UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dochować

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dochowam
dochowamy
2 os. dochowasz
dochowacie
3 os. dochowa
dochowają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dochowałem
+(e)m dochował
dochowałam
+(e)m dochowała
dochowałom
+(e)m dochowało
dochowaliśmy
+(e)śmy dochowali
dochowałyśmy
+(e)śmy dochowały
2 os. dochowałeś
+(e)ś dochował
dochowałaś
+(e)ś dochowała
dochowałoś
+(e)ś dochowało
dochowaliście
+(e)ście dochowali
dochowałyście
+(e)ście dochowały
3 os. dochował
dochowała
dochowało
dochowali
dochowały

bezosobnik: dochowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dochowajmy
2 os. dochowaj
dochowajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dochowałbym
bym dochował
dochowałabym
bym dochowała
dochowałobym
bym dochowało
dochowalibyśmy
byśmy dochowali
dochowałybyśmy
byśmy dochowały
2 os. dochowałbyś
byś dochował
dochowałabyś
byś dochowała
dochowałobyś
byś dochowało
dochowalibyście
byście dochowali
dochowałybyście
byście dochowały
3 os. dochowałby
by dochował
dochowałaby
by dochowała
dochowałoby
by dochowało
dochowaliby
by dochowali
dochowałyby
by dochowały

bezosobnik: dochowano by

bezokolicznik: dochować

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

dochowawszy

gerundium: dochowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dochowanie
dochowania
D. dochowania
dochowań
C. dochowaniu
dochowaniom
B. dochowanie
dochowania
N. dochowaniem
dochowaniami
Ms. dochowaniu
dochowaniach
W. dochowanie
dochowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: dochowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dochowany
dochowany
dochowany
dochowane
dochowana
D. dochowanego
dochowanego
dochowanego
dochowanego
dochowanej
C. dochowanemu
dochowanemu
dochowanemu
dochowanemu
dochowanej
B. dochowanego
dochowanego
dochowany
dochowane
dochowaną
N. dochowanym
dochowanym
dochowanym
dochowanym
dochowaną
Ms. dochowanym
dochowanym
dochowanym
dochowanym
dochowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dochowani
dochowani
dochowane
dochowane
D. dochowanych
dochowanych
dochowanych
dochowanych
C. dochowanym
dochowanym
dochowanym
dochowanym
B. dochowanych
dochowanych
dochowanych
dochowane
N. dochowanymi
dochowanymi
dochowanymi
dochowanymi
Ms. dochowanych
dochowanych
dochowanych
dochowanych

odpowiednik aspektowy: dochowywać

Pochodzenie

Zob. chować

1. wierności

Definicja

książk. 
zrobić to, co wynika z relacji nawiązanej z innymi osobami, nazwanej następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dotrzymać

Połączenia

  • dochować obowiązków, procedur, przysięgi, tajemnicy, terminu, warunków, wiary, wymogów
  • potrafić, umieć dochować

Cytaty

Zobowiązywał się w niej, że dochowa wierności carowi oraz jego następcom i niczego nie uczyni, co by ku ich „zdradzie lub szkodzie służyć mogło”.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Matka zapytała, czy umiem dochować tajemnicy.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Co więcej, Litwa nie dochowała w wojnie polsko-sowieckiej neutralności.

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995

Zobowiązali się dochować wiary ojców, ze wszystkich sił bronić życia i mienia braci, naśladować rycerskie cnoty ich patrona - św. Floriana i pracować ze wszystkich sił dla dobra Ojczyzny.

źródło: NKJP:W Gminie Czarny Dunajec, Tygodnik Podhalański, nr 21, 1999

Notabene, prowadzone w USA badania wykazały, że wskaźnik rozwodów wśród par zamieszkujących ze sobą przed ślubem jest znacznie wyższy niż wśród tych, które dochowały czystości do ślubu

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat, 1997

Składnia

bez ograniczeń + dochować +
CZEGO

2. dokument

Definicja

książk. 
przechować do pewnego czasu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Cytaty

Co miesiąc czerpałem bardzo poważne kwoty z parcelacji naszej kolonii Kmitówka w powiecie warszawskim, gmina Marki, czego dowodem jest książka hipoteczna tejże kolonii, dochowana w Hipotece warszawskiej;

źródło: NKJP: Jerzy Odrowąż-Pieniążek: Więcej niż świadek, 2007

Składnia

bez ograniczeń + dochować +
CO

3. na cmentarzu

Definicja

umieścić kolejną trumnę lub urnę w grobie, w którym już wcześniej kogoś pochowano

Noty o użyciu

Używane głownie środowiskowo, w dyskursie związanym z branżą funeralną.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Cytaty

Pochówek urnowy zajmuje mało miejsca, a w dodatku jest tani. Urnę można bowiem dochować do każdego grobu, bez wykupywania nowego miejsca.

źródło: NKJP: Spoczywaj w (nie)pokoju, Nasze Miasto Kraków, 2004-06-03

W ub.r. na cmentarzu na Wólce Węglowej, powstałym w 1974 r., pochowano ponad 1,6 tys. osób, a 2,5 tys. dochowano do istniejących już grobów.

źródło: KWJP: Cmentarz Zachodni daleko za Warszawą, Rzeczpospolita, 2011-03-29

Składnia

bez ograniczeń + dochować +
KOGO/CO + do CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj