Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
hartuję się |
hartujemy się |
|||
| 2 os. |
hartujesz się |
hartujecie się |
|||
| 3 os. |
hartuje się |
hartują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
hartowałem się +(e)m się hartował |
hartowałam się +(e)m się hartowała |
hartowałom się +(e)m się hartowało |
hartowaliśmy się +(e)śmy się hartowali |
hartowałyśmy się +(e)śmy się hartowały |
| 2 os. |
hartowałeś się +(e)ś się hartował |
hartowałaś się +(e)ś się hartowała |
hartowałoś się +(e)ś się hartowało |
hartowaliście się +(e)ście się hartowali |
hartowałyście się +(e)ście się hartowały |
| 3 os. |
hartował się |
hartowała się |
hartowało się |
hartowali się |
hartowały się |
bezosobnik: hartowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się hartował będę się hartować |
będę się hartowała będę się hartować |
będę się hartowało będę się hartować |
będziemy się hartowali będziemy się hartować |
będziemy się hartowały będziemy się hartować |
| 2 os. |
będziesz się hartował będziesz się hartować |
będziesz się hartowała będziesz się hartować |
będziesz się hartowało będziesz się hartować |
będziecie się hartowali będziecie się hartować |
będziecie się hartowały będziecie się hartować |
| 3 os. |
będzie się hartował będzie się hartować |
będzie się hartowała będzie się hartować |
będzie się hartowało będzie się hartować |
będą się hartowali będą się hartować |
będą się hartowały będą się hartować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
hartujmy się |
|
| 2 os. |
hartuj się |
hartujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
hartowałbym się bym się hartował |
hartowałabym się bym się hartowała |
hartowałobym się bym się hartowało |
hartowalibyśmy się byśmy się hartowali |
hartowałybyśmy się byśmy się hartowały |
| 2 os. |
hartowałbyś się byś się hartował |
hartowałabyś się byś się hartowała |
hartowałobyś się byś się hartowało |
hartowalibyście się byście się hartowali |
hartowałybyście się byście się hartowały |
| 3 os. |
hartowałby się by się hartował |
hartowałaby się by się hartowała |
hartowałoby się by się hartowało |
hartowaliby się by się hartowali |
hartowałyby się by się hartowały |
bezosobnik: hartowano by się
bezokolicznik: hartować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
hartując się
gerundium: hartowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | hartowanie się |
hartowania się |
| D. | hartowania się |
hartowań się |
| C. | hartowaniu się |
hartowaniom się |
| B. | hartowanie się |
hartowania się |
| N. | hartowaniem się |
hartowaniami się |
| Ms. | hartowaniu się |
hartowaniach się |
| W. | hartowanie się |
hartowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: hartujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | hartujący się |
hartujący się |
hartujący się |
hartujące się |
hartująca się |
| D. | hartującego się |
hartującego się |
hartującego się |
hartującego się |
hartującej się |
| C. | hartującemu się |
hartującemu się |
hartującemu się |
hartującemu się |
hartującej się |
| B. | hartującego się |
hartującego się |
hartujący się |
hartujące się |
hartującą się |
| N. | hartującym się |
hartującym się |
hartującym się |
hartującym się |
hartującą się |
| Ms. | hartującym się |
hartującym się |
hartującym się |
hartującym się |
hartującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | hartujący się |
hartujący się |
hartujące się |
hartujące się |
| D. | hartujących się |
hartujących się |
hartujących się |
hartujących się |
| C. | hartującym się |
hartującym się |
hartującym się |
hartującym się |
| B. | hartujących się |
hartujących się |
hartujących się |
hartujące się |
| N. | hartującymi się |
hartującymi się |
hartującymi się |
hartującymi się |
| Ms. | hartujących się |
hartujących się |
hartujących się |
hartujących się |
odpowiednik aspektowy: zahartować się
Pochodzenie
Od: hartować
1. organizm
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | rozhartowywać się |
Cytaty
|
Jeżeli będziemy hartować się regularnie, najlepiej codziennie, nasz organizm nauczy się szybko reagować na zmieniające się warunki środowiska i obecność szkodliwych drobnoustrojów. źródło: NKJP: Jolanta Gromadzka-Anzelewicz: Wzmocnij się, nie zachorujesz, Dziennik Bałtycki, 2005-09-20 |
|
|
Udowodniono, że dzieci mieszkające pod jednym dachem z psem, kotem czy choćby świnką morską lub chomikiem są pewniejsze siebie, łatwiej nawiązują kontakty oraz rzadziej chorują. Ich układ odpornościowy hartuje się przez codzienny kontakt z drobnoustrojami [...]. źródło: NKJP: (mat): Zwierzęta leczą, Dziennik Łódzki, 2005-07-30 |
|
|
Kiedy wchodziliśmy boso do rzeki łapać pstrągi na obiad lub biegliśmy boso na zroszoną łąkę, każdy z nas hartował się w sposób naturalny. źródło: NKJP: (SŚ): Kwiat lipowy i sok malinowy, Gazeta Krakowska, 2006-11-30 |
|
|
Polecam ruch na świeżym powietrzu, wycieczki rowerowe, spacery, a także hartowanie się zimną wodą po kąpieli. źródło: NKJP: (ZAM): Dużo ruchu i owoców, Gazeta Krakowska, 2005-10-20 |
2. charakter
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | rozhartowywać się |
Cytaty
|
[...] należy sobie pomagać w nieszczęściu, ale w normalnym życiu, zwłaszcza gospodarczym, wszyscy powinni konkurować - czy to o pieniądze, czy o kobietę - i: niech zwycięża lepszy! Byle uczciwie! Endecy wielkopolscy uważali, że właśnie dzięki temu hartować się będzie naród polski. źródło: NKJP: Janusz Korwin-Mikke: Cywilizacja europejska, Najwyższy Czas, 1999 |
|
|
Kadrowicze muszą hartować się psychicznie. źródło: NKJP: Sponiewierani przez ligę, Dziennik Polski, 2001-12-14 |
|
|
Nasi rywale [...] nie przebierają w środkach. I dobrze, że stawiają nam na boisku wymagania, bo tylko w walce hartuje się dobry zespół. źródło: NKJP: Wisła płynie w górę, Dziennik Polski, 1998-04-18 |
|
|
Opowieść odtwarza życie codzienne kierowców ciężarówek, opisuje hartowanie się charakterów mężczyzn różnego pochodzenia w bardzo trudnych warunkach pracy. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Optymalne warunki rozwoju to te, które z jednej strony zapewniają niezbędne minimum zewnętrznej wolności i dóbr materialnych, ale z drugiej strony wymagają mierzenia się z własną słabością i hartowania się w konfrontacji z zewnętrznymi trudnościami. źródło: NKJP: Ks. Marek Dziewiecki: Dobrobyt i wychowanie, Wychowawca, 150, 2005-06 |
3. stal
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | rozhartowywać się |
Cytaty
|
Przy zwiększeniu zawartości węgla i składników stopowych (z wyjątkiem kobaltu i aluminium) krzywe C przesuwają się w prawo, skutkiem czego możne być hartowanie się stali nawet na powietrzu. źródło: Materialoznawstwo. Skutki przegrzania stali (materialy.co.pl) |
|
|
Cechą stali określającą zdolność do hartowania się w głąb na strukturę martenzytyczną jest hartowność. źródło: Obróbka cieplna stopów żelaza. Cz. III. Hartowanie i odpuszczanie, obróbka cieplno-chemiczna (pg.gda.pl) |