UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

list żelazny

1. w prawie karnym

Definicja

praw. 
dokument wydany przez sąd, gwarantujący przebywającemu za granicą oskarżonemu, wobec którego toczy się postępowanie, że nie będzie on pozbawiony wolności, jeśli oświadczy, iż stawi się do sądu w wyznaczonym terminie, nie będzie opuszczał miejsca pobytu oraz nie będzie zacierał śladów ani namawiał świadków do składania fałszywych zeznań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dokument

Połączenia

  • dostać, otrzymać, uzyskać; przyznać, wydać, wystawić; odwołać list żelazny
    wystąpić/występować o list żelazny

Cytaty

Bogomołow przez Hartmana skontaktował się z ministrem spraw wewnętrznych, a ten wystawił Piotrkowi list żelazny, który gwarantował, że nie zostanie aresztowany na terenie Carthaginy [...].

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Oficer wywiadu wojskowego PRL [...], któremu prokuratura zarzuciła zagarnięcie 2 mln zł na szkodę firmy [...], wystąpił do Sądu Okręgowego w Warszawie o list żelazny.

źródło: NKJP: Gwarancje dla Klemby, Dziennik Polski, 2001-08-08

Drugi sprawca, Zbigniew K. uciekł do Włoch. Wrócił do kraju z listem żelaznym. Po wpłaceniu 20 tys. zł kaucji odpowiadał przed sądem z wolnej stopy.

źródło: NKJP: Cena strachu, Dziennik Polski, 2001-04-11

9 sierpnia sąd we Włocławku wystawił pięściarzowi list żelazny, dzięki któremu mógł wrócić do kraju unikając aresztowania.

źródło: NKJP: Olgierd Kwiatkowski, Dariusz Wołowski: Andrzej Gołota dla „Gazety”, Gazeta Wyborcza, 1996-08-28

Przedstawiciele palestyńskich władz ponownie otrzymają listy żelazne, które pozwalają im na niezakłócone podróżowanie przez Izrael, bez groźby aresztowania.

źródło: NKJP: Dialog w Ziemi Świętej, Dziennik Polski , 2003-05-31

Odmiana

typ frazy: fraza rzeczownikowa

m3, odmienny: list, żelazny

2. średniowieczny

Definicja

w średniowieczu i kolejnych wiekach dokument wydawany przez władcę, zezwalający jego posiadaczowi na przejazd przez dane terytorium i gwarantujący mu bezpieczeństwo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  glejt
hiperonimy:  dokument

Połączenia

  • królewski list żelazny
  • dostać, otrzymać; wystawić/wystawiać list żelazny

Cytaty

Znany jest też list Karola Wielkiego, który w końcu VIII wieku w liście żelaznym gwarantował kupcom z królestwa Mercii bezpieczeństwo podczas podróżowania po państwie Franków.

źródło: NKJP: (K.W.): List żelazny, Dziennik Polski, 1998-11-04

Luksemburczyk królewskim słowem i listem żelaznym gwarantował Husowi bezpieczeństwo.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

W 1653 cesarz Shunzhi pozwolił Smoguleckiemu na ewangelizację Mandżurii, wręczając mu list żelazny. Misjonarz rozpoczął wędrówkę po tej krainie, zyskując powszechny szacunek i nawracając wiele osób.

źródło: NKJP: Internet

Mniej szczęścia do soboru miał Jan Hus, którego podczas obrad spalono na stosie, pomimo listu żelaznego gwarantującego mu bezpieczny powrót do domu.

źródło: NKJP: Internet

W okresie wypraw krzyżowych listy żelazne wystawiali władcy chrześcijańscy i niechrześcijańscy rycerzom i pielgrzymom udającym się do Ziemi Świętej, zapewniając w nich bezpieczeństwo podczas podróży przez ich kraj.

źródło: NKJP: (K.W.): List żelazny, Dziennik Polski, 1998-11-04

Odmiana

typ frazy: fraza rzeczownikowa

m3, odmienny: list, żelazny
Data ostatniej modyfikacji: 07.11.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json