UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spracowany

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spracowany
spracowany
spracowany
spracowane
spracowana
D. spracowanego
spracowanego
spracowanego
spracowanego
spracowanej
C. spracowanemu
spracowanemu
spracowanemu
spracowanemu
spracowanej
B. spracowanego
spracowanego
spracowany
spracowane
spracowaną
N. spracowanym
spracowanym
spracowanym
spracowanym
spracowaną
Ms. spracowanym
spracowanym
spracowanym
spracowanym
spracowanej
W. spracowany
spracowany
spracowany
spracowane
spracowana
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spracowani
spracowani
spracowane
spracowane
D. spracowanych
spracowanych
spracowanych
spracowanych
C. spracowanym
spracowanym
spracowanym
spracowanym
B. spracowanych
spracowanych
spracowanych
spracowane
N. spracowanymi
spracowanymi
spracowanymi
spracowanymi
Ms. spracowanych
spracowanych
spracowanych
spracowanych
W. spracowani
spracowani
spracowane
spracowane

Pochodzenie

Od: pracować

1.a człowiek

Definicja

odczuwający negatywne skutki wykonywania długiej lub intensywnej pracy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Cytaty

Przez cały czas naszego tam pobytu nie zdarzyło się nigdy, aby ten stary, spracowany człowiek usiadł na chwilę w czasie dnia, by odpocząć.

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005

Udają, że śpią, zresztą są naprawdę zmęczeni i wyglądają na spracowanych robotników.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

W jednym z pomieszczeń na górze działała od jakiegoś czasu szwalnia. Natalia powiedziała „dzień dobry” do zniszczonych, spracowanych kobiet, które miały właśnie przerwę.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Kilka miesięcy temu spracowana klacz cierpiała na niezbyt poważne schorzenie.

źródło: NKJP: Uratujmy Normę, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-09-20

1.b ręce

Definicja

noszący ślady tego, że ktoś długo lub intensywnie pracował

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Połączenia

  • spracowane dłonie, ręce

Cytaty

Istvan poczuł chropawy i ciepły uścisk, ręka spracowana, nawykła do trzonka siekiery i łopaty.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

[...] w ciepły letni dzień pomoczyłyby nogi lub inne równie spracowane części ciała w chłodnej toni nie tak bardzo odległych glinianek.

źródło: NKJP: Witold Turant: Przygoda na Tylnej Mariackiej, 2009

Spracowaną dłonią o podkurczonych palcach otarł spocony kark.

źródło: NKJP: Jan Gać: W ojczyźnie Majów, 2007

Wyprostował spracowane plecy, przeciągnął się, aż zatrzeszczało w przedwiecznych kościach [...].

źródło: NKJP: Internet

2. samochód

Definicja

książk. 
taki, który nosi ślady długotrwałego lub intensywnego użytkowania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wysłużony

Cytaty

Z pracowni Felczyńskich przyjechał i zawisł na wieży nowiutki dzwon [...], a spracowany pierwowzór wyeksponowano na kościelnym dziedzińcu.

źródło: NKJP: Metodą di stacco, Dziennik Polski, 2003-10-01

Ciężarówki Austina, spracowane gruchoty, mające za sobą ciężką frontową służbę, mogły jednorazowo zabrać około pół tony [...].

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Do marszałka Sejmu poszedł w niedopiętej od dobrobytu koszuli, zrolowanych beżowych spodniach i w spracowanej skórzanej marynarce.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Liga podwórkowa, Polityka, 2008-05-10

Data ostatniej modyfikacji: 22.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json