UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przestrzelić

Chronologizacja

1533, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przestrzelę	przestrzelimy
2 os.	przestrzelisz	przestrzelicie
3 os.	przestrzeli	przestrzelą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przestrzeliłem +(e)m przestrzelił	przestrzeliłam +(e)m przestrzeliła	przestrzeliłom +(e)m przestrzeliło	przestrzeliliśmy +(e)śmy przestrzelili	przestrzeliłyśmy +(e)śmy przestrzeliły
2 os.	przestrzeliłeś +(e)ś przestrzelił	przestrzeliłaś +(e)ś przestrzeliła	przestrzeliłoś +(e)ś przestrzeliło	przestrzeliliście +(e)ście przestrzelili	przestrzeliłyście +(e)ście przestrzeliły
3 os.	przestrzelił	przestrzeliła	przestrzeliło	przestrzelili	przestrzeliły

bezosobnik: przestrzelono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przestrzelmy
2 os.	przestrzel	przestrzelcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przestrzeliłbym bym przestrzelił	przestrzeliłabym bym przestrzeliła	przestrzeliłobym bym przestrzeliło	przestrzelilibyśmy byśmy przestrzelili	przestrzeliłybyśmy byśmy przestrzeliły
2 os.	przestrzeliłbyś byś przestrzelił	przestrzeliłabyś byś przestrzeliła	przestrzeliłobyś byś przestrzeliło	przestrzelilibyście byście przestrzelili	przestrzeliłybyście byście przestrzeliły
3 os.	przestrzeliłby by przestrzelił	przestrzeliłaby by przestrzeliła	przestrzeliłoby by przestrzeliło	przestrzeliliby by przestrzelili	przestrzeliłyby by przestrzeliły

bezosobnik: przestrzelono by

bezokolicznik: przestrzelić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przestrzeliwszy

gerundium: przestrzelenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przestrzelenie	przestrzelenia
D.	przestrzelenia	przestrzeleń
C.	przestrzeleniu	przestrzeleniom
B.	przestrzelenie	przestrzelenia
N.	przestrzeleniem	przestrzeleniami
Ms.	przestrzeleniu	przestrzeleniach
W.	przestrzelenie	przestrzelenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przestrzelony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przestrzelony	przestrzelony	przestrzelony	przestrzelone	przestrzelona
D.	przestrzelonego	przestrzelonego	przestrzelonego	przestrzelonego	przestrzelonej
C.	przestrzelonemu	przestrzelonemu	przestrzelonemu	przestrzelonemu	przestrzelonej
B.	przestrzelonego	przestrzelonego	przestrzelony	przestrzelone	przestrzeloną
N.	przestrzelonym	przestrzelonym	przestrzelonym	przestrzelonym	przestrzeloną
Ms.	przestrzelonym	przestrzelonym	przestrzelonym	przestrzelonym	przestrzelonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przestrzeleni	przestrzeleni	przestrzelone	przestrzelone
D.	przestrzelonych	przestrzelonych	przestrzelonych	przestrzelonych
C.	przestrzelonym	przestrzelonym	przestrzelonym	przestrzelonym
B.	przestrzelonych	przestrzelonych	przestrzelonych	przestrzelone
N.	przestrzelonymi	przestrzelonymi	przestrzelonymi	przestrzelonymi
Ms.	przestrzelonych	przestrzelonych	przestrzelonych	przestrzelonych

odpowiednik aspektowy: przestrzeliwać

Pochodzenie

Zob. strzelić

1.a o strzelającym

Definicja

strzelając z broni, spowodować, że pocisk przebije coś na wylot

Wymowa

[pszestszelić] lub pot. [pszesczszelić], lub pot. [pszeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przestrzelać

Połączenia

przestrzelić czaszkę, kolano, kręgosłup, łydkę, nogę, pierś, rękę; oponę, zamek
przestrzelić na wylot

Cytaty

Zenon S. został pobity, a goście poinformowali go, że jeśli nie odda pieniędzy, przestrzelą mu kolano, zbiją znacznie mocniej i zniszczą jego dobytek.

źródło: NKJP: W potrzasku, Wieści Podwarszawskie, 2003-05-25

[...] przestrzelił zamek, kopniakiem otworzył drzwi i pierwszy wskoczył na pokład.

źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Atalaya. Wojownicy, 2005

Zaplanował, że gdy przyjdzie pora lądowania, przestrzeli z wiatrówki kilka balonów i stopniowo opadnie na ziemię.

