Chronologizacja
Pochodzenie
śr.-w.-niem. gruft / kruft 'dół, wydrążenie, pieczara; krypta'
z łac. crypta
1. przedsionek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | babiniec | |
| hiperonimy: | przedsionek |
Połączenia
- kruchta i zakrystia
- wejść/wchodzić do kruchty
- stać w kruchcie
Cytaty
|
Od frontu znajduje się niewielka, prostokątna kruchta, z głównym wejściem od strony wschodniej i bocznymi wejściami od południa. Do prezbiterium przylega zakrystia. źródło: NKJP: Marek Budziarek: Świątynie Łodzi, 2005 |
|
|
[...] Cały kościół, z kruchtą i kamienną posadzką, ma tylko 18 metrów długości. Posiada jedną nawę z podłogą drewnianą, dębową, z wielobocznie zamkniętym prezbiterium. źródło: NKJP: (ADOM): Jubileuszowy rok w Gruszowie, Dziennik Polski, 2008-07-26 |
|
|
Renesansowe cechy mają: absyda, zakrystia, kaplica i kruchty. Ośmioboczna wieża zwieńczona jest barokowym hełmem. Kościół żorski pokrewny jest w założeniach kościołom halowym w Gliwicach i Olkuszu. źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997 |
|
|
Nawa została zbudowana na planie wydłużonego prostokąta, z dwiema kruchtami od południa i od zachodu. źródło: NKJP: (xx): Pszczyna Łąka - kościół pw. św. Mikołaja (1660 r.), Dziennik Zachodni, 2005-04-18 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kruchta |
kruchty |
|
| D. | kruchty |
krucht |
|
| C. | kruchcie |
kruchtom |
|
| B. | kruchtę |
kruchty |
|
| N. | kruchtą |
kruchtami |
|
| Ms. | kruchcie |
kruchtach |
|
| W. | kruchto |
kruchty |
2. ludzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
Cytaty
|
Zaroiło się od tekstów typu: „Księża na księżyc!”, „Buldożery na kościoły!”, „Czarni”, „ Kruchta”. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Rozgoryczony bezrobotny [...], zabobonny chłop, ciemny i próżny drobnomieszczanin [...], a także liczna klientela ówczesnej kruchty i ówczesnych złudzeń nacjonalistycznych odnajdywali w nowych prorokach nadzieję i szansę. źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Dziś wszystko jest cieniem, Gazeta Wyborcza, 1994-12-24 |
|
|
Wreszcie okazuje się, że ludzie w Polsce mogą być wierni tradycji, wierzący, a jednocześnie nie widzą siebie w politycznej kruchcie [...]. źródło: NKJP: Kazimiera Szczuka: Milczenie owieczek. Rzecz o aborcji, 2004 |
|
|
Zabrałem te swoje obrazy i od tego czasu mam wojnę z kruchtą. źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader, Rajmund Kalicki: Malarze, Gazeta Wyborcza, 1994-07-29 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kruchta |
kruchty |
|
| D. | kruchty |
krucht |
|
| C. | kruchcie |
kruchtom |
|
| B. | kruchtę |
kruchty |
|
| N. | kruchtą |
kruchtami |
|
| Ms. | kruchcie |
kruchtach |
|
| W. | kruchto |
kruchty |
Inne uwagi
Zwykle lp
3. mentalność
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Tradycja. Polskość. Z ojca na syna. I z dziada pradziada. Wierząca żona, mąż jeszcze agnostyk, dzieci już dawno zarażone kruchtą. Religia w szkole? Tak, nic nie zmieniajmy. Czy do kościoła? Owszem, zaraz kończę wiązać krawat. źródło: NKJP: Przemysław Szubartowicz: Lewizna, Trybuna, 2006 |
|
|
Jednych pisarzy wabiono nagrodami, drugich piętnowano za przeszłość akowską, za tematykę obcą klasie zwycięskiej, za kruchtę, a nawet za sam sposób narracji... źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kruchta |
kruchty |
|
| D. | kruchty |
krucht |
|
| C. | kruchcie |
kruchtom |
|
| B. | kruchtę |
kruchty |
|
| N. | kruchtą |
kruchtami |
|
| Ms. | kruchcie |
kruchtach |
|
| W. | kruchto |
kruchty |
Inne uwagi
Zwykle lp