UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ociężały

Chronologizacja

1564, SPXVI
Wcześniej: ociążały (1562).

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	ociężały	ociężały	ociężały	ociężałe	ociężała
D.	ociężałego	ociężałego	ociężałego	ociężałego	ociężałej
C.	ociężałemu	ociężałemu	ociężałemu	ociężałemu	ociężałej
B.	ociężałego	ociężałego	ociężały	ociężałe	ociężałą
N.	ociężałym	ociężałym	ociężałym	ociężałym	ociężałą
Ms.	ociężałym	ociężałym	ociężałym	ociężałym	ociężałej
W.	ociężały	ociężały	ociężały	ociężałe	ociężała

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	ociężali	ociężali	ociężałe	ociężałe
D.	ociężałych	ociężałych	ociężałych	ociężałych
C.	ociężałym	ociężałym	ociężałym	ociężałym
B.	ociężałych	ociężałych	ociężałych	ociężałe
N.	ociężałymi	ociężałymi	ociężałymi	ociężałymi
Ms.	ociężałych	ociężałych	ociężałych	ociężałych
W.	ociężali	ociężali	ociężałe	ociężałe

Pochodzenie

Zob. ciążyć

1.a człowiek fizycznie

Definicja

taki, który jest powolny, pozbawiony energii i sprawia wrażenie, że jego ciało jest bardzo ciężkie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Połączenia

dziwnie ociężały
ociężały i wolny; powolny i ociężały, senny i ociężały
sprawiać wrażenie ociężałego; czuć się ociężałym
trochę ociężały

Cytaty

Jeśli tkankom brakuje energii, czujemy się ociężali, osłabieni, apatyczni.

źródło: NKJP: Magdalena Szczurek: Pokonaj swe zmęczenie, Gazeta Krakowska, 2006-04-05

Nie miałam kłopotu z porannymi mdłościami, nie byłam też ani tak otyła, ani tak ociężała jak inne kobiety, tryskałam energią i do końca pracowałam.

źródło: NKJP: Monika Siemińska: Bezmięsni, Dziennik Bałtycki, 2000-03-25

Przy ciężkich stołach siedzieli ociężali od piwa mężczyźni.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005

Składnia

	+	ociężały	+	(od CZEGO)
szyk: neutralny

1.b krok

Definicja

właściwy komuś, kto jest powolny, pozbawiony energii i sprawia wrażenie, że jego ciało jest bardzo ciężkie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Połączenia

ociężały gest, krok, ruch
ociężały i wolny; powolny i ociężały

Cytaty

Jeszcze tylko nad Czarny Staw, jeszcze dojście do Morskiego Oka i ociężałymi krokami, powoli, stopień po stopniu, pokonywaliśmy schody prowadzące na schroniskowy ganek.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach: wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

Ruchy są ociężałe i zwolnione, w skrajnych stanach dochodzi do całkowitego zahamowania ruchowego [...].

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1974

2.a człowiek umysłowo

Definicja

taki, który sprawia wrażenie osoby mało inteligentnej i niespostrzegawczej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

ociężały umysłowo

Cytaty

[...] mężczyzna był ociężały umysłowo; według testów, które przeszedł kilkakrotnie w poradni pedagogiczno-zawodowej dla młodzieży szkolnej, jego iloraz inteligencji nieznacznie przekroczył liczbę 70 (norma wynosi od 85 do 115), co klasyfikowało go nieco powyżej progu debilizmu.

źródło: NKJP: Stanisław Maj: Gliniarz i prokurator, Detektyw, 1999

Przeczysz sam sobie [...], a potem zarzucasz mi, że mówię nie na temat. Albo jesteś z lekka ociężały, albo złą wolę wykazujesz.

źródło: NKJP: Internet

2.b rozum

Definicja

pot.

właściwy osobie, która sprawia wrażenie mało inteligentnej i niespostrzegawczej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

ociężały umysł

Cytaty

Trzeba [...] umieć czytać między literkami. Zdaję sobie sprawę, że dla ludzi z ociężałym umysłem może to być trudne.

źródło: NKJP: Internet

Do [...] oszołoma trzeba walić prosto z mostu, bo inaczej nie zrozumie. I tak mózg ma strasznie ociężały; zapewne zaawansowany parkinson.

źródło: NKJP: Internet

3. od kwiatów

Definicja

taki, który opada pod wpływem ciężaru

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ciężar

Połączenia

ociężała głowa; ociężałe powieki
ociężały od kwiatów

Cytaty

Już w końcu kwietnia zakwitły krzewy, kiście bzu chyliły się ociężałe od kwiatów.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Ciepła i wilgotna pogoda sieje grzyby. Suszone i zamykane w słoikach, będą przypominać poranne wyprawy do lasu, paprocie ociężałe od kropel rosy, uperlone kropelkami wody połacie mchu.

źródło: NKJP: 19 sierpnia, Dziennik Polski, 2002-08-19

Palengę spowijał siwy dym. Wydobywał się wielką, bezkształtną chmurą z wilgotnych strzech i ociężały opadał na ziemię, snując się, błąkając między stożkami chat.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Nocni wędrowcy, 2009

Składnia

	+	ociężały	+	(od CZEGO)
szyk: neutralny

Data ostatniej modyfikacji: 08.10.2018