Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prześcieradło |
prześcieradła |
|
| D. | prześcieradła |
prześcieradeł |
|
| C. | prześcieradłu |
prześcieradłom |
|
| B. | prześcieradło |
prześcieradła |
|
| N. | prześcieradłem |
prześcieradłami |
|
| Ms. | prześcieradle |
prześcieradłach |
|
| W. | prześcieradło |
prześcieradła |
Pochodzenie
Nazwa narzędzia z przyrostkiem -dło (< psł. *dlo) od czasownika przedrostkowego *perstirati 'rozpościerać, rozciągać, rozkładać', który od psł. *persterti 'rozpostrzeć, rozciągnąć, rozłożyć'; pierwotne znaczenie 'to, co się rozpościera, rozkłada' (Bor); zob. rozpostrzeć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | przykrycie |
Połączenia
- jedwabne, lniane, papierowe, płócienne; cienkie, grube, wielkie; błękitne, czerwone, niebieskie, zielone; brudne, chłodne, czyste, mokre, suche, świeże, wilgotne; nowe, stare prześcieradło; suszące się, związane prześcieradła; prześcieradła frotte
- prześcieradła i koce, prześcieradła i kołdry, prześcieradła i obrusy, prześcieradła i poszewki, prześcieradła i poszwy, prześcieradła i ręczniki; bielizna i prześcieradło, poduszka i prześcieradło, pościel, prześcieradła, powłoczki i prześcieradła; koszule i prześcieradła
- biel, zapach; kawałek, róg prześcieradła; płachty prześcieradeł
- krew, plama na prześcieradle
- prześcieradło pachnie; prześcieradła wiszą gdzieś
- naciągnąć prześcieradło na coś
- położyć/kłaść, rozłożyć, ściągnąć; podrzeć; odrzucić prześcieradło; prać prześcieradła
- nakryć, okryć/okrywać, owinąć, przykrywać coś prześcieradłem;
- przykryty prześcieradłem
- zawinąć coś w prześcieradło;
- ubrany w prześcieradło
- leżeć pod prześcieradłem
- leżeć na prześcieradle
- drzeć się jak stare prześcieradło
Cytaty
|
Ściągnęła prześcieradło z materaca. Kołdrę i poduszkę położyła w nogach łóżka. Goły materac, leżący na sprężynach, był obciągnięty szarym płótnem w niebieskie pasy. źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995 |
|
|
Pan rozbierze się do pasa i położy tutaj wygodnie na wznak - wskazała przykrytą prześcieradłem leżankę. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1983 |
|
|
Zobojętniała niemal na wszystko i prawie nie dostrzega mocno nieświeżej bieli powłoczek, prześcieradła tylko w połowie przykrywającego materac. źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
|
|
Siedmiu mężczyzn śpi na wznak pod białymi prześcieradłami. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Opowieści galicyjskie, 1955 |
|
|
Urządzili sobie zasłonę z koców i prześcieradeł na linach przeciągniętych między obu stronami ulicy. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957 |