Chronologizacja
Pochodzenie
płn. psł. *počvara 'czyn niecny, wybryk; istota odrażająca, monstrum'
Forma prasłowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od przedrostkowego *počvariti, pochodzącego od psł. *čvariti 'gadać, pleść, mówić niezrozumiale; zamawiać, wróżyć, czarować', być może pochodzenia dźwiękonaśladowczego; znaczenie formy prasłowiańskiej prawdopodobnie nawiązuje do 'czarować, czynić coś dziwnego' (Bor)
1. baśniowa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | potwór |
Cytaty
|
- Myślę - Jaskier zadygotał lekko - że tam w głębinie, na samym dnie [...] oceanu siedzi sobie ogromniasty potwór, gruba, łuskowata poczwara, ropucha z rogami na paskudnym łbie. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
|
|
[...] przerażony ujrzał, jak ze studni wynurza się straszna poczwara, chwyta kobietę i razem z nią znika w głębinie. źródło: NKJP: Artur Szałkowski: Przodek bazyliszka, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-03-02 |
|
|
Co czyni teraz, gdy czeka go bitwa tak straszna z mocami ciemności, poczwarami Szatana? źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | poczwara |
poczwary |
|
| D. | poczwary |
poczwar |
|
| C. | poczwarze |
poczwarom |
|
| B. | poczwarę |
poczwary |
|
| N. | poczwarą |
poczwarami |
|
| Ms. | poczwarze |
poczwarach |
|
| W. | poczwaro |
poczwary |
2. brzydactwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | potwór |
Cytaty
|
- Wyglądam jak poczwara - zamruczała na widok Niedźwiedzia. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
|
|
Bałam się, że po porodzie będę poczwarą, w czasie porodu kobieta nie wygląda pięknie, miałam obawy, czy będę mu [mężowi] się podobać, ale na szczęście wszystko jest dobrze. źródło: NKJP: Justyna Dąbrowska: Rodzina, Gazeta Wyborcza, 1993-11-19 |
|
|
Żadna kobieta nie zwiąże się z kompletnym gołodupcem. Nie urodzi mu dzieci. No dobrze: może jakaś poczwara, której nikt inny nie chce, albo kretynka bez wyobraźni. Tylko że mnie nie kręcą poczwary i kretynki. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | poczwara |
poczwary |
|
| D. | poczwary |
poczwar |
|
| C. | poczwarze |
poczwarom |
|
| B. | poczwarę |
poczwary |
|
| N. | poczwarą |
poczwarami |
|
| Ms. | poczwarze |
poczwarach |
|
| W. | poczwaro |
poczwary |
3. architektoniczna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | brzydactwo, straszydło |
Cytaty
|
Jestem przekonany, że będziemy mieli wiele fantastycznych propozycji, które pozwolą odświeżyć szare polskie budynki, być może niektóre zamienią się z architektonicznych poczwar w efektownego motyla [...]. źródło: NKJP: (PS): Fasada ciepła i fantazyjna, Dziennik Polski, 2008-05-21 |
|
|
Zaraz kolejna perła architektury zamieni się w poczwarę do wyburzenia, a winnych pewnie brak!!! źródło: Internet: rudaslaska.com.pl |
|
|
Istna pokraka i poczwara, co udaje auto terenowe albo sportowe, tylko nie wie, którym dokładnie jest. źródło: Internet: polskiedrogi-tv.pl |
|
|
W Kaliszu np. rządzący [...] ufundowali [...] przeszkadzające na rondach poczwary, zwane rzeźbami. źródło: Internet: radiopoznan.fm |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | poczwara |
poczwary |
|
| D. | poczwary |
poczwar |
|
| C. | poczwarze |
poczwarom |
|
| B. | poczwarę |
poczwary |
|
| N. | poczwarą |
poczwarami |
|
| Ms. | poczwarze |
poczwarach |
|
| W. | poczwaro |
poczwary |
4. kryzysu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | widmo |
Cytaty
|
Cerkiew straszy nas poczwarą ekumenizmu, która pożera wszystko i wszystkich. źródło: NKJP: Irena Lewandowska: Kierownicza siła narodu, Gazeta Wyborcza, 1998-12-05 |
|
|
Zebrany [...] bagaż doświadczeń pozwolił na sformułowanie wniosków i metod, dzięki którym Ty unikniesz nieprzyjemnych potknięć i wygrasz z czającą się za rogiem poczwarą kryzysu. źródło: NKJP: Maciej Karsznia: Milion w zasięgu ręki. Poradnik zarządzania finansami, 2009 |
|
|
Czasy dobrobytu, prądu, gazu i tramwajów źródło: Radosław Wujec: Miasto o dwóch imionach, Gorzowskie Wiadomości Samorządowe, 2004-03 (gorzow.pl) |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | poczwara |
poczwary |
|
| D. | poczwary |
poczwar |
|
| C. | poczwarze |
poczwarom |
|
| B. | poczwarę |
poczwary |
|
| N. | poczwarą |
poczwarami |
|
| Ms. | poczwarze |
poczwarach |
|
| W. | poczwaro |
poczwary |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | poczwara | + |
CZEGO
|