UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

żak

Chronologizacja

1400, SStp

1. student

Definicja

w średniowieczu uczeń lub student uniwersytetu

Noty o użyciu

Żakami nazywa się żartobliwie także współczesnych studentów.

Pochodzenie

st.czes. žák

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  scholar, scholarz, student, żaczek

Cytaty

Sam zwyczaj otrzęsin wywodzi się już ze średniowiecza, kiedy to wstępującego na uniwersytet żaka poddawano różnym żartobliwym próbom, po przebyciu których zaliczano go w poczet studentów.

źródło: NKJP: Anna Gatkowska: Otrzęsiny pierwszaków, Czas Ostrzeszowski, 2006

Średniowieczna fantazja, jak samemu zarobić parę groszy na studia, nieodległa była od dzisiejszych pomysłów. Dawali żacy korepetycje, posługiwali w kościele, u profesora czy bogatszego kolegi, handlowali notatkami z wykładów [...], układali za pieniądze miłosne liściki.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Moim zdaniem, Gazeta Wyborcza, 1993-10-01

Piękne dziewczęta i trubadurzy z lutniami, kupcy i rzemieślnicy, żaki i mieszczki… Na te kilka godzin powstaje z mroków niepamięci całe średniowieczne miasto, aby przekazać nam, współczesnym, relację o ludziach, którzy odeszli.

źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1996

Dzięki działalności Porozumienia Samorządów Studenckich Uczelni Krakowa każdy żak może teraz kupić bilet na wszystkie linie – ważny 140 dni za około 175 zł.

źródło: NKJP: Gabriela Kózka: Jedź taniej!, Manko, 2009-01-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. żak
żacy
rzadziej żakowie
ndepr
żaki
depr
D. żaka
żaków
C. żakowi
żakom
B. żaka
żaków
N. żakiem
żakami
Ms. żaku
żakach
W. żaku
żacy
rzadziej żakowie
ndepr
żaki
depr

2. sieć

Definicja

sieć do połowu ryb wykonana z tkaniny sieciowej rozpiętej na kilku kolistych coraz mniejszych obręczach

Pochodzenie

niem. Sack

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  sieć

Połączenia

  • zastawiać żaki

Cytaty

Ten rybacki przyrząd do połowu - żak! Ten żak składa się z przemyślnie plecionej siatki - czyli włoka, a tak zwane serce, czyli najważniejsza część, to ta, gdzie ryba jak wejdzie, to już wyjść nie potrafi i - te ramiona otwarte i naprowadzające ryby w pułapkę.

źródło: NKJP: Tadeusz Buraczewski: Edisonek, Akant, 2003-03

Już drugą noc wypływali dłubanką na bagnisty dopływ rzeki, zastawiali żaki i więcierze na węgorze, masami ciągnące ku morzu.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 2001

Zdarzało się nam także spotkać pojedynczych rybaków na terenie rezerwatu, którzy informowali nas, że sieci i żaki zostały kilka dni przed naszą wyprawą pochowane przez kłusowników.

źródło: NKJP: Kinga Kryścińska: Przygoda mojego życia, IKAT. Gazeta Braniewska, 2000-07-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. żak
żaki
D. żaka
żaków
C. żakowi
żakom
B. żak
żaki
N. żakiem
żakami
Ms. żaku
żakach
W. żaku
żaki
Data ostatniej modyfikacji: 21.10.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json