UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

łysieć

Chronologizacja

1535, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. łysieję
łysiejemy
2 os. łysiejesz
łysiejecie
3 os. łysieje
łysieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. łysiałem
+(e)m łysiał
łysiałam
+(e)m łysiała
łysiałom
+(e)m łysiało
łysieliśmy
+(e)śmy łysieli
łysiałyśmy
+(e)śmy łysiały
2 os. łysiałeś
+(e)ś łysiał
łysiałaś
+(e)ś łysiała
łysiałoś
+(e)ś łysiało
łysieliście
+(e)ście łysieli
łysiałyście
+(e)ście łysiały
3 os. łysiał
łysiała
łysiało
łysieli
łysiały

bezosobnik: łysiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę łysiał
będę łysieć
będę łysiała
będę łysieć
będę łysiało
będę łysieć
będziemy łysieli
będziemy łysieć
będziemy łysiały
będziemy łysieć
2 os. będziesz łysiał
będziesz łysieć
będziesz łysiała
będziesz łysieć
będziesz łysiało
będziesz łysieć
będziecie łysieli
będziecie łysieć
będziecie łysiały
będziecie łysieć
3 os. będzie łysiał
będzie łysieć
będzie łysiała
będzie łysieć
będzie łysiało
będzie łysieć
będą łysieli
będą łysieć
będą łysiały
będą łysieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. łysiejmy
2 os. łysiej
łysiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. łysiałbym
bym łysiał
łysiałabym
bym łysiała
łysiałobym
bym łysiało
łysielibyśmy
byśmy łysieli
łysiałybyśmy
byśmy łysiały
2 os. łysiałbyś
byś łysiał
łysiałabyś
byś łysiała
łysiałobyś
byś łysiało
łysielibyście
byście łysieli
łysiałybyście
byście łysiały
3 os. łysiałby
by łysiał
łysiałaby
by łysiała
łysiałoby
by łysiało
łysieliby
by łysieli
łysiałyby
by łysiały

bezosobnik: łysiano by

bezokolicznik: łysieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: łysiejąc

gerundium: łysienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łysienie
łysienia
D. łysienia
łysień
C. łysieniu
łysieniom
B. łysienie
łysienia
N. łysieniem
łysieniami
Ms. łysieniu
łysieniach
W. łysienie
łysienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: łysiejący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. łysiejący
łysiejący
łysiejący
łysiejące
łysiejąca
D. łysiejącego
łysiejącego
łysiejącego
łysiejącego
łysiejącej
C. łysiejącemu
łysiejącemu
łysiejącemu
łysiejącemu
łysiejącej
B. łysiejącego
łysiejącego
łysiejący
łysiejące
łysiejącą
N. łysiejącym
łysiejącym
łysiejącym
łysiejącym
łysiejącą
Ms. łysiejącym
łysiejącym
łysiejącym
łysiejącym
łysiejącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. łysiejący
łysiejący
łysiejące
łysiejące
D. łysiejących
łysiejących
łysiejących
łysiejących
C. łysiejącym
łysiejącym
łysiejącym
łysiejącym
B. łysiejących
łysiejących
łysiejących
łysiejące
N. łysiejącymi
łysiejącymi
łysiejącymi
łysiejącymi
Ms. łysiejących
łysiejących
łysiejących
łysiejących

odpowiednik aspektowy: wyłysieć

Pochodzenie

Zob. łysy

1. o człowieku, o zwierzęciu

Definicja

tracić włosy, sierść lub pióra

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • zacząć/zaczynać łysieć
  • siwieć lub łysieć; tyć i łysieć

Cytaty

U babci jest zdjęcie mojego dziadka z wojska jak miał 30 lat. I dziadek nie był łysy, posiadał gęste, grube włosy, zaczął łysieć podobno jak miał 45 lat.

źródło: NKJP: Internet

U mężczyzn ok. 20-30 roku życia przerzedza się okolica skroniowo-czołowa, potem łysieje szczyt głowy.

źródło: NKJP: (mst): Włos ci z głowy nie spadnie..., Gazeta Krakowska, 2003-08-03

Coraz częściej spotyka się kobiety, które na starość łysieją. Wypadają im nie tylko włosy, ale również brwi i rzęsy.

