Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. nagły
1. siebie samego
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | poganiać się, popędzać się, pospieszać się, pośpieszać się, przynaglać się |
Cytaty
|
„Rozkazy. Rozkazy” - ponagla się. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957 |
|
|
Myśl, myśl, Teodorze, ponaglał się. źródło: Internet: Zygmunt Miłoszewski: Ziarno prawdy, 2011 |
|
|
Ale pytania - jak bumerang - wracają do Markiewicza, który sam na nie odpowiada, rozwija myśli, sam ze sobą polemizuje, ironizuje, krąży wokół tematu, odlatuje, nieoczekiwanie powraca, słowem - mówi, gada, peroruje, daje do zrozumienia, przemawia, sam się ponagla, modulując głos, zasłuchany w siebie. źródło: NKJP: Piotr Pacewicz: Bumerang, Gazeta Wyborcza, 1999-03-04 |
|
|
Dam przykład: kocham sam siebie, ale czasem ponaglam się w myślach, czasem besztam, jak coś źle zrobię czy pomyślę [...]. źródło: Internet: oobe.pl |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ponaglam się |
ponaglamy się |
|||
| 2 os. |
ponaglasz się |
ponaglacie się |
|||
| 3 os. |
ponagla się |
ponaglają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ponaglałem się +(e)m się ponaglał |
ponaglałam się +(e)m się ponaglała |
ponaglałom się +(e)m się ponaglało |
ponaglaliśmy się +(e)śmy się ponaglali |
ponaglałyśmy się +(e)śmy się ponaglały |
| 2 os. |
ponaglałeś się +(e)ś się ponaglał |
ponaglałaś się +(e)ś się ponaglała |
ponaglałoś się +(e)ś się ponaglało |
ponaglaliście się +(e)ście się ponaglali |
ponaglałyście się +(e)ście się ponaglały |
| 3 os. |
ponaglał się |
ponaglała się |
ponaglało się |
ponaglali się |
ponaglały się |
bezosobnik: ponaglano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się ponaglał będę się ponaglać |
będę się ponaglała będę się ponaglać |
będę się ponaglało będę się ponaglać |
będziemy się ponaglali będziemy się ponaglać |
będziemy się ponaglały będziemy się ponaglać |
| 2 os. |
będziesz się ponaglał będziesz się ponaglać |
będziesz się ponaglała będziesz się ponaglać |
będziesz się ponaglało będziesz się ponaglać |
będziecie się ponaglali będziecie się ponaglać |
będziecie się ponaglały będziecie się ponaglać |
| 3 os. |
będzie się ponaglał będzie się ponaglać |
będzie się ponaglała będzie się ponaglać |
będzie się ponaglało będzie się ponaglać |
będą się ponaglali będą się ponaglać |
będą się ponaglały będą się ponaglać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ponaglajmy się |
|
| 2 os. |
ponaglaj się |
ponaglajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ponaglałbym się bym się ponaglał |
ponaglałabym się bym się ponaglała |
ponaglałobym się bym się ponaglało |
ponaglalibyśmy się byśmy się ponaglali |
ponaglałybyśmy się byśmy się ponaglały |
| 2 os. |
ponaglałbyś się byś się ponaglał |
ponaglałabyś się byś się ponaglała |
ponaglałobyś się byś się ponaglało |
ponaglalibyście się byście się ponaglali |
ponaglałybyście się byście się ponaglały |
| 3 os. |
ponaglałby się by się ponaglał |
ponaglałaby się by się ponaglała |
ponaglałoby się by się ponaglało |
ponaglaliby się by się ponaglali |
ponaglałyby się by się ponaglały |
bezosobnik: ponaglano by się
bezokolicznik: ponaglać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ponaglając się
gerundium: ponaglanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ponaglanie się |
ponaglania się |
| D. | ponaglania się |
ponaglań się |
| C. | ponaglaniu się |
ponaglaniom się |
| B. | ponaglanie się |
ponaglania się |
| N. | ponaglaniem się |
ponaglaniami się |
| Ms. | ponaglaniu się |
ponaglaniach się |
| W. | ponaglanie się |
ponaglania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ponaglający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ponaglający się |
ponaglający się |
ponaglający się |
ponaglające się |
ponaglająca się |
| D. | ponaglającego się |
ponaglającego się |
ponaglającego się |
ponaglającego się |
ponaglającej się |
| C. | ponaglającemu się |
ponaglającemu się |
ponaglającemu się |
ponaglającemu się |
ponaglającej się |
| B. | ponaglającego się |
ponaglającego się |
ponaglający się |
ponaglające się |
ponaglającą się |
| N. | ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającą się |
| Ms. | ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ponaglający się |
ponaglający się |
ponaglające się |
ponaglające się |
| D. | ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
| C. | ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
| B. | ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglające się |
| N. | ponaglającymi się |
ponaglającymi się |
ponaglającymi się |
ponaglającymi się |
