UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czarowny

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. czarowny
czarowny
czarowny
czarowne
czarowna
D. czarownego
czarownego
czarownego
czarownego
czarownej
C. czarownemu
czarownemu
czarownemu
czarownemu
czarownej
B. czarownego
czarownego
czarowny
czarowne
czarowną
N. czarownym
czarownym
czarownym
czarownym
czarowną
Ms. czarownym
czarownym
czarownym
czarownym
czarownej
W. czarowny
czarowny
czarowny
czarowne
czarowna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. czarowni
czarowni
czarowne
czarowne
D. czarownych
czarownych
czarownych
czarownych
C. czarownym
czarownym
czarownym
czarownym
B. czarownych
czarownych
czarownych
czarowne
N. czarownymi
czarownymi
czarownymi
czarownymi
Ms. czarownych
czarownych
czarownych
czarownych
W. czarowni
czarowni
czarowne
czarowne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. czarowniejszy
czarowniejszy
czarowniejszy
czarowniejsze
czarowniejsza
D. czarowniejszego
czarowniejszego
czarowniejszego
czarowniejszego
czarowniejszej
C. czarowniejszemu
czarowniejszemu
czarowniejszemu
czarowniejszemu
czarowniejszej
B. czarowniejszego
czarowniejszego
czarowniejszy
czarowniejsze
czarowniejszą
N. czarowniejszym
czarowniejszym
czarowniejszym
czarowniejszym
czarowniejszą
Ms. czarowniejszym
czarowniejszym
czarowniejszym
czarowniejszym
czarowniejszej
W. czarowniejszy
czarowniejszy
czarowniejszy
czarowniejsze
czarowniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. czarowniejsi
czarowniejsi
czarowniejsze
czarowniejsze
D. czarowniejszych
czarowniejszych
czarowniejszych
czarowniejszych
C. czarowniejszym
czarowniejszym
czarowniejszym
czarowniejszym
B. czarowniejszych
czarowniejszych
czarowniejszych
czarowniejsze
N. czarowniejszymi
czarowniejszymi
czarowniejszymi
czarowniejszymi
Ms. czarowniejszych
czarowniejszych
czarowniejszych
czarowniejszych
W. czarowniejsi
czarowniejsi
czarowniejsze
czarowniejsze

Pochodzenie

Zob. czarować

1. napój

Definicja

taki, któremu przypisuje się moc nadprzyrodzoną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czarodziejski, magiczny, zaczarowany

Połączenia

  • czarowny napój, czarowna moc, czarowne ziele

Cytaty

Legendarna miłość Tristana i Izoldy rodzi się po omyłkowym wypiciu czarownego napoju.

źródło: NKJP: Piotr Pacewicz: Źle kochamy, Gazeta Wyborcza, 1993-05-07

Wierzono [...] powszechnie, iż ziemia ma czarowną moc, która przenosi się na wszystkie istoty i przedmioty [...].

źródło: NKJP: Beczka czarownic, Dziennik Polski, 2001-11-03

Każdy, kto przekroczył bramę twierdzy, witany był czarownym napojem o intensywnie czerwonej barwie. Jego receptura jest najpilniej strzeżoną przez babickie wiedźmy tajemnicą.

źródło: NKJP: Czary na zamku, Gazeta Krakowska, 2007-09-03

Gdyby granatowa jaskółka przyniosła w dziobku czarownego ziela, które rosło ongiś na wyspie, i spuściła je mewom, zamieniłyby się one znowu w ludzi [...].

źródło: NKJP: Hanna Kostyrko: Klechdy domowe, 1960

2. krajobraz

Definicja

książk. 
taki, który wywołuje silne wrażenie swoim pięknem, wyjątkowością lub nastrojowością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czarodziejski, magiczny

Połączenia

  • czarowny krajobraz, wieczór; czarowna atmosfera, muzyka, noc, pora; czarowne miejsce

Cytaty

Turysta [...] szuka nie tylko słońca, wody, pięknych plaż i czarownych krajobrazów. Wakacyjny wyjazd służy odmianie, ma dostarczyć tego, czego nie ma się na co dzień, czego brakuje w mieście.

źródło: NKJP: Skórka na chrupko i ciarki strażaka, Dziennik Polski, 2003-07-26

W powietrzu panowała ta czarowna, wonna zapachem kwiatów, cisza sierpniowa.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki, Wolne miasto, 2002

Jedni przyjeżdżają tu by posnuć się zatłoczonymi uliczkami, inni uciekają w czarowną krainę nadrzecznych pól i wąwozów. Wszyscy jednak ulegają urokowi Kazimierza.

źródło: NKJP: Uroczysko nad Wisłą, Nasze Miasto Kraków, 2002-04-24

Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json