UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cokół

Chronologizacja

1826, Pamiętnik budowy pomnika Tadeusza Kościuszki, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cokół	cokoły
D.	cokołu	cokołów
C.	cokołowi	cokołom
B.	cokół	cokoły
N.	cokołem	cokołami
Ms.	cokole	cokołach
W.	cokole	cokoły

Pochodzenie

wł. zoccolo 'trzewik; kopyto; podstawa, piedestał, cokół'

1. rzeźby

Definicja

podstawa, na której umieszcza się posąg, kolumnę lub inny stojący element architektoniczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

synonimy:

piedestał, postument

Połączenia

betonowy, ceglany, granitowy, kamienny, marmurowy; metrowy; wysoki cokół
cokół figury, krzyża, pomnika, rzeźby
budowa; wysokość cokołu
inskrypcje, napis; postać, rzeźba na cokole
zdjąć coś z cokołu
stać; postawić, umieścić coś na cokole

Cytaty

	W ubiegłym tygodniu na skwerze [...] w Krośnie odlano cokół, na którym wkrótce stanie popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego. źródło: NKJP: (BH): Cokół czeka, Dziennik Polski, 2005-07-25
	Brązowy łabędź z wyciągniętą wysoko szyją i rozpostartymi skrzydłami został umieszczony wczoraj w południe na odnowionym cokole fontanny w parku Sienkiewicza. źródło: NKJP: (MJ): Łabędź zamiast chłopca, Express Ilustrowany, 2003-04-30
	Figurka św. Floriana zniknęła z ryglickiego Rynku – została zdjęta z cokołu i trafiła do tarnowskiej pracowni konserwacji zabytków. źródło: NKJP: (ANS): Święty Florian wróci wiosną, Gazeta Krakowska, 2006-11-25
	Park zdobią rokokowe rzeźby na cokołach. źródło: NKJP: Internet

2. domu

Definicja

element budowli, ściany lub innego obiektu, położony tuż nad ziemią i będący jego podstawą, zazwyczaj wyraźnie odstającą od pozostałej części tego obiektu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Połączenia

cokół bramy, budynku
wysokość cokołu

Cytaty

Błędem jest wykonywanie cokołów bardzo niskich, wystających 15-20 cm ponad teren. Cokół taki nie zabezpiecza ściany położonej nad nim przed wodą opadową.

źródło: NKJP: (FER): Dom z cokołem, Dziennik Łódzki, 2002-05-14

Od cokołu przez dach aż po kalenicę biegną kanały, którymi tłoczone jest powietrze, co praktycznie uniemożliwia powstanie jakichkolwiek zawilgoceń.

źródło: NKJP: PK: Dom prosto... z kontenera, Gazeta Poznańska, 2001-07-19

Wyróżnia się też sama bryła kościoła [...]. Ściany są zbudowane z cegły ceramicznej, otynkowane, ale do wysokości cokołów licowane kamieniem wapiennym, co daje niezwykły, malowniczy widok.

źródło: NKJP: Violetta Gradek: Mała Piza, Dziennik Zachodni, 2003-08-14

Frazeologizmy

ktoś wynosi na piedestał kogoś/coś
ktoś stawia na cokole kogoś/coś

Data ostatniej modyfikacji: 13.02.2018