źródło: NKJP: (mig): Szminka w kąt, Dziennik Bałtycki, 2011

Spodziewałem się wysokiego, dobrze zbudowanego faceta w typie macho. Tymczasem przede mną stanął niski, łysiejący mężczyzna o wyraźnie zaokrąglonym brzuszku.

źródło: NKJP: Błażej Ligocki: Miłość ci wszystko wypaczy, Gazeta Poznańska, 2004-01-02

U większości psów nawet jedna lub dwie przypadkowo złapane pchły mogą wystarczyć do wywołania silnego i uporczywego świądu. [...] Skóra jest zaczerwieniona, a pies łysieje – najczęściej w okolicy grzbietowo-lędźwiowej.

źródło: NKJP: Andrzej Janas: Czworonogi / Gdy nasz pupil się drapie Psia alergia, Polska Głos Wielkopolski, 2006-10-19

Młode ptaki łysieją i gubią tyle piór, że nie mogą latać.

źródło: Internet: faliste-zycie.blogspot.com

2. o włosach

Definicja

wypadać wskutek wieku lub zmian chorobowych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Cytaty

[...] wyszedł z domu przy ul. Strażackiej 8/56 12 września 1998 r. Rysopis: wiek z wyglądu 50 lat, wzrost 190 cm, smukła budowa ciała, włosy proste, lekko łysiejące, koloru jasnego, mały wąsik.

źródło: NKJP: (szad): Kto ich widział?, Dziennik Bałtycki, 2001-02-21

Futro zwykle czarne, z wiekiem siwieje, a u starych osobników włosy wypadają (łysieją).

źródło: NKJP: Internet

3. o dywanie

Definicja

pot. 
tracić włókna wskutek intensywnego lub długotrwałego używania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  linieć

Cytaty

Jeżeli widzimy, że dywan zaczyna łysieć, nie starajmy się za wszelką cenę i jak najszybciej pozbyć [...] wystających włókien, gdyż przez to wyrywamy też kolejne.

źródło: Internet: eurodom.com.pl/blog

Trawnik idealny [...]. Zawsze zielony, nawet w zimie! Nie łysieje, jest mięciuchny, nie wymaga wody, koszenia, nawożenia, areacji [...]. Model o wyjątkowo wytrzymałych włóknach typu monofil.

źródło: Internet: forum.muratordom.pl

Prawdopodobnie IH wystąpi [...] z sugestią uznania za produkt niebezpieczny [...] szwedzkiego, pluszowego misia, który mocno łysieje, a jego kudełki przyczepiają się osobie bawiącej się nim do twarzy, włosów, ubrań i są bardzo trudne do usunięcia.

źródło: NKJP: (WES): Z RAPEX-em bezpieczniej, Dziennik Polski, 2005-03-17

Pylenie dywanów wełnianych nie jest wadą i nie podlega reklamacji, chyba że powoduje to łysienie dywanu [...].

źródło: Internet: vellahome.pl/webpage/instrukcja-uzytkowania-dywanow.html

4. o przestrzeni

Definicja

pot. 
tracić roślinność, liście lub inne części

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Cytaty

Dosiewaj trawę tam, gdzie murawa łysieje.

źródło: NKJP: Trawnik, Polityka, 2009-04-11

Umierają lasy. Najpierw łysieją z mchu, potem rzednie trawa, ukazując sypką jak popiół ziemię, potem giną krzaki tratowane, wreszcie ubywa drzew i między rzadkie pnie wkracza jałowe pustkowie [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wniebowstąpienie, 2006

Podnosiłem głowę znad książki, widziałem łysiejące drzewa, rozmazane falami ukośnie niesionego deszczu.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Samochody też eksploatujemy, starzeją się, siedzenia się wycierają, opony łysieją, tarcze hamulcowe się ścierają, lakier zdziera.

źródło: Internet: doczz.pl/doc/16857/pobierz-pdf---magazyn-mir

Pędy początkowo miękko owłosione, z czasem łysieją.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + łysieć +
(z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 03.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json