Chronologizacja
Pochodzenie
Nazwa rośliny oparta na psł. šip- 'coś ostrego, sterczącego (np. kolec, cierń)' (zob. szypułka). Na tym samym rdzeniu zbudowane inne słowiańskie (zwłaszcza ludowe) nazwy tej rośliny, np. czes. růže šípková = šípek, słowac. divý šíp, ruža šípová, šípka, ros. šipóvnik (sobáčij)
1.a roślina
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | róża dzika | |
| hiperonimy: | krzew |
Cytaty
|
Przedarł się [...] przez pokrzywy, przez chaszcze szypszyny pod piwniczne okienko Fordonka. źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952 |
|
|
Zgorzała Zorza, Zorzeńka rumieńcem od kwiatu szypszyny kraśniejszym. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993 |
|
|
W parowie leży ogromny głaz narzutowy. Przypomina mi on opowieść [...]. Może tak dawną jak woda, która tutaj od wieków szepcze do snu szypszynie i miodownikom po zboczach rosnącym. źródło: NKJP: Hanna Kostyrko (zebr.): Klechdy domowe, 1960 |
|
|
O, nie widzieli tej wąskiej drogi tam, źródło: Cassandra Clare: Mechaniczna księżniczka, 2013 (stream.doci.pl) |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | szypszyna |
szypszyny |
|
| D. | szypszyny |
szypszyn |
|
| C. | szypszynie |
szypszynom |
|
| B. | szypszynę |
szypszyny |
|
| N. | szypszyną |
szypszynami |
|
| Ms. | szypszynie |
szypszynach |
|
| W. | szypszyno |
szypszyny |
1.b owoc
Definicja
Noty o użyciu
Lp używana często w znaczeniu lm.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | róża dzika |
Cytaty
|
Umyte i wysuszone owoce nakłuć (ja szypszynę mocno nacinam) i zalać w naczyniu alkoholem. źródło: Internet: dziennik.lowiecki.pl |
|
|
Tylko dzieciom wolno było zjeść trochę marynowanego śledzia z kawałkiem czerstwego (suchego) chleba i zapić niesłodzoną herbatą ziołową z szypszyny. źródło: Internet: interklasa.pl |
|
|
W sztuce kulinarnej przyrządza się wyśmienite wina i nalewki z szypszyny. źródło: Internet: udziewczyn.wordpress.com |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | szypszyna |
szypszyny |
|
| D. | szypszyny |
szypszyn |
|
| C. | szypszynie |
szypszynom |
|
| B. | szypszynę |
szypszyny |
|
| N. | szypszyną |
szypszynami |
|
| Ms. | szypszynie |
szypszynach |
|
| W. | szypszyno |
szypszyny |
Inne uwagi
Zwykle lp