źródło: NKJP: Nagrody Darwina, Gazeta Pomorska, 2008-01-28

Składnia

przestrzelić

CO + (KOMU) + (z CZEGO)

1.b o karabinie

Definicja

wyrzucić pocisk, którzy przebije coś na wylot

Wymowa

[pszestszelić] lub pot. [pszesczszelić], lub pot. [pszeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Połączenia

łuk przestrzelił; broń przestrzeliła

Cytaty

[...] pokazywał przestrzeloną przez broń maszynową nogawkę spodni, a równocześnie nietkniętą nogę.

źródło: NKJP: Bohater spod Monte Cassino, Dziennik Polski, 2000-11-04

Łuk myśliwsko-sportowy przestrzeli niedźwiedzia [...].

źródło: NKJP: Internet

W Iraku ktoś testował rosyjską broń, która przestrzeliła M1A1 na wylot, zostawiając usmażoną załogę w środku.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

przestrzelić

1.c o pocisku

Definicja

będąc wystrzelonym z broni, przebić coś na wylot

Wymowa

[pszestszelić] lub pot. [pszesczszelić], lub pot. [pszeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

przebić, przeszyć

Połączenia

pocisk przestrzelił; kula przestrzeliła
przestrzelił głowę

Cytaty

Śrut przeszył więc okno sąsiada i wylądował na jego talerzu, a inny pocisk przestrzelił tylną szybę przejeżdżającego ulicą forda fiesty.

źródło: NKJP: Strzelcy niewyborowi ochłoną w areszcie, Dziennik Polski, 2008-12-10

Lekarz sądowy tak przedstawił wynik ekspertyzy: „Pocisk, który przestrzelił głowę na wskroś, musiał być oddany od tyłu”.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

Jedna z kul przestrzeliła karoserię.

źródło: NKJP: Słupca, Gazeta Poznańska, 2002-03-16

Składnia

przestrzelić

2. broń

Definicja

strzelić z broni palnej, aby ją wypróbować, przygotować do używania lub usunąć ślady poprzedniego użycia

Wymowa

[pszestszelić] lub pot. [pszesczszelić], lub pot. [pszeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przestrzelać

Cytaty

	Zdążyli 15 minut przed startem, nie przeprowadzili treningu biegowego, nie zdążyli przestrzelić karabinów. źródło: NKJP: Paweł Rydzyński: Francuska szkoła, 2006
	- Musimy gdzieś przestrzelić broń - powiedział nam jeden z myśliwych. - Są z nami instruktorzy, nie ma więc zagrożenia, że komuś coś się stanie. źródło: NKJP: Leśna kanonada, Dziennik Bałtycki, 2011
	Nim trafi do klienta, konieczne jest jeszcze przestrzelenie broni na strzelnicy. źródło: NKJP: Ksawery Kunikowski: Spluwy na zamówienie, Express Ilustrowany, 2003-02-21
	Badanie użytej broni, i to tylko kilku egzemplarzy, przeprowadzono dopiero cztery miesiące później. A dla utrudnienia i tak już niełatwej po takim czasie identyfikacji broń najpierw przestrzelono. źródło: NKJP: Edyta Golisz: Ulicami płynęła krew, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-08-31

Składnia

przestrzelić

3. przez rzekę

Definicja

strzelić z broni tak, by pocisk przebył pewną odległość, przemieszczając się nad jakimś obszarem albo obiektem

Wymowa

[pszestszelić] lub pot. [pszesczszelić], lub pot. [pszeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Cytaty

	[Armatka] potrafi przestrzelić rzekę Nysę [...]. źródło: Internet: forum.odkrywca.pl
	Przestrzelić przez rzekę albo kawałek bagna to jak splunąć. Troszkę lepsze działo by mu mogli dać [...]. źródło: Internet: forum.worldoftanks.eu
	[...] nawet jeżeli potrafiłyby przestrzelić nad lasem, to nie ma gwarancji, że nie zahaczy o jakiś cel w tym lesie. źródło: Internet: taktykaistrategia.pl
	[...] dasz radę przestrzelić nad murem tak, by trafić w dach chaty? źródło: Internet: strefarpg.net

Składnia

	+	przestrzelić	+	CO
	+	przestrzelić	+	nad CZYM \| przez CO

4. chybić

Definicja

strzelając z broni, trafić w miejsce położone dalej niż założony cel

Wymowa

[pszestszelić] lub pot. [pszesczszelić], lub pot. [pszeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

chybić

Cytaty

Eksplodował tam, gdzie chciałem [...]. Bałem się ryzykować przestrzelenia, więc świadomie zaniżyłem nastawę odległości [...].

