UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozkuć się

Chronologizacja

1854, "Nowiny", nr 111, 1854.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkuję się
rozkujemy się
2 os. rozkujesz się
rozkujecie się
3 os. rozkuje się
rozkują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkułem się
+(e)m się rozkuł
rozkułam się
+(e)m się rozkuła
rozkułom się
+(e)m się rozkuło
rozkuliśmy się
+(e)śmy się rozkuli
rozkułyśmy się
+(e)śmy się rozkuły
2 os. rozkułeś się
+(e)ś się rozkuł
rozkułaś się
+(e)ś się rozkuła
rozkułoś się
+(e)ś się rozkuło
rozkuliście się
+(e)ście się rozkuli
rozkułyście się
+(e)ście się rozkuły
3 os. rozkuł się
rozkuła się
rozkuło się
rozkuli się
rozkuły się

bezosobnik: rozkuto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkujmy się
2 os. rozkuj się
rozkujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkułbym się
bym się rozkuł
rozkułabym się
bym się rozkuła
rozkułobym się
bym się rozkuło
rozkulibyśmy się
byśmy się rozkuli
rozkułybyśmy się
byśmy się rozkuły
2 os. rozkułbyś się
byś się rozkuł
rozkułabyś się
byś się rozkuła
rozkułobyś się
byś się rozkuło
rozkulibyście się
byście się rozkuli
rozkułybyście się
byście się rozkuły
3 os. rozkułby się
by się rozkuł
rozkułaby się
by się rozkuła
rozkułoby się
by się rozkuło
rozkuliby się
by się rozkuli
rozkułyby się
by się rozkuły

bezosobnik: rozkuto by się

bezokolicznik: rozkuć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozkuwszy się

gerundium: rozkucie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozkucie się
rozkucia się
D. rozkucia się
rozkuć się
C. rozkuciu się
rozkuciom się
B. rozkucie się
rozkucia się
N. rozkuciem się
rozkuciami się
Ms. rozkuciu się
rozkuciach się
W. rozkucie się
rozkucia się

odpowiednik aspektowy: rozkuwać się

Pochodzenie

Zob. kuć

1. z kajdanek

Definicja

uwolnić się z kajdanek lub łańcuchów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  uwolnić się

Cytaty

Przykuł się do kaloryfera i oświadczył, że rozpoczyna strajk okupacyjny w obronie wolności słowa. [...] Jeden dzień wytrzymaliśmy. Lecz kiedy następnego dnia rozkuł się i zaczął demolować biuro, wezwaliśmy policję.

źródło: NKJP: Jerzy Trammer: Strajk, Gazeta Wyborcza, 1992-06-20

Manifestanci skończyli swój przemarsz pod aresztem śledczym przy ul. Młyńskiej. Rozkuli się tam z łańcucha i zdjęli pasiaki.

źródło: NKJP: Miejskie sprawy, Gazeta Poznańska, 2006-09-14

Japończyk wydłubuje z kołnierzyka koszuli schowaną tam agrafkę. Razem jest dziewięciu więźniów na siedmiu metrach kwadratowych. Sześciu śpi na trzypiętrowych pryczach, reszta na podłodze. Japończyk wyjaśnia znudzonym tonem: - Nie na połyk. Do rozkucia się z kajdanek jakby co.

źródło: NKJP: Czesław Bielecki: Scenarzysta, 2009

Składnia

bez ograniczeń + rozkuć się +
(z CZEGO)

2. z podków

Definicja

o koniu: zgubić podkowę lub podkowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Cytaty

Dziś na przykład historia z podkuwaczem. Komuś tam w zwiadzie koń się rozkuł i wzdłuż baterii podano wezwanie: „podkuwacz do przodu”.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

[...] koń się rozkuł i przez tydzień chodzenia boso raptem tylko na wybiegu zostawił sobie strzępy kopyt.

źródło: Internet: forum.swiatkoni.pl

Data ostatniej modyfikacji: 12.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json