UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zwieńczyć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zwieńczę	zwieńczymy
2 os.	zwieńczysz	zwieńczycie
3 os.	zwieńczy	zwieńczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zwieńczyłem +(e)m zwieńczył	zwieńczyłam +(e)m zwieńczyła	zwieńczyłom +(e)m zwieńczyło	zwieńczyliśmy +(e)śmy zwieńczyli	zwieńczyłyśmy +(e)śmy zwieńczyły
2 os.	zwieńczyłeś +(e)ś zwieńczył	zwieńczyłaś +(e)ś zwieńczyła	zwieńczyłoś +(e)ś zwieńczyło	zwieńczyliście +(e)ście zwieńczyli	zwieńczyłyście +(e)ście zwieńczyły
3 os.	zwieńczył	zwieńczyła	zwieńczyło	zwieńczyli	zwieńczyły

bezosobnik: zwieńczono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zwieńczmy
2 os.	zwieńcz	zwieńczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zwieńczyłbym bym zwieńczył	zwieńczyłabym bym zwieńczyła	zwieńczyłobym bym zwieńczyło	zwieńczylibyśmy byśmy zwieńczyli	zwieńczyłybyśmy byśmy zwieńczyły
2 os.	zwieńczyłbyś byś zwieńczył	zwieńczyłabyś byś zwieńczyła	zwieńczyłobyś byś zwieńczyło	zwieńczylibyście byście zwieńczyli	zwieńczyłybyście byście zwieńczyły
3 os.	zwieńczyłby by zwieńczył	zwieńczyłaby by zwieńczyła	zwieńczyłoby by zwieńczyło	zwieńczyliby by zwieńczyli	zwieńczyłyby by zwieńczyły

bezosobnik: zwieńczono by

bezokolicznik: zwieńczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwieńczywszy

gerundium: zwieńczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zwieńczenie	zwieńczenia
D.	zwieńczenia	zwieńczeń
C.	zwieńczeniu	zwieńczeniom
B.	zwieńczenie	zwieńczenia
N.	zwieńczeniem	zwieńczeniami
Ms.	zwieńczeniu	zwieńczeniach
W.	zwieńczenie	zwieńczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwieńczony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zwieńczony	zwieńczony	zwieńczony	zwieńczone	zwieńczona
D.	zwieńczonego	zwieńczonego	zwieńczonego	zwieńczonego	zwieńczonej
C.	zwieńczonemu	zwieńczonemu	zwieńczonemu	zwieńczonemu	zwieńczonej
B.	zwieńczonego	zwieńczonego	zwieńczony	zwieńczone	zwieńczoną
N.	zwieńczonym	zwieńczonym	zwieńczonym	zwieńczonym	zwieńczoną
Ms.	zwieńczonym	zwieńczonym	zwieńczonym	zwieńczonym	zwieńczonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zwieńczeni	zwieńczeni	zwieńczone	zwieńczone
D.	zwieńczonych	zwieńczonych	zwieńczonych	zwieńczonych
C.	zwieńczonym	zwieńczonym	zwieńczonym	zwieńczonym
B.	zwieńczonych	zwieńczonych	zwieńczonych	zwieńczone
N.	zwieńczonymi	zwieńczonymi	zwieńczonymi	zwieńczonymi
Ms.	zwieńczonych	zwieńczonych	zwieńczonych	zwieńczonych

odpowiedniki aspektowe: zwieńczać , wieńczyć

Pochodzenie

Zob. wieniec

1. ozdobić

Definicja

wykończyć szczyt budynku lub konstrukcji jakimś charakterystycznym elementem architektonicznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Połączenia

zwieńczyć basztę, budynek, dach, kaplicę, kapliczkę, kopiec, kościół, pomnik, wieżę;
zwieńczyć attyką, dachem, granitem, hełmem, krzyżem, wieżyczką

Cytaty

	Libeskind mówi, że gdy projektował warszawski apartamentowiec, pomyślał o polskim orle, który tak długo pozbawiony był korony. Postanowił zatem zwieńczyć swą konstrukcję czymś na kształt korony. źródło: NKJP: Twaróg Marek: Wyścig pod niebo, Dziennik Zachodni, 2006-05-08
	Pracami kierował królewski architekt Piotr Beber. On to podniósł wieżę o dwanaście łokci i zwieńczył w roku 1686 barokowym hełmem, zmienionym w drugiej połowie XVIII stulecia. źródło: NKJP: „Bogurodzica” na trwogę, Dziennik Polski, 2003-03-15
	Kapliczkę zwieńczyli żelaznym krzyżem [...]. źródło: NKJP: Jan Nitecki: Kapliczka w Budach, Gazeta Radomszczańska, 2008-07-28
	Szczyt kopca zwieńczono granitem z wyrytym krzyżem legionowym. źródło: NKJP: (MAS): Mogiła mogił, Gazeta Krakowska, 2005-03-05
	Formę renesansową budowla otrzymała z końcem XVI w. - nakryto ją dachem pogrążonym i zwieńczono wysoką attyką. źródło: NKJP: Elżbieta Firlet: Magna pensa na krakowskim Rynku, Dziennik Polski, 2008-10-25