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Musicie odpowiednio wycelować [...] oraz wybrać właściwą siłę napięcia cięciwy, tak aby nie przestrzelić celu.

źródło: Internet: fajowe-gry.pl

Składnia

przestrzelić

(CO)

5. nad bramką

Definicja

sport. pot.

uderzyć piłkę w czasie rozgrywek sportowych tak, że przeleci ona nad bramką

Wymowa

[pszestszelić] lub pot. [pszesczszelić], lub pot. [pszeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

napastnik przestrzelił
przestrzelić jedenastkę, rzut karny, rzut wolny; piłkę
przestrzelić głową
przestrzelić nad bramką, poprzeczką
przestrzelić w (piątej, jedenastej, czterdziestej...) minucie
przestrzelić z bliska
przestrzelić fatalnie, minimalnie

Cytaty

	[...] strzelał w sytuacji sam na sam i przestrzelił – piłka przeleciała nad bramką. źródło: NKJP: Kontra popłaca, Gazeta Krakowska, 2007-06-18
	Za bramkę służy im zielony trzepak, a ten, który przestrzeli, musi po futbolówkę skakać w krzaki. źródło: NKJP: Maciej Kołodziejczyk: Gracze bezdomni, Trybuna Śląska, 2003-07-26
	Chłopcy grali bardzo dobrze. Adriano spisuje się coraz lepiej. Mógł zdobyć gola pomimo przestrzelenia rzutu karnego [...]. źródło: NKJP: Przegrać z Interem to nie hańba, Dziennik Polski, 2006-03-16
	Tuż po przerwie do wyrównania mógł doprowadzić Jakub [...], ale minimalnie przestrzelił głową. źródło: NKJP: Pogonieni goniący, Dziennik Bałtycki, 2003-08-19

Składnia

przestrzelić

(CO) + (CZYM)

6. rolkę filmu

Definicja

fot. pot.

użyć sprzętu lub materiału służącego do robienia zdjęć, aby je wypróbować

Wymowa

[pszestszelić] lub pot. [pszesczszelić], lub pot. [pszeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przestrzelać

Połączenia

przestrzelić aparat, rolkę filmu

Cytaty

[...] spotkaj się z kolegą minolciarzem i przestrzelcie po rolce na próbę [...].

źródło: NKJP: Internet

Zwinąć film, a przy ponownym założeniu przestrzelić odpowiednią ilość klatek na krótkim czasie i z deklem założonym na obiektyw.

źródło: NKJP: Internet

Warto natomiast przestrzelić aparat dzień wcześniej, aby zapoznać się z obsługą i wypracować w miarę optymalne parametry.

źródło: Internet: forum.optyczne.pl

Składnia

przestrzelić

7. cenę

Definicja

pot.

nie zachować umiaru w jakimś działaniu bądź w ustalaniu wartości albo ocenianiu miary czegoś

Wymowa

[pszestszelić] lub pot. [pszesczszelić], lub pot. [pszeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	przestrzelić się
	hiperonimy:	przesadzić

Cytaty

	[...] często pogrąża się w tragicznej sytuacji, kiedy przestrzeli z zakupami czy inwestycjami, wpadając w pętlę zadłużeń. źródło: NKJP: Jarosław Holwek: Windykacja, 2006
	Jeśli Autostrada Wielkopolska przestrzeli cenę, to kierowcy pojadą starą drogą. Inwestor musi sam kalkulować cenę tak, by mógł spłacać kredyt wzięty na jej budowę. źródło: NKJP: Andrzej Dusz: Szanse na most, Polska Głos Wielkopolski, 2003-11-19
	Gdybym chciał zmienić wynik referendum przez nieuczciwe dorzucanie głosów, to musiałbym w celu przeprowadzenia tej operacji w skali kraju, [...] mieć dość precyzyjną informację o frekwencji, bo inaczej mógłbym przestrzelić. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.05.2003
	[...] twierdzą, że większość popularnych porad dietetycznych przeszacowuje kalorie nawet o 50%. Tutaj ktoś przestrzelił ponaddwukrotnie. źródło: Internet: zdrowie.gazeta.pl

Składnia

przestrzelić

(CO)

Data ostatniej modyfikacji: 15.02.2022