Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
szlifuję |
szlifujemy |
|||
| 2 os. |
szlifujesz |
szlifujecie |
|||
| 3 os. |
szlifuje |
szlifują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szlifowałem +(e)m szlifował |
szlifowałam +(e)m szlifowała |
szlifowałom +(e)m szlifowało |
szlifowaliśmy +(e)śmy szlifowali |
szlifowałyśmy +(e)śmy szlifowały |
| 2 os. |
szlifowałeś +(e)ś szlifował |
szlifowałaś +(e)ś szlifowała |
szlifowałoś +(e)ś szlifowało |
szlifowaliście +(e)ście szlifowali |
szlifowałyście +(e)ście szlifowały |
| 3 os. |
szlifował |
szlifowała |
szlifowało |
szlifowali |
szlifowały |
bezosobnik: szlifowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę szlifował będę szlifować |
będę szlifowała będę szlifować |
będę szlifowało będę szlifować |
będziemy szlifowali będziemy szlifować |
będziemy szlifowały będziemy szlifować |
| 2 os. |
będziesz szlifował będziesz szlifować |
będziesz szlifowała będziesz szlifować |
będziesz szlifowało będziesz szlifować |
będziecie szlifowali będziecie szlifować |
będziecie szlifowały będziecie szlifować |
| 3 os. |
będzie szlifował będzie szlifować |
będzie szlifowała będzie szlifować |
będzie szlifowało będzie szlifować |
będą szlifowali będą szlifować |
będą szlifowały będą szlifować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
szlifujmy |
|
| 2 os. |
szlifuj |
szlifujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szlifowałbym bym szlifował |
szlifowałabym bym szlifowała |
szlifowałobym bym szlifowało |
szlifowalibyśmy byśmy szlifowali |
szlifowałybyśmy byśmy szlifowały |
| 2 os. |
szlifowałbyś byś szlifował |
szlifowałabyś byś szlifowała |
szlifowałobyś byś szlifowało |
szlifowalibyście byście szlifowali |
szlifowałybyście byście szlifowały |
| 3 os. |
szlifowałby by szlifował |
szlifowałaby by szlifowała |
szlifowałoby by szlifowało |
szlifowaliby by szlifowali |
szlifowałyby by szlifowały |
bezosobnik: szlifowano by
bezokolicznik: szlifować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
szlifując
gerundium: szlifowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | szlifowanie |
szlifowania |
| D. | szlifowania |
szlifowań |
| C. | szlifowaniu |
szlifowaniom |
| B. | szlifowanie |
szlifowania |
| N. | szlifowaniem |
szlifowaniami |
| Ms. | szlifowaniu |
szlifowaniach |
| W. | szlifowanie |
szlifowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: szlifujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szlifujący |
szlifujący |
szlifujący |
szlifujące |
szlifująca |
| D. | szlifującego |
szlifującego |
szlifującego |
szlifującego |
szlifującej |
| C. | szlifującemu |
szlifującemu |
szlifującemu |
szlifującemu |
szlifującej |
| B. | szlifującego |
szlifującego |
szlifujący |
szlifujące |
szlifującą |
| N. | szlifującym |
szlifującym |
szlifującym |
szlifującym |
szlifującą |
| Ms. | szlifującym |
szlifującym |
szlifującym |
szlifującym |
szlifującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szlifujący |
szlifujący |
szlifujące |
szlifujące |
| D. | szlifujących |
szlifujących |
szlifujących |
szlifujących |
| C. | szlifującym |
szlifującym |
szlifującym |
szlifującym |
| B. | szlifujących |
szlifujących |
szlifujących |
szlifujące |
| N. | szlifującymi |
szlifującymi |
szlifującymi |
szlifującymi |
| Ms. | szlifujących |
szlifujących |
szlifujących |
szlifujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: szlifowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szlifowany |
szlifowany |
szlifowany |
szlifowane |
szlifowana |
| D. | szlifowanego |
szlifowanego |
szlifowanego |
szlifowanego |
szlifowanej |
| C. | szlifowanemu |
szlifowanemu |
szlifowanemu |
