UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jednać

Chronologizacja

1398, SStp

Pochodzenie

Od: psł. *edьnъ (zob. jeden I), pierwotnie jako 'powodować stawanie się jednym, jednakim, łączyć w jedno'.

1. zwaśnionych

Definicja

książk. 
godzić - doprowadzać do zgody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  godzić, pojednywać

Cytaty

Menem chce narodowe pojednanie dekretować jak stawki celne i katów jednać z ofiarami wbrew nim samym.

źródło: NKJP: Maciej Stasiński: Argentyna cz. III, Gazeta Wyborcza, 1998-02-27

Jeśli pieniądze potrafią skłócić każdego z każdym, to pewnie potrafią też jednać narody.

źródło: NKJP: Jacek Antczak: Pojednanie przez odwołanie po odszkodowanie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-02-25

Jedną z charakterystycznych cech św. Anieli było pragnienie utrzymywania pokoju i zgody. Jednała zwaśnionych ludzi i wprowadzała miłość.

źródło: Jana Krogul: W drodze - razem ze św. Anielą. Nowenna dla młodzieży (osu.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. jednam
jednamy
2 os. jednasz
jednacie
3 os. jedna
jednają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. jednałem
+(e)m jednał
jednałam
+(e)m jednała
jednałom
+(e)m jednało
jednaliśmy
+(e)śmy jednali
jednałyśmy
+(e)śmy jednały
2 os. jednałeś
+(e)ś jednał
jednałaś
+(e)ś jednała
jednałoś
+(e)ś jednało
jednaliście
+(e)ście jednali
jednałyście
+(e)ście jednały
3 os. jednał
jednała
jednało
jednali
jednały

bezosobnik: jednano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę jednał
będę jednać
będę jednała
będę jednać
będę jednało
będę jednać
będziemy jednali
będziemy jednać
będziemy jednały
będziemy jednać
2 os. będziesz jednał
będziesz jednać
będziesz jednała
będziesz jednać
będziesz jednało
będziesz jednać
będziecie jednali
będziecie jednać
będziecie jednały
będziecie jednać
3 os. będzie jednał
będzie jednać
będzie jednała
będzie jednać
będzie jednało
będzie jednać
będą jednali
będą jednać
będą jednały
będą jednać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. jednajmy
2 os. jednaj
jednajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. jednałbym
bym jednał
jednałabym
bym jednała
jednałobym
bym jednało
jednalibyśmy
byśmy jednali
jednałybyśmy
byśmy jednały
2 os. jednałbyś
byś jednał
jednałabyś
byś jednała
jednałobyś
byś jednało
jednalibyście
byście jednali
jednałybyście
byście jednały
3 os. jednałby
by jednał
jednałaby
by jednała
jednałoby
by jednało
jednaliby
by jednali
jednałyby
by jednały

bezosobnik: jednano by

bezokolicznik: jednać

imiesłów przysłówkowy współczesny: jednając

gerundium: jednanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jednanie
jednania
D. jednania
jednań
C. jednaniu
jednaniom
B. jednanie
jednania
N. jednaniem
jednaniami
Ms. jednaniu
jednaniach
W. jednanie
jednania

imiesłów przymiotnikowy czynny: jednający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jednający
jednający
jednający
jednające
jednająca
D. jednającego
jednającego
jednającego
jednającego
jednającej
C. jednającemu
jednającemu
jednającemu
jednającemu
jednającej
B. jednającego
jednającego
jednający
jednające
jednającą
N. jednającym
jednającym
jednającym
jednającym
jednającą
Ms. jednającym
jednającym
jednającym
jednającym
jednającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jednający
jednający
jednające
jednające
D. jednających
jednających
jednających
jednających
C. jednającym
jednającym
jednającym
jednającym
B. jednających
jednających
jednających
jednające
N. jednającymi
jednającymi
jednającymi
jednającymi
Ms. jednających
jednających
jednających
jednających

imiesłów przymiotnikowy bierny: jednany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jednany
jednany
jednany
jednane
jednana
D. jednanego
jednanego
jednanego
jednanego
jednanej
C. jednanemu
jednanemu
jednanemu
jednanemu
jednanej
B. jednanego
jednanego
jednany
jednane
jednaną
N. jednanym
jednanym
jednanym
jednanym
jednaną
Ms. jednanym
jednanym
jednanym
jednanym
jednanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jednani
jednani
jednane
jednane
D. jednanych
jednanych
jednanych
jednanych
C. jednanym
jednanym
jednanym
jednanym
B. jednanych
jednanych
jednanych
jednane
N. jednanymi
jednanymi
jednanymi
jednanymi
Ms. jednanych
jednanych
jednanych
jednanych

odpowiednik aspektowy: pojednać

Składnia

bez ograniczeń + jednać +
KOGO + (z KIM)

2. sobie sympatię

Definicja

książk. 
zapewniać sobie poparcie lub przychylność jakieś osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zjednywać

Połączenia

  • jednać sympatię

Cytaty

Film - z okrutną szczerością wyjaśnia narrator - jednał sobie młodego widza dwiema krótkimi scenami [...].

