UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kruchta

Chronologizacja

1428, SStp

Pochodzenie

śr.-w.-niem. gruft / kruft 'dół, wydrążenie, pieczara; krypta'

z łac. crypta

1. przedsionek

Definicja

archit. 
przedsionek w kościele

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

synonimy:  babiniec
hiperonimy:  przedsionek

Połączenia

  • kruchta i zakrystia
  • wejść/wchodzić do kruchty
  • stać w kruchcie

Cytaty

Od frontu znajduje się niewielka, prostokątna kruchta, z głównym wejściem od strony wschodniej i bocznymi wejściami od południa. Do prezbiterium przylega zakrystia.

źródło: NKJP: Marek Budziarek: Świątynie Łodzi, 2005

[...] Cały kościół, z kruchtą i kamienną posadzką, ma tylko 18 metrów długości. Posiada jedną nawę z podłogą drewnianą, dębową, z wielobocznie zamkniętym prezbiterium.

źródło: NKJP: (ADOM): Jubileuszowy rok w Gruszowie, Dziennik Polski, 2008-07-26

Renesansowe cechy mają: absyda, zakrystia, kaplica i kruchty. Ośmioboczna wieża zwieńczona jest barokowym hełmem. Kościół żorski pokrewny jest w założeniach kościołom halowym w Gliwicach i Olkuszu.

źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

Nawa została zbudowana na planie wydłużonego prostokąta, z dwiema kruchtami od południa i od zachodu.

źródło: NKJP: (xx): Pszczyna Łąka - kościół pw. św. Mikołaja (1660 r.), Dziennik Zachodni, 2005-04-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kruchta
kruchty
D. kruchty
krucht
C. kruchcie
kruchtom
B. kruchtę
kruchty
N. kruchtą
kruchtami
Ms. kruchcie
kruchtach
W. kruchto
kruchty

2. ludzie

Definicja

ogół ludzi mających bezkrytyczne podejście do nauki Kościoła - instytucji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Cytaty

Zaroiło się od tekstów typu: „Księża na księżyc!”, „Buldożery na kościoły!”, „Czarni”, „ Kruchta”.

źródło: NKJP: Internet

Rozgoryczony bezrobotny [...], zabobonny chłop, ciemny i próżny drobnomieszczanin [...], a także liczna klientela ówczesnej kruchty i ówczesnych złudzeń nacjonalistycznych odnajdywali w nowych prorokach nadzieję i szansę.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Dziś wszystko jest cieniem, Gazeta Wyborcza, 1994-12-24

Wreszcie okazuje się, że ludzie w Polsce mogą być wierni tradycji, wierzący, a jednocześnie nie widzą siebie w politycznej kruchcie [...].

źródło: NKJP: Kazimiera Szczuka: Milczenie owieczek. Rzecz o aborcji, 2004

Zabrałem te swoje obrazy i od tego czasu mam wojnę z kruchtą.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader, Rajmund Kalicki: Malarze, Gazeta Wyborcza, 1994-07-29

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kruchta
kruchty
D. kruchty
krucht
C. kruchcie
kruchtom
B. kruchtę
kruchty
N. kruchtą
kruchtami
Ms. kruchcie
kruchtach
W. kruchto
kruchty

Inne uwagi

Zwykle lp

3. mentalność

Definicja

bezkrytyczne podejście do nauki Kościoła - instytucji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Tradycja. Polskość. Z ojca na syna. I z dziada pradziada. Wierząca żona, mąż jeszcze agnostyk, dzieci już dawno zarażone kruchtą. Religia w szkole? Tak, nic nie zmieniajmy. Czy do kościoła? Owszem, zaraz kończę wiązać krawat.

źródło: NKJP: Przemysław Szubartowicz: Lewizna, Trybuna, 2006

Jednych pisarzy wabiono nagrodami, drugich piętnowano za przeszłość akowską, za tematykę obcą klasie zwycięskiej, za kruchtę, a nawet za sam sposób narracji...

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kruchta
kruchty
D. kruchty
krucht
C. kruchcie
kruchtom
B. kruchtę
kruchty
N. kruchtą
kruchtami
Ms. kruchcie
kruchtach
W. kruchto
kruchty

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 02.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json