UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

totolotek

toto-lotek
rzadziej toto lotek

Chronologizacja

1960, NFJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. totolotek
totolotki
D. totolotka
totolotków
C. totolotkowi
totolotkom
B. totolotka
totolotki
N. totolotkiem
totolotkami
Ms. totolotku
totolotkach
W. totolotku
totolotki

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Złożenie: toto- (od: total 'całkowity' z łac. śred. totalis) + lot (z wŁ. lotto 'cześć, partia; loteria liczbowa' + rodzimy przyrostek -ek
Bezpośrednią motywacją jest nazwa konkretnej polskiej gry liczbowej Toto-Lotek, obowiązująca od 1957 do 1975 roku.

1.a gra

Definicja

gra, w której należy na specjalnym kuponie wskazać (przez skreślenie lub w inny sposób) liczby, które będą później wylosowane jako wygrywające, a do wygrania są określone sumy pieniędzy

Noty o użyciu

Zapisywane także wielką literą: Totolotek.

Warianty

  • toto-lotek
  • rzadziej toto lotek

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Czas wolny ➔ gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lotek, lotto, toto
hiperonimy:  gra

Połączenia

  • losowanie, numery totolotka
  • grać; wygrać w totolotka

Cytaty

[...] „Giełda nie jest dla amatorów. Dla amatorów jest ruleta, jest totolotek, są gry cyfrowe, różne! Giełda jest dla zawodowców”.

źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion..., 1999

Próbowałem grywać w totolotka, ale udało mi się tylko trafić trójkę.

źródło: NKJP: K. Juszczak: Fortuna kołem się toczy?, Czas Ostrzeszowski, 2005

Każdego tygodnia w Polsce od 6 do 10 milionów ludzi wypełnia kupony toto lotka.

źródło: NKJP: Agata Miazek: Żądza wielkiego pieniądza, Metropol, 2001

Postanowiłem jednak wziąć udział w radiowej imprezie dlatego, że szanse na wygraną były większe niż w teleturniejach czy toto-lotku.

źródło: NKJP: Najlepszy kierowca, Dziennik Zachodni, 2003-09-03

1.b kupon

Definicja

pot. 
kupon totolotka – gry

Warianty

  • toto-lotek
  • rzadziej toto lotek

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Czas wolny ➔ gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lotto, totek

Cytaty

Tak bym już wrócił do domu, wyciągnął się przed telewizorem, cholera, totolotka wypełnił spokojnie, dobrej herbaty się napił.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

[...] Nie puściłem w sobotę totolotka, a trafiłbym trójkę w systemie, co oznacza wygraną 40 złotych.

źródło: NKJP: Iwona L. Konieczna: Szarlotka z ogryzków, 2006

2. życiowy

Definicja

pot. 
działanie, którego wynik zależy tylko od przypadku

Warianty

  • toto-lotek
  • rzadziej toto lotek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  loteria, ruleta, ruletka

Cytaty

- Ten interes to taki ślepy totolotek [...]. - Nasze kurczaki hodują się zdrowo i to jest połowa sukcesu. Pozostaje jeszcze je sprzedać. Ale do tego potrzebne jest szczęście.

źródło: NKJP: Izabela Walarowska, Mirosław Banasiak: Kurczę pieczone, Gazeta Wyborcza, 1997-01-23

– Dla mnie wystarczającym totolotkiem jest głosowanie radnych podczas sesji – odparł prezydent.

źródło: NKJP: (ŁU): Prezydencka loteria, Trybuna Śląska, 2002-04-25

Ten rząd odchodzi w wyniku tego, co pan prezydent Rzeczypospolitej tak trafnie nazwał politycznym toto-lotkiem – w wyniku nieustannych przetargów politycznych: trójek, czwórek, piątek, siódemek.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.06.1992

Z nami w szpitalu była matka z 3 letnim brzdącem którego siostra popchnęła i lekko uderzył [...] o podłogę. Nastąpiło pęknięcie czaszki. W klinice ordynator ([..] powiedział, że to wszystko też zależy, jak dziecko się uderzy i jak silną ma główkę. To jest toto lotek.

źródło: NKJP: Internet

Frazeologizmy

ktoś puszcza lotka
ktoś puszcza totolotka
ktoś puścił lotka
ktoś puścił totolotka
Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json