UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zafurkotać

Chronologizacja

1839, M. Czajkowski: Kirdżali. Powieść naddunajska, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zafurkocę
zafurkoczę
zafurkocemy
zafurkoczemy
2 os. zafurkocesz
zafurkoczesz
zafurkocecie
zafurkoczecie
3 os. zafurkoce
zafurkocze
zafurkocą
zafurkoczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zafurkotałem
+(e)m zafurkotał
zafurkotałam
+(e)m zafurkotała
zafurkotałom
+(e)m zafurkotało
zafurkotaliśmy
+(e)śmy zafurkotali
zafurkotałyśmy
+(e)śmy zafurkotały
2 os. zafurkotałeś
+(e)ś zafurkotał
zafurkotałaś
+(e)ś zafurkotała
zafurkotałoś
+(e)ś zafurkotało
zafurkotaliście
+(e)ście zafurkotali
zafurkotałyście
+(e)ście zafurkotały
3 os. zafurkotał
zafurkotała
zafurkotało
zafurkotali
zafurkotały

bezosobnik: zafurkotano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zafurkoczmy
2 os. zafurkocz
zafurkoczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zafurkotałbym
bym zafurkotał
zafurkotałabym
bym zafurkotała
zafurkotałobym
bym zafurkotało
zafurkotalibyśmy
byśmy zafurkotali
zafurkotałybyśmy
byśmy zafurkotały
2 os. zafurkotałbyś
byś zafurkotał
zafurkotałabyś
byś zafurkotała
zafurkotałobyś
byś zafurkotało
zafurkotalibyście
byście zafurkotali
zafurkotałybyście
byście zafurkotały
3 os. zafurkotałby
by zafurkotał
zafurkotałaby
by zafurkotała
zafurkotałoby
by zafurkotało
zafurkotaliby
by zafurkotali
zafurkotałyby
by zafurkotały

bezosobnik: zafurkotano by

bezokolicznik: zafurkotać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zafurkotawszy

gerundium: zafurkotanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zafurkotanie
zafurkotania
D. zafurkotania
zafurkotań
C. zafurkotaniu
zafurkotaniom
B. zafurkotanie
zafurkotania
N. zafurkotaniem
zafurkotaniami
Ms. zafurkotaniu
zafurkotaniach
W. zafurkotanie
zafurkotania

odpowiednik aspektowy: furkotać

Pochodzenie

Zob. furkotać

1.a spódnicą

Definicja

poruszyć czymś energicznie, wywołując przy tym charakterystyczny dźwięk, który przypomina odgłos, jaki można usłyszeć, gdy ptaki zrywają się do lotu, mocno uderzając skrzydłami lub gdy jakiś materiał powiewa na wietrze, silnie uderzany przez porywy powietrza

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ dźwięki

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  furknąć, zafurczeć

Połączenia

  • wiatr zafurkotał czymś
  • zafurkotać połami habitu, rękawami, spódnicą; skrzydłami

Cytaty

[...] wiatr załopotał połą jego płaszcza, rozwiał włosy, zafurkotał rękawami.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

[...] bogini Fortuna, która opiekowała się dziadkiem [...] postanowiła się ot tak, bez powodu zatroszczyć o jego wnuczkę, a moją babcię. Zafurkotała skrzydłami złoconymi, zafurkotała kołem szprychastym, sfrunęła z chmur bitośmietannych i położyła na czole mojej babci gwiazdę przychylności losów.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2008

Na widok wspólnego posłania [...] prychnęła z oburzenia, zafurkotała spódnicą i wyszła, nie dając Niedźwiedziowi szansy na otwarcie ust.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Wiał spory wiatr, na tyle mocny, by wydąć brązowe płótno żagli i zafurkotać flagą.

źródło: S.M. Stirling, D. Drake: Kowadło, 2001 (isa.pl/ksiazki)

Składnia

bez ograniczeń + zafurkotać +
CZYM

1.b chorągiewki

Definicja

poruszając się szybko w powietrzu lub na wietrze, wydać charakterystyczny dźwięk, który przypomina odgłos, jaki można usłyszeć, gdy ptaki zrywają się do lotu, mocno uderzając skrzydłami lub gdy jakiś materiał powiewa na wietrze, silnie uderzany przez porywy powietrza

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ dźwięki

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  furknąć, zafurczeć

Połączenia

  • szal zafurkotał; chorągiew, spódnica, sukienka zafurkotała; chorągiewki, proporce, szaty, żagle; skrzydełka zafurkotały
  • zafurkotać na wietrze; w powietrzu

Cytaty

Piękne, łowickie stroje z Reymontowskich Lipiec zafurkotały na wietrze w siarczystym oberku i zyskały największe uznanie jurorów oraz publiczności.

źródło: NKJP: Marianna Żmudzińska: Turniej Reymontowski, Gazeta Poznańska, 2004-06-11

Kowalik przy sterze, zaparty nogami w deski podłogi, uważnie śledził podmuchy. [...] Zafurkotały żagle przy kolejnym zwrocie [...].

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Nad głową starca znowu zafurkotały skrzydełka, mignęły szare, niesamowicie szybkie kształty.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Obok ucha zafurkotała mu wielka mewa i podniosła się ciężko ponad fale.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000

2. maszyna

Definicja

wydać podczas pracy pojedynczy, średnio głośny dźwięk typowy dla działających maszyn lub ich części

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ dźwięki

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Urządzenia i maszyny ➔ funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  furknąć, zafurczeć

Połączenia

  • samochód, silnik zafurkotał; maszyna zafurkotała

Cytaty

Mężczyzna i kobieta przesiedli się z łódki, zafurkotał silnik maszyny, wzbili się w powietrze.

źródło: Darko Gnarl: Kwadratura, 2011-01-29 (opowiadania.pl)

Włączył przełącznik, przekręcił wajchę i maszyna zafurkotała i zaczęła pracować.

źródło: Internet: lastinn.info/archiwum-sesji-rpg-z-dzialu-horror

Łożysko wyciskowe raczej szumi, a nawet lekko zafurkocze przy puszczaniu sprzęgła.

źródło: Internet: forum.vwgolf.pl

3. komuś w nosie

Definicja

wydać charakterystyczny niski, charczący dźwięk spowodowany czymś, co utrudnia swobodny i prawidłowy przepływ powietrza, lub spowodowany zaburzeniami w trawieniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Choroby i ich leczenie ➔ przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  furknąć, zafurczeć

Cytaty

Posmutniał nagle. I pociągnął nosem. Śśśwrr! – zafurkotało. Obrzydliwość.

źródło: Internet: niekarany.salon24.pl/blog/2016

U nas też mały pokasłuje, najczęściej z rana. Czasami coś mu tam zafurkocze w nosie [...].

źródło: Internet: babyboom.pl/forum/

Składnia

bez ograniczeń + zafurkotać +
(KOMU) + (w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 30.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json