UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wydusić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyduszę
wydusimy
2 os. wydusisz
wydusicie
3 os. wydusi
wyduszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydusiłem
+(e)m wydusił
wydusiłam
+(e)m wydusiła
wydusiłom
+(e)m wydusiło
wydusiliśmy
+(e)śmy wydusili
wydusiłyśmy
+(e)śmy wydusiły
2 os. wydusiłeś
+(e)ś wydusił
wydusiłaś
+(e)ś wydusiła
wydusiłoś
+(e)ś wydusiło
wydusiliście
+(e)ście wydusili
wydusiłyście
+(e)ście wydusiły
3 os. wydusił
wydusiła
wydusiło
wydusili
wydusiły

bezosobnik: wyduszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyduśmy
2 os. wyduś
wyduście

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydusiłbym
bym wydusił
wydusiłabym
bym wydusiła
wydusiłobym
bym wydusiło
wydusilibyśmy
byśmy wydusili
wydusiłybyśmy
byśmy wydusiły
2 os. wydusiłbyś
byś wydusił
wydusiłabyś
byś wydusiła
wydusiłobyś
byś wydusiło
wydusilibyście
byście wydusili
wydusiłybyście
byście wydusiły
3 os. wydusiłby
by wydusił
wydusiłaby
by wydusiła
wydusiłoby
by wydusiło
wydusiliby
by wydusili
wydusiłyby
by wydusiły

bezosobnik: wyduszono by

bezokolicznik: wydusić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wydusiwszy

gerundium: wyduszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyduszenie
wyduszenia
D. wyduszenia
wyduszeń
C. wyduszeniu
wyduszeniom
B. wyduszenie
wyduszenia
N. wyduszeniem
wyduszeniami
Ms. wyduszeniu
wyduszeniach
W. wyduszenie
wyduszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyduszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyduszony
wyduszony
wyduszony
wyduszone
wyduszona
D. wyduszonego
wyduszonego
wyduszonego
wyduszonego
wyduszonej
C. wyduszonemu
wyduszonemu
wyduszonemu
wyduszonemu
wyduszonej
B. wyduszonego
wyduszonego
wyduszony
wyduszone
wyduszoną
N. wyduszonym
wyduszonym
wyduszonym
wyduszonym
wyduszoną
Ms. wyduszonym
wyduszonym
wyduszonym
wyduszonym
wyduszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyduszeni
wyduszeni
wyduszone
wyduszone
D. wyduszonych
wyduszonych
wyduszonych
wyduszonych
C. wyduszonym
wyduszonym
wyduszonym
wyduszonym
B. wyduszonych
wyduszonych
wyduszonych
wyduszone
N. wyduszonymi
wyduszonymi
wyduszonymi
wyduszonymi
Ms. wyduszonych
wyduszonych
wyduszonych
wyduszonych

odpowiednik aspektowy: wyduszać

Pochodzenie

Zob. dusić

1. ofiarę

Definicja

rozmyślnie spowodować kolejno śmierć wielu istot, ściskając ich szyję lub zatykając im nos i usta

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zabić

Połączenia

  • pies, lis wydusił
  • wydusić kury

Cytaty

Z domu w Wiśle najpierw wszyscy, łącznie ze mną, się wyprowadzili. Zostali tylko dziadkowie. Potem pomarli. Z istot żywych zostało stado kur, sąsiad Jurek Szturc je karmił, potem lis wydusił kury, zostały sprzęty, meble, przedmioty [...].

źródło: Katarzyna Janowska: O drodze do duszy i innych historiach, Polityka, 2009-11-04 (polityka.pl)

Fajne kurki te zielononóżki i długowieczne, miałabym do dziś, gdyby nie dziki [...] lis, który wydusił mi wszystkie kury i kaczki i na dobre zniechęcił do hodowli.

źródło: Internet: forumogrodnicze.info

- A co gadał? - A gadał, że teraz to na was zasiadać będzie i wydusi was pojedynczo, każdego na zasiadkę. Powiedział, że się opłaci, bo każdy z was po kieszeniach kupę złota żydowskiego nosi.

