Chronologizacja
W SJPDor cytowane z pism E. Orzeszkowej (1841-1910), H. Sienkiewicza (1846-1916) oraz S. Żeromskiego (1864-1925).
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | przebłysk |
przebłyski |
|
| D. | przebłysku |
przebłysków |
|
| C. | przebłyskowi |
przebłyskom |
|
| B. | przebłysk |
przebłyski |
|
| N. | przebłyskiem |
przebłyskami |
|
| Ms. | przebłysku |
przebłyskach |
|
| W. | przebłysku |
przebłyski |
Pochodzenie
Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego przebłyskać; zob. błyskać
1. światła
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | błysk |
Połączenia
- przebłysk światła; jasności
Cytaty
|
Gałęzie znów zachybotały, rzucając przebłysk światła na wąski chodnik, między skwerem a parkanem [...]. źródło: NKJP: Marcin Wroński: Officium Secretum: pies pański, 2010 |
|
|
Przystawił oko do wizjera, żeby zasłonić sobą ewentualny przebłysk światła [...]. źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007 |
|
|
Kurz na szybie, skąd? Dotarło to do niej w okrutnym przebłysku dziennego światła. źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008 |
|
|
Dobiegające stąd oznaki życia, dalekie głosy, przebłyski świateł i jęk wierteł przyciągały ich z jakąś niepokonaną siłą. źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954 |
|
|
Całość to jakby obszerna zielona altana, mieniąca się w słońcu, z przebłyskami światła, przesianego przez gąszcz liści. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
Składnia
|
+ | przebłysk | + |
CZEGO
|
2. koloru
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Cytaty
|
Zielone wpadają w turkus, brązowe są jak laskowe orzechy, a w czarnych znajdziemy przebłysk granatu. źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Tuż-tuż przed balem, Gazeta Wyborcza, 1998-12-31 |
|
|
Trochę chłodu w jej szarych oczach, rozpraszanego czasami przebłyskiem klarownej błękitności, mieszało w moim odczuciu szczęście z udręką [...]. źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 2000 |
|
|
Powstają też kompozycje barwnych plam - przebłyski kolorów, które pokazują się całkowicie niewidomym. źródło: NKJP: (X): Stanisław Hermanowicz, Gazeta Wyborcza, 1993-05-21 |
|
|
Pewnie bym schował dla siebie tę świetlisto-białą koronkę na niebieskim tle, żółciejącą na dole od przebłysków forsycji. źródło: NKJP: Ludwik Stomma: O Zeusie GroMowładny, Polityka, 2003-04-05 |
Składnia
|
+ | przebłysk | + |
CZEGO
|
3. geniuszu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | błysk |
Połączenia
- nagły przebłysk
- przebłysk geniuszu; nadziei; intuicji; świadomości; przebłyski pamięci
Cytaty
|
Podwój swoje wysiłki w chwaleniu i nagradzaniu nawet najmniejszych sukcesów swoich dzieciaków i podziwiaj każdy przebłysk ich zdolności czy umiejętności. źródło: NKJP: Kuba Jabłoński: Rozwód. Jak go przeżyć?, 2000 |
|
|
W przebłysku poczucia wyrzutów sumienia wobec żony postanowił napisać do niej czuły list. źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déja vu i inne opowiadania, 2003 |
|
|
[...] Ostatnim przebłyskiem instynktu samozachowawczego odcięłyśmy się od środowiska, uciekłyśmy zupełnie w świat własnego wnętrza. źródło: NKJP: Wanda Półtawska: I boję się snów, 2009 |
|
|
Przebłyski dobrej gry miał przyjmujący, Szymon Kostecki, który kończył akcje nawet ze środka. źródło: NKJP: (Tad): Powtórka z Bielska, Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01 |
|
|
Bardzo często doświadczamy krótkich przebłysków dobroci, ale też równie często umykają one naszej uwadze. źródło: NKJP: Jacek Santorski: Miłość i praca. Proste reguły sukcesu w biznesie i życiu osobistym, 2009 |
Składnia
|
+ | przebłysk | + |
CZEGO
|