Składnia

zwieńczyć

CO + CZYM

2. stać się ozdobą

Definicja

stać się ozdobą jakiegoś budynku lub innej konstrukcji architektonicznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Cytaty

	[..] idę do kowala i niosę ostatni, wyschnięty na wiór kawałek akacji, mającej zwieńczyć moją bryczkę wystruganymi w nim dwoma rajskimi ptakami. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967
	Przez długi czas, aż do początków lat siedemdziesiątych XX wieku, figurka znajdowała się w przydrożnej kapliczce, by ostatecznie zwieńczyć ołtarz główny w kościele parafialnym w Niedźwiedziu. źródło: NKJP: Odnawianie kapliczki, Dziennik Polski, 2002-08-09
	Kiedyś pomnik miały zwieńczyć rzeźby dwóch orłów wzbijających się do lotu. źródło: NKJP: Orzeł dla legionistów, Dziennik Polski, 2001-07-27
	Ryzalit środkowy zwieńczył trójkątny tympanon, wypełniony płaskorzeźbioną tarczą herbową z herbem „Ślepowron” - Krasińskich. źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane : rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Składnia

zwieńczyć

CO + (CZYM)

3. zakończyć

Definicja

zakończyć jakąś akcję lub działalność dającym się dostrzec efektem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ukoronować, uwieńczyć

Połączenia

zawodnicy zwieńczyli coś
zwieńczyć akcję, grę, imprezę, obchody, spotkanie, uroczystość, występ;
zwieńczyć bramką, golem, strzałem, uderzeniem; sukcesem
zwieńczyć efektownie, pięknie, skutecznie

Cytaty

	Po zakończeniu działań wojennych na ziemi miechowskiej - już w lutym 1945 roku - opuszcza Miechów na 3 lata, aby w Poznaniu zwieńczyć studia dyplomem lekarskim i zdobyć specjalizację z zakresu pediatrii. źródło: NKJP: Teskt i fot. (WOJ.): Honorowa, uśmiechnięta, Dziennik Polski, 2005-07-25
	[...] swoją dobrą grę zwieńczył golem strzelonym liderowi w ostatniej minucie spotkania. źródło: NKJP: Iwonka i Zorza nie kapitulują, Dziennik Polski, 2003-11-12
	Szkołę podstawową zwieńczyła zwycięstwem w olimpiadzie historycznej. W czwartej klasie liceum ogólnokształcącego była stypendystką prezesa Rady Ministrów. źródło: NKJP: Ryszarda Socha: Dzieci tam tego Sierpnia, Polityka, 2005-07-02
	Cykl zajęć uczniowie i nauczyciele zwieńczyli festynem dla całej lokalnej społeczności. źródło: NKJP: (pg): Będzie czysto, będziemy lepiej żyli, Dziennik Łódzki, 2007-06-12
	Uroczystości zwieńczono wspólnym spotkaniem dyrekcji, pracowników i przyjaciół. źródło: NKJP: (ŁUCZ): W kopalni i zamku, Gazeta Krakowska, 2001-12-01

Składnia

zwieńczyć

CO + CZYM

4. stać się zakończeniem

Definicja

stać się dobrym zakończeniem jakiejś akcji lub działalności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

uwieńczyć

Połączenia

gol, koncert, pokaz, występ; sukces zwieńczył coś; akademia, zabawa zwieńczyła coś; rozdanie nagród, spotkanie, widowisko zwieńczyło coś;
zwieńczyć akcję, grę, imprezę, obchody, spotkanie, uroczystość; dzień, wieczór; całość, dzieło, wszystko

Cytaty

	[...] spektakl mogła zwieńczyć plansza z informacją, że IPN rozważa podjęcie śledztwa w sprawie śmierci bohatera. źródło: NKJP: Aneta Kyzioł: Golgotyzm, Polityka, 2009-07-04
	V Rajd Rowerowy zwieńczył cykl uroczystości upamiętniających 35. rocznicę powstania Szkoły Podstawowej nr 11 im. Mikołaja Kopernika w Oświęcimiu. źródło: NKJP: (RL): W asyście policji, Gazeta Krakowska, 2005-06-06
	Koncert zwieńczył dwa wydarzenia: I Festiwal Kultury Polskiej na Ukrainie i II Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Kontrasty” źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: Lwowskie Kontrasty mogłyby się stać drugą Warszawską Jesienią, Gazeta Wyborcza, 1996-11-26
	Sukcesy biało-czerwonych podczas igrzysk w Sydney zwieńczyły medale wywalczone na torze kajakowym. źródło: NKJP: Jarosław Galusek: Igrzyska po polsku, Dziennik Zachodni, 2011

Składnia

zwieńczyć

Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2018