Chronologizacja
Pochodzenie
1. przeciętniak
Definicja
Noty o użyciu
Wyraz jest również używany w odniesieniu do zwierząt, instytucji, a nawet przedmiotów, np. Ten samochód jest średniakiem.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | miernota, przeciętniak, szaraczek, szarak, śmiertelnik |
Połączenia
- drugoligowy, giełdowy, ligowy średniak
Cytaty
|
Jako że obaj rywale to ligowi średniacy, wszystko wskazuje na to, że nasz zespół nieoczekiwanie będzie się bronił przed spadkiem. źródło: NKJP: Tomasz Mucha: Klęska na ślizgawce, Trybuna Śląska, 2004-09-30 |
|
|
Problem polega jednak na tym, że tych wybitnych jest bardzo mało. Dominują średniacy, których doświadczenie np. w obsłudze komputera ogranicza się do przepisanej pracy magisterskiej. źródło: NKJP: Izabela Chmielewska: Poszuiwany: odporny na stres, Dziennik Bałtycki, 1999-11-15 |
|
|
Uczestnikami badań były zarówno osoby obdarzone ponadprzeciętną inteligencją, jak i średniacy, którzy przeważają liczebnie w każdej normalnej szkole. źródło: NKJP: Zdolne dzieci z wyobraźnią, Dziennik Polski, 2000-08-03 |
|
|
Może kogoś zainteresuje, jaka właściwie była moja pozycja w tym szkolnym hokeju. Otóż, bądźmy szczerzy, raczej średniak. Na łyżwach jeździłem dobrze, ale cechy psychofizyczne nie pozwoliły mi na stabilizację i uniemożliwiły sławną w hokeju karier źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy, 1978 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | średniak |
średniacy |
ndepr |
| średniaki |
depr | ||
| D. | średniaka |
średniaków |
|
| C. | średniakowi |
średniakom |
|
| B. | średniaka |
średniaków |
|
| N. | średniakiem |
średniakami |
|
| Ms. | średniaku |
średniakach |
|
| W. | średniaku |
średniacy |
ndepr |
| średniaki |
depr |
2. dziecko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | przedszkolak |
Połączenia
- średniaki i starszaki; maluchy i średniaki
- grupa średniaków
- być średniakiem
Cytaty
|
Usadowione w sali na parterze maluchy, średniaki i starszaki oczekiwały na upominki. źródło: NKJP: Św. Mikołaj przez dwa dni, Dziennik Polski, 2001-12-06 |
|
|
W grupie średniaków maluchy układają kolorowe klocki. źródło: NKJP: Sylwia Ressel: Lekarza i miłości, Dziennik Bałtycki, 1999-03-08 |
|
|
[...] starszak i średniak mają zupełnie inne temperamenty i to, co dla jednego jest największą karą, po drugim spływa i odwrotnie [...]. źródło: Internet: forum.gazeta.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2, m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | średniak |
średniaki rzadziej średniacy |
ndepr |
| średniaki |
depr | ||
| D. | średniaka |
średniaków |
|
| C. | średniakowi |
średniakom |
|
| B. | średniaka |
średniaków średniaki |
|
| N. | średniakiem |
średniakami |
|
| Ms. | średniaku |
średniakach |
|
| W. | średniaku |
średniaki rzadziej średniacy |
ndepr |
| średniaki |
depr |
Inne uwagi
Zwykle lm
3. zwierzę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zwierzę |
Cytaty
|
Średniaki to psy o niespożytej energii. Uwielbiają bieganie i długie spacery. Dorosłego sznaucera nie zmęczy zbytnio nawet 10-kilometrowy bieg w towarzystwie rowerzysty. źródło: NKJP: E.H.: Wielki pies w średnim ciele, Nowiny Raciborskie, 2003-08-20 |
|
|
Rozbiliśmy namiot. I wtedy pojawił się kolejny niedźwiedź. To był średniak, taki co niedawno opuścił mamę. źródło: NKJP: Adam Wajrak: Wajrak na Spitsbergenie, Gazeta Wyborcza, 1996-08-09 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | średniak |
średniaki |
|
| D. | średniaka |
średniaków |
|
| C. | średniakowi |
średniakom |
|
| B. | średniaka |
średniaki |
|
| N. | średniakiem |
średniakami |
|
| Ms. | średniaku |
średniakach |
|
| W. | średniaku |
średniaki |
4. chłop
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- średniacy i kułacy, średniacy i małorolni
Cytaty
|
[...] gdy chodzi o kułaka, to go nie można ograniczać, bo jest walka o wzrost produkcji rolnej, powinien otrzymać to wszystko, co średniak i małorolny. źródło: NKJP: Leszek Próchniak: Kolektywizacja rolnictwa w regionie łódzkim, 2003 |
|
|
Wiejską społeczność podzielono wówczas, zgodnie z podziałami obowiązującymi w Rosji Sowieckiej, [...] na biedniaków, średniaków i kułaków. źródło: NKJP: Opowiedz mi o wrogu..., Dziennik Polski, 2003-10-18 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | średniak |
średniacy |
ndepr |
| średniaki |
depr | ||
| D. | średniaka |
średniaków |
|
| C. | średniakowi |
średniakom |
|
| B. | średniaka |
średniaków |
|
| N. | średniakiem |
średniakami |
|
| Ms. | średniaku |
średniakach |
|
| W. | średniaku |
średniacy |
ndepr |
| średniaki |
depr |
5. ząb
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | siekacz |
Cytaty
|
Dorosły pies ma 42 zęby stałe [...]. Patrząc od środka po kolei są to z każdej strony: 3 siekacze (cęgi, średniaki, okrajki), kieł, 4 przedtrzonowce i 2 trzonowce w szczęce oraz 3 trzonowce w żuchwie. źródło: Internet: johndog.pl/blog |
|
|
Cielę rodzi się z cęgami i średniakami wewnętrznym mlecznymi lub wyrastają one w ciągu tygodnia po urodzeniu. źródło: Rozpoznawanie wieku u zwierząt, up.lublin.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | średniak |
średniaki |
|
| D. | średniaka |
średniaków |
|
| C. | średniakowi |
średniakom |
|
| B. | średniaka |
średniaki |
|
| N. | średniakiem |
średniakami |
|
| Ms. | średniaku |
średniakach |
|
| W. | średniaku |
średniaki |
Inne uwagi
Zwykle lm
6. stojak
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | stojak |
Cytaty
|
Podcinkę wykonywał górnik między średniakiem a denniakiem, a więc w dolnej części furty eksploatacyjnej. źródło: Józef Rybski, Postscriptum do dziejów staropolskiego górnictwa rud żelaza, 1978 (sbc.wbp.kielce.pl) |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | średniak |
średniaki |
|
| D. | średniaka |
średniaków |
|
| C. | średniakowi |
średniakom |
|
| B. | średniak |
średniaki |
|
| N. | średniakiem |
średniakami |
|
| Ms. | średniaku |
średniakach |
|
| W. | średniaku |
średniaki |