UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

hartować się

Chronologizacja

1638, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. hartuję się
hartujemy się
2 os. hartujesz się
hartujecie się
3 os. hartuje się
hartują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. hartowałem się
+(e)m się hartował
hartowałam się
+(e)m się hartowała
hartowałom się
+(e)m się hartowało
hartowaliśmy się
+(e)śmy się hartowali
hartowałyśmy się
+(e)śmy się hartowały
2 os. hartowałeś się
+(e)ś się hartował
hartowałaś się
+(e)ś się hartowała
hartowałoś się
+(e)ś się hartowało
hartowaliście się
+(e)ście się hartowali
hartowałyście się
+(e)ście się hartowały
3 os. hartował się
hartowała się
hartowało się
hartowali się
hartowały się

bezosobnik: hartowano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się hartował
będę się hartować
będę się hartowała
będę się hartować
będę się hartowało
będę się hartować
będziemy się hartowali
będziemy się hartować
będziemy się hartowały
będziemy się hartować
2 os. będziesz się hartował
będziesz się hartować
będziesz się hartowała
będziesz się hartować
będziesz się hartowało
będziesz się hartować
będziecie się hartowali
będziecie się hartować
będziecie się hartowały
będziecie się hartować
3 os. będzie się hartował
będzie się hartować
będzie się hartowała
będzie się hartować
będzie się hartowało
będzie się hartować
będą się hartowali
będą się hartować
będą się hartowały
będą się hartować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. hartujmy się
2 os. hartuj się
hartujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. hartowałbym się
bym się hartował
hartowałabym się
bym się hartowała
hartowałobym się
bym się hartowało
hartowalibyśmy się
byśmy się hartowali
hartowałybyśmy się
byśmy się hartowały
2 os. hartowałbyś się
byś się hartował
hartowałabyś się
byś się hartowała
hartowałobyś się
byś się hartowało
hartowalibyście się
byście się hartowali
hartowałybyście się
byście się hartowały
3 os. hartowałby się
by się hartował
hartowałaby się
by się hartowała
hartowałoby się
by się hartowało
hartowaliby się
by się hartowali
hartowałyby się
by się hartowały

bezosobnik: hartowano by się

bezokolicznik: hartować się

imiesłów przysłówkowy współczesny: hartując się

gerundium: hartowanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hartowanie się
hartowania się
D. hartowania się
hartowań się
C. hartowaniu się
hartowaniom się
B. hartowanie się
hartowania się
N. hartowaniem się
hartowaniami się
Ms. hartowaniu się
hartowaniach się
W. hartowanie się
hartowania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: hartujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. hartujący się
hartujący się
hartujący się
hartujące się
hartująca się
D. hartującego się
hartującego się
hartującego się
hartującego się
hartującej się
C. hartującemu się
hartującemu się
hartującemu się
hartującemu się
hartującej się
B. hartującego się
hartującego się
hartujący się
hartujące się
hartującą się
N. hartującym się
hartującym się
hartującym się
hartującym się
hartującą się
Ms. hartującym się
hartującym się
hartującym się
hartującym się
hartującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. hartujący się
hartujący się
hartujące się
hartujące się
D. hartujących się
hartujących się
hartujących się
hartujących się
C. hartującym się
hartującym się
hartującym się
hartującym się
B. hartujących się
hartujących się
hartujących się
hartujące się
N. hartującymi się
hartującymi się
hartującymi się
hartującymi się
Ms. hartujących się
hartujących się
hartujących się
hartujących się

odpowiednik aspektowy: zahartować się

Pochodzenie

Od: hartować

1. organizm

Definicja

ćwiczeniami lub życiem w niekorzystnych warunkach zewnętrznych zwiększać odporność swojego organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

antonimy:  rozhartowywać się

Cytaty

Jeżeli będziemy hartować się regularnie, najlepiej codziennie, nasz organizm nauczy się szybko reagować na zmieniające się warunki środowiska i obecność szkodliwych drobnoustrojów.

źródło: NKJP: Jolanta Gromadzka-Anzelewicz: Wzmocnij się, nie zachorujesz, Dziennik Bałtycki, 2005-09-20

Udowodniono, że dzieci mieszkające pod jednym dachem z psem, kotem czy choćby świnką morską lub chomikiem są pewniejsze siebie, łatwiej nawiązują kontakty oraz rzadziej chorują. Ich układ odpornościowy hartuje się przez codzienny kontakt z drobnoustrojami [...].

źródło: NKJP: (mat): Zwierzęta leczą, Dziennik Łódzki, 2005-07-30

Kiedy wchodziliśmy boso do rzeki łapać pstrągi na obiad lub biegliśmy boso na zroszoną łąkę, każdy z nas hartował się w sposób naturalny.

źródło: NKJP: (SŚ): Kwiat lipowy i sok malinowy, Gazeta Krakowska, 2006-11-30

Polecam ruch na świeżym powietrzu, wycieczki rowerowe, spacery, a także hartowanie się zimną wodą po kąpieli.

źródło: NKJP: (ZAM): Dużo ruchu i owoców, Gazeta Krakowska, 2005-10-20

2. charakter

Definicja

nabywać odporność psychiczną i umiejętność przezwyciężania kłopotów i życiowych trudności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

antonimy:  rozhartowywać się

Cytaty

[...] należy sobie pomagać w nieszczęściu, ale w normalnym życiu, zwłaszcza gospodarczym, wszyscy powinni konkurować - czy to o pieniądze, czy o kobietę - i: niech zwycięża lepszy! Byle uczciwie! Endecy wielkopolscy uważali, że właśnie dzięki temu hartować się będzie naród polski.

źródło: NKJP: Janusz Korwin-Mikke: Cywilizacja europejska, Najwyższy Czas, 1999

Kadrowicze muszą hartować się psychicznie.

źródło: NKJP: Sponiewierani przez ligę, Dziennik Polski, 2001-12-14

Nasi rywale [...] nie przebierają w środkach. I dobrze, że stawiają nam na boisku wymagania, bo tylko w walce hartuje się dobry zespół.

źródło: NKJP: Wisła płynie w górę, Dziennik Polski, 1998-04-18

Opowieść odtwarza życie codzienne kierowców ciężarówek, opisuje hartowanie się charakterów mężczyzn różnego pochodzenia w bardzo trudnych warunkach pracy.

źródło: NKJP: Internet

Optymalne warunki rozwoju to te, które z jednej strony zapewniają niezbędne minimum zewnętrznej wolności i dóbr materialnych, ale z drugiej strony wymagają mierzenia się z własną słabością i hartowania się w konfrontacji z zewnętrznymi trudnościami.

źródło: NKJP: Ks. Marek Dziewiecki: Dobrobyt i wychowanie, Wychowawca, 150, 2005-06

3. stal

Definicja

techn. 
nabierać twardości przez nagrzewanie do wysokiej temperatury i nagłe ochładzanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

Relacje znaczeniowe

antonimy:  rozhartowywać się

Cytaty

Przy zwiększeniu zawartości węgla i składników stopowych (z wyjątkiem kobaltu i aluminium) krzywe C przesuwają się w prawo, skutkiem czego możne być hartowanie się stali nawet na powietrzu.

źródło: Materialoznawstwo. Skutki przegrzania stali (materialy.co.pl)

Cechą stali określającą zdolność do hartowania się w głąb na strukturę martenzytyczną jest hartowność.

źródło: Obróbka cieplna stopów żelaza. Cz. III. Hartowanie i odpuszczanie, obróbka cieplno-chemiczna (pg.gda.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 01.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json