UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

załatać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. załatam
załatamy
2 os. załatasz
załatacie
3 os. załata
załatają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. załatałem
+(e)m załatał
załatałam
+(e)m załatała
załatałom
+(e)m załatało
załataliśmy
+(e)śmy załatali
załatałyśmy
+(e)śmy załatały
2 os. załatałeś
+(e)ś załatał
załatałaś
+(e)ś załatała
załatałoś
+(e)ś załatało
załataliście
+(e)ście załatali
załatałyście
+(e)ście załatały
3 os. załatał
załatała
załatało
załatali
załatały

bezosobnik: załatano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. załatajmy
2 os. załataj
załatajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. załatałbym
bym załatał
załatałabym
bym załatała
załatałobym
bym załatało
załatalibyśmy
byśmy załatali
załatałybyśmy
byśmy załatały
2 os. załatałbyś
byś załatał
załatałabyś
byś załatała
załatałobyś
byś załatało
załatalibyście
byście załatali
załatałybyście
byście załatały
3 os. załatałby
by załatał
załatałaby
by załatała
załatałoby
by załatało
załataliby
by załatali
załatałyby
by załatały

bezosobnik: załatano by

bezokolicznik: załatać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: załatawszy

gerundium: załatanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. załatanie
załatania
D. załatania
załatań
C. załataniu
załataniom
B. załatanie
załatania
N. załataniem
załataniami
Ms. załataniu
załataniach
W. załatanie
załatania

imiesłów przymiotnikowy bierny: załatany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. załatany
załatany
załatany
załatane
załatana
D. załatanego
załatanego
załatanego
załatanego
załatanej
C. załatanemu
załatanemu
załatanemu
załatanemu
załatanej
B. załatanego
załatanego
załatany
załatane
załataną
N. załatanym
załatanym
załatanym
załatanym
załataną
Ms. załatanym
załatanym
załatanym
załatanym
załatanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. załatani
załatani
załatane
załatane
D. załatanych
załatanych
załatanych
załatanych
C. załatanym
załatanym
załatanym
załatanym
B. załatanych
załatanych
załatanych
załatane
N. załatanymi
załatanymi
załatanymi
załatanymi
Ms. załatanych
załatanych
załatanych
załatanych

odpowiednik aspektowy: łatać

Pochodzenie

Zob. łatać

1. ubranie

Definicja

przykryć lub wypełnić jakimś materiałem dziurę w czymś, żeby ją zlikwidować

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

synonimy:  złatać

Połączenia

  • załatać spodnie, sweter, ubranie; asfalt, dach, drogę, jezdnię, nawierzchnię, ulicę; dziurę, wyrwę; ubytki
  • załatać prowizorycznie
  • chcieć załatać; trzeba załatać
  • załatać i naprawić

Cytaty

Gdy się przejaśni, trzeba wejść na dach i załatać dziurę.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Tak, to było właśnie tutaj, choć rozwaloną lepiankę już załatano gliną i mierzwą [...].

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Ich samochód miał przewód hamulcowy załatany kawałkiem puszki po coli.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Na szczęście znalazła u mnie tylko jedną małą dziurkę w górnej trójce, którą zaraz załatała.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009

Zszyłem wam portki, załatałem.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Składnia

bez ograniczeń + załatać +
CO + (CZYM)
bez ograniczeń + załatać +
CO + (w CZYM)

2. budżet

Definicja

pot. 
uzupełnić braki w czymś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  złatać

Połączenia

  • rząd załatał
  • załatać budżet, dziurę budżetową; luki (w systemie), system
  • załatać doraźnie
  • musieć, próbować załatać; trzeba załatać

Cytaty

Rozmawiają o tym i owym, jak gdyby skrawki informacji mogły załatać ziejącą wyrwę pięciu lat.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000

Prawdopodobnie załatana zostanie luka w programie PowerPoint, która była już wykorzystywana do ataków przez konia trojańskiego Trojan.

źródło: NKJP: Microsoft: 12 biuletynów w przyszły wtorek, Dziennik Internautów, 2006-08-04

[...] lewicowy rząd, mimo deklaracji chronienia najuboższych, właśnie w ich kieszeniach szuka ratunku na załatanie dziury w finansach państwa.

źródło: NKJP: Internet

Udało się załatać dziurę w budżecie?

źródło: NKJP: Katarzyna Surmiak-Domańska: Beznadziejna ucieczka przed Basią. Reportaże seksualne, 2007

Składnia

bez ograniczeń + załatać +
CO + (w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 09.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json