źródło: NKJP: Leopold Buczkowski: Czarny potok, 1954

Składnia

bez ograniczeń + wydusić +
KOGO/CO

2. czad

Definicja

kolejno spowodować śmierć wielu istot wskutek zablokowania dopływu powietrza do płuc

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zabić

Cytaty

[...] dla Zakopanego i Tatr nie ma innego ratunku, jak wprowadzenie tego rodzaju ulepszeń i modyfikacji energetyki, bo niedługo smog wydusi mieszkańców.

źródło: NKJP: R.K. Leśniakiewicz: O poprawie warunków środowiska w TPN, Tygodnik Podhalański, 1996

Składnia

bez ograniczeń + wydusić +
KOGO

3.a sok

Definicja

ściskając coś przez jakiś czas, wydobyć z tego płyn lub masę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wycisnąć

Połączenia

  • wydusić pastę, sok

Cytaty

[...] wyciskarka pomoże nam wydusić sok z zielonych i twardych warzyw.

źródło: Przepisy na zdrowe soki, 2015-05-22 (kobiecybialystok.pl)

Siedem miesięcy temu przestałam karmić córkę piersią. Jednak ciągle mam pokarm. Nie wiem, jak dużo, bo ściągać nie próbowałam, ale zawsze jestem w stanie wydusić kilka kropel.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wydusić +
CO + z CZEGO

3.b cytrynę

Definicja

ściskając coś przez jakiś czas, opróżnić to z płynu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wycisnąć

Cytaty

[...] szur szur, powiesiłam i rano suche - tylko wydusić gąbkę.

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

Później był tradycyjny sok ze świeżo wyduszonej cytryny, który odznaczony wypił jednym haustem.

źródło: NKJP: Małgorzata Derwich: Kawaler Lech, Głos Wielkopolski, 2004-04-21

Składnia

bez ograniczeń + wydusić +
CO

4. zeznania

Definicja

pot. 
zmusić kogoś do powiedzenia lub zrobienia czegoś, na czym zależy mówiącemu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • wydusić grosz, pieniądze; informację, prawdę; zeznania

Cytaty

- Wiluś, jesteś jak ja starym koniem, nie wypada nam się łudzić. Szukasz u mnie rozgrzeszenia? Co jej obiecałeś na otarcie łez?
- Nic. Tylko dałem na adwokata, który zapewnił, że wydusi z oszusta forsę.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku, 1995

Nie wydusi pani ode mnie deklaracji, że dam po 900 zł bezrobotnym.

źródło: NKJP: K. Juszczak, Czas Ostrzeszowski, 2004

Polscy negocjatorzy, jak na rodaków przystało, w ostatniej chwili chcą wydusić z Brukseli więcej dotacji na rolnictwo, wyższe limity produkcyjne mleka i inne ustępstwa.

źródło: NKJP: Komunistyczna utopia, Dziennik Polski, 2002-12-12

KGB próbuje wydusić ze szpiega informacje, a on nic, milczy jak skała, nie pomagają żadne tortury.

źródło: NKJP: Dlaczego mężczyźni kochają alkohol?, Cosmopolitan, 1998

Składnia

bez ograniczeń + wydusić +
CO + z KOGO

5. słowo

Definicja

pot. 
wypowiedzieć coś z wielkim trudem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wypowiedzieć

Połączenia

  • wydusić słowo
  • wydusić z trudem
  • ledwo wydusić

Cytaty

Postawiony przed kamerą ze słuchawką w uchu pięściarz nie potrafił wydusić z siebie ani jednej odpowiedzi, poza w kółko powtarzanymi stwierdzeniami: - Nie słyszałem pytania. Czy możesz powtórzyć pytanie?

źródło: NKJP: Przetrwać z „Bestią”, Dziennik Polski, 2000-10-20

[...] jedyne, co byłem w stanie z siebie wydusić, to „yes”.

źródło: NKJP: Internet

- Jak to... - wydusił ze ściśniętego gardła. - Jak to... się mogło... stać?

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Składnia

bez ograniczeń + wydusić +
CO + (z KOGO/CZEGO)

Frazeologizmy

niech mór wydusi kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 20.10.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj