UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

użyczać

Chronologizacja

1484, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. użyczam
użyczamy
2 os. użyczasz
użyczacie
3 os. użycza
użyczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. użyczałem
+(e)m użyczał
użyczałam
+(e)m użyczała
użyczałom
+(e)m użyczało
użyczaliśmy
+(e)śmy użyczali
użyczałyśmy
+(e)śmy użyczały
2 os. użyczałeś
+(e)ś użyczał
użyczałaś
+(e)ś użyczała
użyczałoś
+(e)ś użyczało
użyczaliście
+(e)ście użyczali
użyczałyście
+(e)ście użyczały
3 os. użyczał
użyczała
użyczało
użyczali
użyczały

bezosobnik: użyczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę użyczał
będę użyczać
będę użyczała
będę użyczać
będę użyczało
będę użyczać
będziemy użyczali
będziemy użyczać
będziemy użyczały
będziemy użyczać
2 os. będziesz użyczał
będziesz użyczać
będziesz użyczała
będziesz użyczać
będziesz użyczało
będziesz użyczać
będziecie użyczali
będziecie użyczać
będziecie użyczały
będziecie użyczać
3 os. będzie użyczał
będzie użyczać
będzie użyczała
będzie użyczać
będzie użyczało
będzie użyczać
będą użyczali
będą użyczać
będą użyczały
będą użyczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. użyczajmy
2 os. użyczaj
użyczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. użyczałbym
bym użyczał
użyczałabym
bym użyczała
użyczałobym
bym użyczało
użyczalibyśmy
byśmy użyczali
użyczałybyśmy
byśmy użyczały
2 os. użyczałbyś
byś użyczał
użyczałabyś
byś użyczała
użyczałobyś
byś użyczało
użyczalibyście
byście użyczali
użyczałybyście
byście użyczały
3 os. użyczałby
by użyczał
użyczałaby
by użyczała
użyczałoby
by użyczało
użyczaliby
by użyczali
użyczałyby
by użyczały

bezosobnik: użyczano by

bezokolicznik: użyczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: użyczając

gerundium: użyczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. użyczanie
użyczania
D. użyczania
użyczań
C. użyczaniu
użyczaniom
B. użyczanie
użyczania
N. użyczaniem
użyczaniami
Ms. użyczaniu
użyczaniach
W. użyczanie
użyczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: użyczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. użyczający
użyczający
użyczający
użyczające
użyczająca
D. użyczającego
użyczającego
użyczającego
użyczającego
użyczającej
C. użyczającemu
użyczającemu
użyczającemu
użyczającemu
użyczającej
B. użyczającego
użyczającego
użyczający
użyczające
użyczającą
N. użyczającym
użyczającym
użyczającym
użyczającym
użyczającą
Ms. użyczającym
użyczającym
użyczającym
użyczającym
użyczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. użyczający
użyczający
użyczające
użyczające
D. użyczających
użyczających
użyczających
użyczających
C. użyczającym
użyczającym
użyczającym
użyczającym
B. użyczających
użyczających
użyczających
użyczające
N. użyczającymi
użyczającymi
użyczającymi
użyczającymi
Ms. użyczających
użyczających
użyczających
użyczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: użyczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. użyczany
użyczany
użyczany
użyczane
użyczana
D. użyczanego
użyczanego
użyczanego
użyczanego
użyczanej
C. użyczanemu
użyczanemu
użyczanemu
użyczanemu
użyczanej
B. użyczanego
użyczanego
użyczany
użyczane
użyczaną
N. użyczanym
użyczanym
użyczanym
użyczanym
użyczaną
Ms. użyczanym
użyczanym
użyczanym
użyczanym
użyczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. użyczani
użyczani
użyczane
użyczane
D. użyczanych
użyczanych
użyczanych
użyczanych
C. użyczanym
użyczanym
użyczanym
użyczanym
B. użyczanych
użyczanych
użyczanych
użyczane
N. użyczanymi
użyczanymi
użyczanymi
użyczanymi
Ms. użyczanych
użyczanych
użyczanych
użyczanych

Pochodzenie

Zob. użytek, życzyć, użyczyć

1. samochodu

Definicja

umożliwiać komuś tymczasowe i bezpłatne korzystanie z czegoś swojego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  udostępniać, wypożyczać

Połączenia

  • użyczać sali, lokalu, pomieszczenia

Cytaty

Użyczano nam obiektów na zawody, z kolei sędziowie godzili się na odległe terminy wypłat ryczałtów.

źródło: NKJP: W górze nieźle, u podstaw słabiej, Dziennik Polski, 1999-11-19

Użyczam lokalu pod różnego rodzaju dyskusyjne kółka np. Nowoczesne Żony Biznesmenów albo Spotkania Młodych Mam.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + użyczać +
CZEGO + (KOMU) + (na CO | pod CO)

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: użyczać komuś coś

2. gościny

Definicja

oferować komuś to, o czym mowa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  udzielać

Cytaty

Loża mularska było to pomieszczenie w pobliżu wznoszonej katedry, w której przygotowywano kamienie do budowy, omawiano plan pracy, odpoczywano, szkolono młodych, użyczano gościny muratorom w podróży.

źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Wielkie spiski 2, Gazeta Wyborcza, 1998-03-06

Do klasztoru przybywali dość często uciekinierzy na Zachód. Siostra Klemensa nie tylko użyczała im schronienia, lecz także kontaktowała z przewodnikami, którzy przeprowadzali tych uciekinierów przez Harkabuz do Jabłonki po stronie słowackiej.

źródło: NKJP: Wincenty Galia: Beatyfikacja byłych więźniów „Palace”, Tygodnik Podhalański nr 24, 1999

W organizację tak olbrzymiego przedsięwzięcia zaangażowanych jest masa bezimiennych księży, alumnów, sióstr zakonnych, ale także osób świeckich, darczyńców, wolontariuszy odpowiedzialnych za przygotowanie noclegów i posiłków, wreszcie gościnnych i życzliwych gospodarzy na trasie użyczających noclegu pod dachem.

źródło: NKJP: Proboszcz w adidasach, Dziennik Polski, 2002-08-23

Składnia

bez ograniczeń + użyczać +
CZEGO + (KOMU)

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: użyczać komuś coś

3. nazwiska

Definicja

książk. 
pozwalać, aby to, o czym mowa, zostało użyte w sposób opisany w dalszej części zdania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • użyczać głosu

Cytaty

K. chętnie użycza swego głosu do reklam radiowych.

źródło: NKJP: Agata Pustułka: Żeby żyć, trzeba grać, Trybuna Śląska, 2001-10-05

Swoich głosów użyczają głównym postaciom filmu m.in. Mike Myers, Eddie Murphy, Cameron Diaz oraz John Lithgow.

źródło: NKJP: XX: Zaciekawienie Quo vadis, Dziennik Zachodni, 2001-05-15

Do tej pory wpływy z użyczania wizerunku i nazwy nie stanowią poważnej kwoty w budżecie Zamku Królewskiego.

źródło: NKJP: Monika Chylaszek-Jarosz: Herb miasta w restauracji, Gazeta Krakowska, 2005-03-07

- Niedopuszczalne jest, aby w reklamie szkoły prywatnej pracownik naszej uczelni użyczał swego nazwiska i jako profesor Uniwersytetu promował konkurencję [...].

źródło: NKJP: (MT): Profesor musi wybrać, Express Ilustrowany, 2003-10-01

Składnia

bez ograniczeń + użyczać +
CZEGO + (KOMU) + (do CZEGO)

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: użyczać komuś coś

Data ostatniej modyfikacji: 10.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json