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: W większym formacie - dziś: „Na Głos”, Gazeta Wyborcza, 1994-09-09

[...] już nigdy więcej dział operacyjny nie próbował mnie jednać żadnymi faworami i przyzwyczaiłem się do tej beztroskiej pewności - że na moich aktach widnieje znak jakości: „nie próbować werbunku!”.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: ARCHIPELAG GUŁag. Tom 2, 1977

Pamięta pan, że moje lewicowe poglądy nie jednały mi przyjaciół, zwłaszcza w naszym sądowniczym środowisku?

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948

Jego wiedza wojskowa i polityczna, urok osobisty, umiar i spokój, wreszcie niezwykły dar przekonywania jednały mu sympatię i uznanie.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 07.01.2004

Podczas wojny stuletniej popierał królów Francji, czym nie jednał propapieskich sympatii w Anglii.

źródło: NKJP: Artur Górski: Magia „Sacro Arsenale”, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. jednam
jednamy
2 os. jednasz
jednacie
3 os. jedna
jednają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. jednałem
+(e)m jednał
jednałam
+(e)m jednała
jednałom
+(e)m jednało
jednaliśmy
+(e)śmy jednali
jednałyśmy
+(e)śmy jednały
2 os. jednałeś
+(e)ś jednał
jednałaś
+(e)ś jednała
jednałoś
+(e)ś jednało
jednaliście
+(e)ście jednali
jednałyście
+(e)ście jednały
3 os. jednał
jednała
jednało
jednali
jednały

bezosobnik: jednano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę jednał
będę jednać
będę jednała
będę jednać
będę jednało
będę jednać
będziemy jednali
będziemy jednać
będziemy jednały
będziemy jednać
2 os. będziesz jednał
będziesz jednać
będziesz jednała
będziesz jednać
będziesz jednało
będziesz jednać
będziecie jednali
będziecie jednać
będziecie jednały
będziecie jednać
3 os. będzie jednał
będzie jednać
będzie jednała
będzie jednać
będzie jednało
będzie jednać
będą jednali
będą jednać
będą jednały
będą jednać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. jednajmy
2 os. jednaj
jednajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. jednałbym
bym jednał
jednałabym
bym jednała
jednałobym
bym jednało
jednalibyśmy
byśmy jednali
jednałybyśmy
byśmy jednały
2 os. jednałbyś
byś jednał
jednałabyś
byś jednała
jednałobyś
byś jednało
jednalibyście
byście jednali
jednałybyście
byście jednały
3 os. jednałby
by jednał
jednałaby
by jednała
jednałoby
by jednało
jednaliby
by jednali
jednałyby
by jednały

bezosobnik: jednano by

bezokolicznik: jednać

imiesłów przysłówkowy współczesny: jednając

gerundium: jednanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jednanie
jednania
D. jednania
jednań
C. jednaniu
jednaniom
B. jednanie
jednania
N. jednaniem
jednaniami
Ms. jednaniu
jednaniach
W. jednanie
jednania

imiesłów przymiotnikowy czynny: jednający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jednający
jednający
jednający
jednające
jednająca
D. jednającego
jednającego
jednającego
jednającego
jednającej
C. jednającemu
jednającemu
jednającemu
jednającemu
jednającej
B. jednającego
jednającego
jednający
jednające
jednającą
N. jednającym
jednającym
jednającym
jednającym
jednającą
Ms. jednającym
jednającym
jednającym
jednającym
jednającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jednający
jednający
jednające
jednające
D. jednających
jednających
jednających
jednających
C. jednającym
jednającym
jednającym
jednającym
B. jednających
jednających
jednających
jednające
N. jednającymi
jednającymi
jednającymi
jednającymi
Ms. jednających
jednających
jednających
jednających

imiesłów przymiotnikowy bierny: jednany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jednany
jednany
jednany
jednane
jednana
D. jednanego
jednanego
jednanego
jednanego
jednanej
C. jednanemu
jednanemu
jednanemu
jednanemu
jednanej
B. jednanego
jednanego
jednany
jednane
jednaną
N. jednanym
jednanym
jednanym
jednanym
jednaną
Ms. jednanym
jednanym
jednanym
jednanym
jednanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jednani
jednani
jednane
jednane
D. jednanych
jednanych
jednanych
jednanych
C. jednanym
jednanym
jednanym
jednanym
B. jednanych
jednanych
jednanych
jednane
N. jednanymi
jednanymi
jednanymi
jednanymi
Ms. jednanych
jednanych
jednanych
jednanych

odpowiednik aspektowy: zjednać

Składnia

bez ograniczeń + jednać +
KOGO/CO + (KOMU/CZEMU) + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 12.10.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json