UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opactwo

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opactwo
opactwa
D. opactwa
opactw
C. opactwu
opactwom
B. opactwo
opactwa
N. opactwem
opactwami
Ms. opactwie
opactwach
W. opactwo
opactwa

Pochodzenie

Zob. opat

1.a zakonnicy

Definicja

katolicka wspólnota zakonna, którą zarządza opat lub przeorysza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  klasztor

Połączenia

  • opactwo cysterskie; oliwskie, tynieckie; męskie, żeńskie
  • opactwo świętego Benedykta, Świętego Krzyża...; benedyktynek, benedyktynów, cystersów
  • przełożona, przełożony; własność opactwa
  • założyć opactwo
  • wstąpić do opactwa

Cytaty

W 1543 r. przełożony opactwa musiał przekazać władzę świeckiemu urzędnikowi.

źródło: NKJP: Gościnna Inchcolm Abbey, Dziennik Polski, 2000-11-14

We wczesnej młodości wstąpił do opactwa w Lérins, którego przełożonym był w tym czasie jego krewny, św. Honorat z Arles.

źródło: NKJP: Internet

W wieku ośmiu lat rozpoczęła naukę w opactwie benedyktynek, a mając 11 lat przyjęła I Komunię Świętą.

źródło: NKJP: (BES): Peregrynacja relikwii świętej Teresy, Dziennik Polski, 2005-05-05

W średniowieczu w Polsce było 26 cysterskich opactw męskich i 17 żeńskich, dziś są tylko cztery męskie – w Wąchocku, Mogile, Szczyrzycu i Jędrzejowie [...].

źródło: NKJP: Anna Plenzler: U cystersów, Polska Głos Wielkopolski, 2004-08-06

Składnia

bez ograniczeń + opactwo +
(KOGO)

1.b siedziba

Definicja

zespół budynków obecnie lub w przeszłości zajmowany przez opactwo (zakonników)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  klasztor

Połączenia

  • dawne, pocysterskie, stare opactwo
  • opactwo świętego Benedykta, Świętego Krzyża...; benedyktynek, benedyktynów, cystersów
  • archiwum, biblioteka, mury, zespół opactwa
  • ufundować, zbudować, zwiedzać opactwo

Cytaty

W Tyńcu w tym roku już byliśmy i zwiedzaliśmy opactwo benedyktynów.

źródło: NKJP: (kas): Grodzisko w Tyńcu, Gazeta Krakowska, 2004-09-10

W pobliżu Grobu Świętego zbudowali [...] opactwo Św. Marii Łacińskiej, a w nim hospicjum dla przybywających z Europy pielgrzymów.

źródło: NKJP: (RASZ): Kawalerowie i niepełnosprawni, Dziennik Polski, 2006-07-24

Na terenie opactwa zostało zbudowane więzienie i klasztor się wyludnił.

źródło: NKJP: Internet

Ruszyła zapowiadana odbudowa pocysterskiego opactwa w Rudach.

źródło: NKJP: Grzegorz Wawoczny: Bruksela dała na opactwo, Tygodnik Rybnicki, 2007-02-06

Jednym z najwspanialszych i najlepiej zachowanych w Europie opactw jest opactwo cysterskie w Pelplinie.

źródło: NKJP: Krystyna Paszkowska: Bez szarych mnichów ani rusz!, Dziennik Bałtycki, 2007-08-03

Składnia

bez ograniczeń + opactwo +
(KOGO)

2. urząd

Definicja

urząd sprawowany przez opata

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

Cytaty

W 1805 objął opactwo klasztoru [...] w Rzymie, zaś w 1807 został wikariuszem generalnym zakonu kamedułów.

źródło: NKJP: Internet

Przeciwieństwem opata Jana był jego rówieśnik, ojciec Mateusz, powszechnie zwany Pustelnikiem. Ten przed dziesięciu laty, właśnie gdy Jan obej­mował opactwo Durham, usunął się z klasztoru i zamieszkał w samotnej lepiance, w lesie za rzeką Glen.

źródło: Władysław Jan Grabski: Saga o Jarlu Broniszu. Cz. 2. Śladem Wikingów, 1961 (stream.doci.pl)

Duchowni, zasiadający w hierarchii centralnej, głównie w kancelarii i na urzędzie referendarskim, kończyli często karierę na biskupstwach, a przynajmniej opactwach.

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

Składnia

bez ograniczeń + opactwo +
(KOGO)
Data ostatniej modyfikacji: 03.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json