Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
załatam |
załatamy |
|||
| 2 os. |
załatasz |
załatacie |
|||
| 3 os. |
załata |
załatają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
załatałem +(e)m załatał |
załatałam +(e)m załatała |
załatałom +(e)m załatało |
załataliśmy +(e)śmy załatali |
załatałyśmy +(e)śmy załatały |
| 2 os. |
załatałeś +(e)ś załatał |
załatałaś +(e)ś załatała |
załatałoś +(e)ś załatało |
załataliście +(e)ście załatali |
załatałyście +(e)ście załatały |
| 3 os. |
załatał |
załatała |
załatało |
załatali |
załatały |
bezosobnik: załatano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
załatajmy |
|
| 2 os. |
załataj |
załatajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
załatałbym bym załatał |
załatałabym bym załatała |
załatałobym bym załatało |
załatalibyśmy byśmy załatali |
załatałybyśmy byśmy załatały |
| 2 os. |
załatałbyś byś załatał |
załatałabyś byś załatała |
załatałobyś byś załatało |
załatalibyście byście załatali |
załatałybyście byście załatały |
| 3 os. |
załatałby by załatał |
załatałaby by załatała |
załatałoby by załatało |
załataliby by załatali |
załatałyby by załatały |
bezosobnik: załatano by
bezokolicznik: załatać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
załatawszy
gerundium: załatanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | załatanie |
załatania |
| D. | załatania |
załatań |
| C. | załataniu |
załataniom |
| B. | załatanie |
załatania |
| N. | załataniem |
załataniami |
| Ms. | załataniu |
załataniach |
| W. | załatanie |
załatania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: załatany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | załatany |
załatany |
załatany |
załatane |
załatana |
| D. | załatanego |
załatanego |
załatanego |
załatanego |
załatanej |
| C. | załatanemu |
załatanemu |
załatanemu |
załatanemu |
załatanej |
| B. | załatanego |
załatanego |
załatany |
załatane |
załataną |
| N. | załatanym |
załatanym |
załatanym |
załatanym |
załataną |
| Ms. | załatanym |
załatanym |
załatanym |
załatanym |
załatanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | załatani |
załatani |
załatane |
załatane |
| D. | załatanych |
załatanych |
załatanych |
załatanych |
| C. | załatanym |
załatanym |
załatanym |
załatanym |
| B. | załatanych |
załatanych |
załatanych |
załatane |
| N. | załatanymi |
załatanymi |
załatanymi |
załatanymi |
| Ms. | załatanych |
załatanych |
załatanych |
załatanych |
odpowiednik aspektowy: łatać
Pochodzenie
Zob. łatać
1. ubranie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | złatać |
Połączenia
- załatać spodnie, sweter, ubranie; asfalt, dach, drogę, jezdnię, nawierzchnię, ulicę; dziurę, wyrwę; ubytki
- załatać prowizorycznie
- chcieć załatać; trzeba załatać
- załatać i naprawić
Cytaty
|
Gdy się przejaśni, trzeba wejść na dach i załatać dziurę. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004 |
|
|
Tak, to było właśnie tutaj, choć rozwaloną lepiankę już załatano gliną i mierzwą [...]. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966 |
|
|
Ich samochód miał przewód hamulcowy załatany kawałkiem puszki po coli. źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004 |
|
|
Na szczęście znalazła u mnie tylko jedną małą dziurkę w górnej trójce, którą zaraz załatała. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009 |
|
|
Zszyłem wam portki, załatałem. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
Składnia
|
+ | załatać | + |
CO +
(CZYM)
|
|
+ | załatać | + |
CO +
(w CZYM)
|
2. budżet
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | złatać |
Połączenia
- rząd załatał
- załatać budżet, dziurę budżetową; luki (w systemie), system
- załatać doraźnie
- musieć, próbować załatać; trzeba załatać
Cytaty
|
Rozmawiają o tym i owym, jak gdyby skrawki informacji mogły załatać ziejącą wyrwę pięciu lat. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000 |
|
|
Prawdopodobnie załatana zostanie luka w programie PowerPoint, która była już wykorzystywana do ataków przez konia trojańskiego Trojan. źródło: NKJP: Microsoft: 12 biuletynów w przyszły wtorek, Dziennik Internautów, 2006-08-04 |
|
|
[...] lewicowy rząd, mimo deklaracji chronienia najuboższych, właśnie w ich kieszeniach szuka ratunku na załatanie dziury w finansach państwa. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Udało się załatać dziurę w budżecie? źródło: NKJP: Katarzyna Surmiak-Domańska: Beznadziejna ucieczka przed Basią. Reportaże seksualne, 2007 |
Składnia
|
+ | załatać | + |
CO +
(w CZYM)
|