UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odgórny

Chronologizacja

1636, SL
Inne znaczenie: 'będący z góry'

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odgórny
odgórny
odgórny
odgórne
odgórna
D. odgórnego
odgórnego
odgórnego
odgórnego
odgórnej
C. odgórnemu
odgórnemu
odgórnemu
odgórnemu
odgórnej
B. odgórnego
odgórnego
odgórny
odgórne
odgórną
N. odgórnym
odgórnym
odgórnym
odgórnym
odgórną
Ms. odgórnym
odgórnym
odgórnym
odgórnym
odgórnej
W. odgórny
odgórny
odgórny
odgórne
odgórna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odgórni
odgórni
odgórne
odgórne
D. odgórnych
odgórnych
odgórnych
odgórnych
C. odgórnym
odgórnym
odgórnym
odgórnym
B. odgórnych
odgórnych
odgórnych
odgórne
N. odgórnymi
odgórnymi
odgórnymi
odgórnymi
Ms. odgórnych
odgórnych
odgórnych
odgórnych
W. odgórni
odgórni
odgórne
odgórne

Pochodzenie

Zob. góra I

Definicja

taki, który pochodzi od osób sprawujących władzę lub zwierzchnictwo nad kimś, a nie od szeregowych pracowników lub obywateli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

antonimy:  oddolny

Połączenia

  • odgórny nacisk, nakaz, plan, przepis, zakaz; odgórna decyzja, dyrektywa, kontrola, reforma, rewolucja, zasada, zmiana; odgórne polecenie, zarządzenie; odgórne regulacje, wytyczne, zalecenia, założenia
  • odgórne narzucenie czegoś, sterowanie czymś

Cytaty

- Panowie! - powiedział Prezes. - Jedziemy na wieś! Przyszło odgórne zalecenie w związku z Tygodniem Oświaty Rolniczej, żeby dopomóc wieśniakom w szerzeniu nowoczesnych metod hodowli i uprawy.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965

Najświeższa, śmierdząca sprawa, którą sobie sprokurowała centrala, dotyczy siłowego, odgórnego narzucenia wszystkim, jak leci, uprawiającym piłkę nożną konieczności wykupienia identyfikatora w postaci karty chipowej.

źródło: NKJP: Ryszard Niemiec: Po co nam to było?, Gazeta Krakowska, 2006-01-19

[...] decyzja o przejęciu miasteczka przez powiat jest odgórna i gmina nie ma prawa o tym decydować.

źródło: NKJP: Wojciech Maćkowski: Gmina zaspała?, Dziennik Zachodni, 2003-07-10

Data ostatniej modyfikacji: 28.08.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json