UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pokrewieństwo

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. krew

1. w rodzinie

Definicja

relacja, która łączy ludzi należących do tej samej rodziny i mających wspólnych przodków

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Rodzina

Relacje znaczeniowe

synonimy:

krewieństwo, spokrewnienie

Połączenia

bezpośrednie, bliskie, bliższe, dalekie, dalsze, najbliższe, odległe, rzekome; biologiczne pokrewieństwo
pokrewieństwo pierwszego, drugiego stopnia
pokrewieństwo do drugiego stopnia
pokrewieństwo w linii prostej
pokrewieństwo i powinowactwo
(bliskie, dalekie) więzy pokrewieństwa; prosta linia pokrewieństwa; stopień, stosunek pokrewieństwa
pokrewieństwo łączy kogoś(z kimś)
ustalać pokrewieństwo
przyznawać się do pokrewieństwa z kimś
powoływać się na pokrewieństwo z kimś

Cytaty

	Dziewczyna nie miała paszportu. Jej ciocia znalazła szybko rozwiązanie. W torbie miała paszport swej córki. Uważała, że pokrewieństwo kuzynek pomoże w zatuszowaniu różnic w wyglądzie. źródło: NKJP: Z granicy, Nowiny Raciborskie, 2005-03-01
	Delikatnej budowy, o panieńskiej urodzie stał się jednym z największych rycerzy i wodzów w dziejach Polski szlacheckiej. Start do kariery ułatwiło mu pokrewieństwo z Zamoyskim; stał się jego prawą ręką w dziedzinie wojskowości. źródło: NKJP: Upadek mitu pod Cecorą, Dziennik Polski, 2001-10-05
	W jednej z gmin w rejonie miasta Pernik w zachodniej Bułgarii o stanowisko wójta ubiega się Stalin - informuje miejscowa prasa. Stalina Stoewa nie łączą więzy pokrewieństwa z prawdziwym Stalinem. źródło: NKJP: Paweł Janowski: Stalin wójtem?, Dziennik Polski, 2003-10-13
	Dowiedzenie pokrewieństwa współczesnych monarchów z ich przodkami byłoby jednak o wiele trudniejsze niż w przypadku Ludwika XVII i Marii Antoniny. źródło: KJ PWN: Jacek Kubiak: Nauka, Polityka, 2004-08-07
	Unieważnienia małżeństwa z powodu pokrewieństwa między małżonkami może żądać każdy, kto ma w tym interes prawny. źródło: NKJP: Dz.U. z 1964r. Nr 9, poz. 59

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pokrewieństwo	pokrewieństwa
D.	pokrewieństwa	pokrewieństw
C.	pokrewieństwu	pokrewieństwom
B.	pokrewieństwo	pokrewieństwa
N.	pokrewieństwem	pokrewieństwami
Ms.	pokrewieństwie	pokrewieństwach
W.	pokrewieństwo	pokrewieństwa

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

	+	pokrewieństwo	+	KOGO + (z KIM)
	+	pokrewieństwo	+	między KIM

2. podobieństwo

Definicja

podobieństwo pod względem jakiejś cechy zachodzące pomiędzy ludźmi, przedmiotami czy zjawiskami, powodujące ich bliski związek ze sobą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

pobratymstwo

Połączenia

artystyczne, duchowe, ideowe, poetyckie; głębokie pokrewieństwo
pokrewieństwo dusz; kultur