szlifowanemu |
szlifowanej |
| B. | szlifowanego |
szlifowanego |
szlifowany |
szlifowane |
szlifowaną |
| N. | szlifowanym |
szlifowanym |
szlifowanym |
szlifowanym |
szlifowaną |
| Ms. | szlifowanym |
szlifowanym |
szlifowanym |
szlifowanym |
szlifowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szlifowani |
szlifowani |
szlifowane |
szlifowane |
| D. | szlifowanych |
szlifowanych |
szlifowanych |
szlifowanych |
| C. | szlifowanym |
szlifowanym |
szlifowanym |
szlifowanym |
| B. | szlifowanych |
szlifowanych |
szlifowanych |
szlifowane |
| N. | szlifowanymi |
szlifowanymi |
szlifowanymi |
szlifowanymi |
| Ms. | szlifowanych |
szlifowanych |
szlifowanych |
szlifowanych |
odpowiedniki aspektowe: wyszlifować , oszlifować
Pochodzenie
niem. schleifen
1. powierzchnię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Połączenia
- szlifować diament, kamień; szlifowanie betonu, bursztynu
- szlifowane szkło
Cytaty
|
Okruchy składające się na morenę boczną i denną szlifują, wygładzają i polerują dno i boki doliny lodowcowej. źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988 |
|
|
Cały czas coś poprawia, szlifuje, puka. źródło: NKJP: Rafał Witczak: Dom z bajki, Przekrój, nr 28/2611, 1995 |
|
|
Na tokarce z narzędziami obrotowymi można frezować i szlifować, a także wiercić w kierunku równoległym i nierównoległym do osi wrzeciona. źródło: NKJP: Jan Kosmol: Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem, 1995 |
|
|
Do szlifowania zaschniętej szpachli używało się kostek pumeksu. źródło: NKJP: Juliusz Siudziński: O starych pojazdach i ich uzdrawianiu, EKO-U Nas, nr 22 (32), 2004 |
Składnia
|
+ | szlifować | + |
(CO)
|
2. technikę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | doskonalić |
Połączenia
- szlifować formę, kondycję, talenty, technikę, warsztat
- szlifować i poprawiać
Cytaty
|
Julia szlifowała swój głęboki, matowy mezzosopran, a ja w ostatnim, północnym pokoju dokonywałem obowiązkowego remontu. źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005 |
|
|
Potem zamiast szlifować formę na mistrzostwa zajęto się reklamą, promocją i innymi czynnościami niewiele mającymi wspólnego z piłką. źródło: NKJP: Jakub Wasiak: Koniec z hulankami, Ozon, nr 20, 2005 |
|
|
Ich uczestnicy mogliby pod Tatrami pogłębiać swoją wiedzę o folklorze, stroju, muzyce, szlifować technikę czy układy choreograficzne. źródło: NKJP: BZ: Kołodziej, garncarz i kowal, Tygodnik Podhalański, nr 10, 1999 |
|
|
Plan był taki, że popracuję na świeżym powietrzu przez sezon, góra dwa, szlifując język i w wolnym czasie pisząc opowiadania. źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002 |
|
|
W miarę wzrastania danej jednostki nasze zachowania są szlifowane przez naciski społeczne. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | szlifować | + |
KOGO/CO
|
3. tekst
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | doskonalić |
Cytaty
|
Gdy skończył 18, pojawiło się w nim przekonanie o poetyckim powołaniu. Czuł jednak wyraźnie, że na razie powinien pisać dla siebie i cierpliwie szlifować teksty . źródło: NKJP: Jarosław Zalesiński: Poetą się jest, Dziennik Bałtycki, 2000-10-06 |
|
|
Niekiedy widać, że za nią stoi pomoc fachowców od marketingu politycznego, a czasami polityk sam, mniej lub bardziej mozolnie, szlifuje wypowiedzi. źródło: NKJP: Język banału zastąpił język konfliktu, Dziennik Polski, 2008-07-17 |
|
|
A przecież owego lata Piętak wykończył do druku swój pierwszy tom, „Alfabet oczu”, żmudnie szlifując wiersze w ostatecznej redakcji; źródło: NKJP: Józef Łobodowski: O Cyganach i katastrofistach, Kultura, nr 7-8, 1964 |
Składnia
|
+ | szlifować | + |
CO
|