UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dziedzina

Chronologizacja

1105, SStp
Pierwotny zapis powstał zapewne w 2. poł. XI w., w czasach Bolesława Śmiałego (Leszek Bednarczuk, Najstarsze polskie słowa. Słownik chronologiczny języka polskiego do końca XIII wieku, 2007).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dziedzina
dziedziny
D. dziedziny
dziedzin
C. dziedzinie
dziedzinom
B. dziedzinę
dziedziny
N. dziedziną
dziedzinami
Ms. dziedzinie
dziedzinach
W. dziedzino
dziedziny

1. wiedzy

Definicja

wydzielony zakres jakiejś ludzkiej aktywności

Pochodzenie

fr. domaine

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dział, gałąź

Połączenia

  • rozległa dziedzina; odległe, podstawowe, pokrewne, poszczególne, specjalistyczne; dochodowe dziedziny; dziedziny badawcze; humanistyczne, medyczne, przyrodnicze
  • dziedziny gospodarki, kultury, nauki, sztuki; życia
  • dziedziny i dyscypliny; obszary i dziedziny
  • rozwój dziedziny
  • ekspert, specjalista; odkrycia, wiedza; książki, literatura z dziedziny czegoś
  • autorytet, specjalista; osiągnięcia, postęp w dziedzinie czegoś
  • zajmować się dziedziną
  • osiągnąć coś w dziedzinie czegoś

Cytaty

Ochrona zdrowia jako dziedzina gospodarki nadal jest niedoinwestowana [...].

źródło: NKJP: Andrzej Grzybowski: Prywatny eksperyment, Wprost, 199

W dziedzinie oczytania czy osłuchania w muzyce klasycznej, w sferze kindersztuby i czystego kołnierzyka Romek posiadał znaczące braki.

źródło: NKJP: Robert Urbański; Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

To był fascynujący umysł, który obejmował wszystkie możliwe dziedziny nauki [...].

źródło: NKJP: Anna Dziewit: Teoria trutnia i inne, 2009

Marazm dotknął wszystkie dziedziny życia - architekturę, sztukę, a nawet modę.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Składnia

bez ograniczeń + dziedzina +
CZEGO

2. funkcji

Definicja

zbiór wszystkich argumentów funkcji

Pochodzenie

ang. domain

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • dziedzina funkcji
  • argumenty dziedziny

Cytaty

Zbiór A jest dziedziną funkcji a B zbiorem rozwiązań nierówności [...].

źródło: NKJP: (xx): Ostatnie ćwiczenia, Dziennik Bałtycki, 2003-04-16

Elementy dziedziny będziemy nazywali argumentami funkcji.

źródło: NKJP: Aldona Kawałek: Matematyka z komputerem dla gimnazjum, 2004

3. teren

Definicja

książk. 
ziemia będąca czyjąś własnością

Pochodzenie

psł. *dědina 'spadek po dziadku, po przodkach'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny

Połączenia

  • opanować, przejąć dziedzinę

Cytaty

Opole to niebawem moja będzie dziedzina, moje księstwo.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Serce drżało. Bo cóż to jednak za koncept bezbożny, bluźnierczy tu, pośrodku cmentarnej dziedziny, między starożytnymi grobami rozwalić się tak rozwiąźle, czelnie... sto lat ma ten cmentarz, przez wiek nikt jeszcze nie postąpił sobie tak zuchwale.

źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

Gdy zasiedli do uczty, abimelek rzekł do Ab-Rahama: - Po całej dziedzinie idzie sława twojego Boga. Mocny jest podobno i doskonały.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Wiatr hulał po ruinie i po całej dziedzinie.

źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 2006

[...] rodowe prawo bliższości chroniło stan posiadania wolnych współplemieńców, ograniczało możliwość przejmowania ich dziedzin przez plemienną starszyznę [...].

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

Data ostatniej modyfikacji: 29.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json