Cytaty

	W roku 1876 Władysław Nehring zestawił z tekstem Bogurodzicy wyjątki z kilku staroczeskich pieśni religijnych, świadczące o bliskim pokrewieństwie obu tradycji literackich. źródło: NKJP: Roman Mazurkiewicz: Polskie średniowieczne pieśni maryjne. Studia filologiczne, 2002
	Poeta zwraca się do pokrewnych sobie duchów, odbiorców nastrojonych na jego fale wrażliwości, czujących i myślących podobnie jak on. To poczucie pokrewieństwa z innymi, choćby było ich niewielu jest już samo w sobie wystarczającą motywacją pisania [...]. źródło: NKJP: (AN): Poeta w galerii, Dziennik Polski, 2002-05-22
	Chodzili ze sobą gdzieś z półtora roku (rekord niepobity przez żadną następną dziewczynę) i rozstali się raczej w zgodzie, bez większego żalu. Trzeba było dopiero bujnej wyobraźni Steni, żeby nieudany w gruncie rzeczy związek ochrzcić mianem pokrewieństwa dusz. źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007
	Światową premierę w Genewie miała również sportowa wersja modelu fabia - skoda fabia RS. Nie da się ukryć pokrewieństwa tego modelu z rajdową fabią WRC. źródło: NKJP: Nowości Skody, Dziennik Polski, 2003-03-21
	Mamy zatem podstawy sądzić, że Adolf Basler w cytowanym już artykule ocenia właściwie artystyczne pokrewieństwa i różnice pomiędzy dwojgiem malarzy [...]. źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą. Opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pokrewieństwo	pokrewieństwa
D.	pokrewieństwa	pokrewieństw
C.	pokrewieństwu	pokrewieństwom
B.	pokrewieństwo	pokrewieństwa
N.	pokrewieństwem	pokrewieństwami
Ms.	pokrewieństwie	pokrewieństwach
W.	pokrewieństwo	pokrewieństwa

Składnia

	+	pokrewieństwo	+	KOGO/CZEGO + (z KIM/CZYM)
	+	pokrewieństwo	+	między KIM/CZYM

3. u roślin i zwierząt

Definicja

podobieństwo zachodzące między poszczególnymi gatunkami roślin lub zwierząt wskazujące na wspólne pochodzenie tych gatunków

Noty o użyciu

Używane również często w odniesieniu np. do wspólnego pochodzenia języków i podobnych zjawisk.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

podobieństwo

Połączenia

bliskie, dalekie; rodzajowe pokrewieństwo
stopień pokrewieństwa
pokrewieństwo łączy coś (z czymś)

Cytaty

	Opracowanie podobieństw i odrębności florystycznych Tatr i porównanie ich z florami innych pasm górskich przyniosłoby przynajmniej orientacyjne informacje na temat pokrewieństwa tych flor. źródło: NKJP: Piotr Köhler: Botanika w Towarzystwie Naukowym Krakowskim, Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Umiejętności (1815-1952), 2002
	Z uwagi na bliskie pokrewieństwo z majerankiem ogrodowym, lebiodka bywa niekiedy nazywana majerankiem dzikim. Jest jednak w smaku ostrzejsza od niego, ma również intensywniejszy zapach. źródło: NKJP: (DD): Lebiodka już kwitnie, Dziennik Polski, 2002-07-24
	Przede wszystkim jednak pory są smaczne - swą wonią zdradzają pokrewieństwo z cebulą, ale przewyższają ją delikatnością. Dlatego możemy używać ich wszędzie tam, gdzie stosujemy cebulę. źródło: NKJP: Smakosz: Przysmak Nerona, Dziennik Polski, 2000-04-08
	Nowe znaleziska pozwalają jednak doszukać się pokrewieństw między odkrytymi przez Sereno drapieżnikami, a ich pobratymcami z obu Ameryk. źródło: NKJP: Artur Włodarski: Paleontologia, Gazeta Wyborcza, 1996-05-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pokrewieństwo	pokrewieństwa
D.	pokrewieństwa	pokrewieństw
C.	pokrewieństwu	pokrewieństwom
B.	pokrewieństwo	pokrewieństwa
N.	pokrewieństwem	pokrewieństwami
Ms.	pokrewieństwie	pokrewieństwach
W.	pokrewieństwo	pokrewieństwa

Składnia

	+	pokrewieństwo	+	CZEGO + (z CZYM)
	+	pokrewieństwo	+	między CZYM

Data ostatniej modyfikacji: 09.02.2010