalić umiejętności lub zachowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  doskonalić

Połączenia

  • szlifować formę, kondycję, talenty, technikę, warsztat
  • szlifować i poprawiać

Cytaty

Julia szlifowała swój głęboki, matowy mezzosopran, a ja w ostatnim, północnym pokoju dokonywałem obowiązkowego remontu.

źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005

Potem zamiast szlifować formę na mistrzostwa zajęto się reklamą, promocją i innymi czynnościami niewiele mającymi wspólnego z piłką.

źródło: NKJP: Jakub Wasiak: Koniec z hulankami, Ozon, nr 20, 2005

Ich uczestnicy mogliby pod Tatrami pogłębiać swoją wiedzę o folklorze, stroju, muzyce, szlifować technikę czy układy choreograficzne.

źródło: NKJP: BZ: Kołodziej, garncarz i kowal, Tygodnik Podhalański, nr 10, 1999

Plan był taki, że popracuję na świeżym powietrzu przez sezon, góra dwa, szlifując język i w wolnym czasie pisząc opowiadania.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

W miarę wzrastania danej jednostki nasze zachowania są szlifowane przez naciski społeczne.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + szlifować +
KOGO/CO

3. tekst

Definicja

doskonalić tekst

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  doskonalić

Cytaty

Gdy skończył 18, pojawiło się w nim przekonanie o poetyckim powołaniu. Czuł jednak wyraźnie, że na razie powinien pisać dla siebie i cierpliwie szlifować teksty .

źródło: NKJP: Jarosław Zalesiński: Poetą się jest, Dziennik Bałtycki, 2000-10-06

Niekiedy widać, że za nią stoi pomoc fachowców od marketingu politycznego, a czasami polityk sam, mniej lub bardziej mozolnie, szlifuje wypowiedzi.

źródło: NKJP: Język banału zastąpił język konfliktu, Dziennik Polski, 2008-07-17

A przecież owego lata Piętak wykończył do druku swój pierwszy tom, „Alfabet oczu”, żmudnie szlifując wiersze w ostatecznej redakcji;

źródło: NKJP: Józef Łobodowski: O Cyganach i katastrofistach, Kultura, nr 7-8, 1964

Składnia

bez ograniczeń + szlifować +
CO

Frazeologizmy

ktoś szlifuje bruki
Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json