| Ms. | ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
odpowiednik aspektowy: ponaglić się
Składnia
|
+ | ponaglać się | + |
MOWA WPROST
|
2. wzajemnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | podganiać się, poganiać się, popędzać się, pospieszać się, pośpieszać się, przynaglać się |
Cytaty
|
Chłopcy szturchańcami ponaglali się do dalszej drogi. źródło: Internet: chillcafe.pl/tajniki-jezykowe |
|
|
Kierowcy ponaglają się klaksonami i mrugają światłami, by popędzić każdego zawalidrogę. źródło: Internet: jasminowapasja.blog.pl |
|
|
Wspólna pasja pomaga nam w życiu, bo gdy chodzimy, choćby po bieszczadzkich szlakach, to mamy dla siebie bardzo dużo wyrozumiałości. Nie ponaglamy się wzajemnie, bo jako fotografowie rozumiemy te sprawy tak samo. źródło: Internet: cudzoziemka.nl/index.php |
|
|
Sędziowie ponaglają się nawzajem, aby wydać wyroki przed upływem kadencji obecnego prezesa. źródło: Internet: gosc.pl › Komentarze |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ponaglam się |
ponaglamy się |
|||
| 2 os. |
ponaglasz się |
ponaglacie się |
|||
| 3 os. |
ponagla się |
ponaglają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ponaglałem się +(e)m się ponaglał |
ponaglałam się +(e)m się ponaglała |
ponaglałom się +(e)m się ponaglało |
ponaglaliśmy się +(e)śmy się ponaglali |
ponaglałyśmy się +(e)śmy się ponaglały |
| 2 os. |
ponaglałeś się +(e)ś się ponaglał |
ponaglałaś się +(e)ś się ponaglała |
ponaglałoś się +(e)ś się ponaglało |
ponaglaliście się +(e)ście się ponaglali |
ponaglałyście się +(e)ście się ponaglały |
| 3 os. |
ponaglał się |
ponaglała się |
ponaglało się |
ponaglali się |
ponaglały się |
bezosobnik: ponaglano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się ponaglał będę się ponaglać |
będę się ponaglała będę się ponaglać |
będę się ponaglało będę się ponaglać |
będziemy się ponaglali będziemy się ponaglać |
będziemy się ponaglały będziemy się ponaglać |
| 2 os. |
będziesz się ponaglał będziesz się ponaglać |
będziesz się ponaglała będziesz się ponaglać |
będziesz się ponaglało będziesz się ponaglać |
będziecie się ponaglali będziecie się ponaglać |
będziecie się ponaglały będziecie się ponaglać |
| 3 os. |
będzie się ponaglał będzie się ponaglać |
będzie się ponaglała będzie się ponaglać |
będzie się ponaglało będzie się ponaglać |
będą się ponaglali będą się ponaglać |
będą się ponaglały będą się ponaglać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ponaglajmy się |
|
| 2 os. |
ponaglaj się |
ponaglajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ponaglałbym się bym się ponaglał |
ponaglałabym się bym się ponaglała |
ponaglałobym się bym się ponaglało |
ponaglalibyśmy się byśmy się ponaglali |
ponaglałybyśmy się byśmy się ponaglały |
| 2 os. |
ponaglałbyś się byś się ponaglał |
ponaglałabyś się byś się ponaglała |
ponaglałobyś się byś się ponaglało |
ponaglalibyście się byście się ponaglali |
ponaglałybyście się byście się ponaglały |
| 3 os. |
ponaglałby się by się ponaglał |
ponaglałaby się by się ponaglała |
ponaglałoby się by się ponaglało |
ponaglaliby się by się ponaglali |
ponaglałyby się by się ponaglały |
bezosobnik: ponaglano by się
bezokolicznik: ponaglać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ponaglając się
gerundium: ponaglanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ponaglanie się |
ponaglania się |
| D. | ponaglania się |
ponaglań się |
| C. | ponaglaniu się |
ponaglaniom się |
| B. | ponaglanie się |
ponaglania się |
| N. | ponaglaniem się |
ponaglaniami się |
| Ms. | ponaglaniu się |
ponaglaniach się |
| W. | ponaglanie się |
ponaglania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ponaglający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ponaglający się |
ponaglający się |
ponaglający się |
ponaglające się |
ponaglająca się |
| D. | ponaglającego się |
ponaglającego się |
ponaglającego się |
ponaglającego się |
ponaglającej się |
| C. | ponaglającemu się |
ponaglającemu się |
ponaglającemu się |
ponaglającemu się |
ponaglającej się |
| B. | ponaglającego się |
ponaglającego się |
ponaglający się |
ponaglające się |
ponaglającą się |
| N. | ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającą się |
| Ms. | ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ponaglający się |
ponaglający się |
ponaglające się |
ponaglające się |
| D. | ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
| C. | ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
ponaglającym się |
| B. | ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglające się |
| N. | ponaglającymi się |
ponaglającymi się |
ponaglającymi się |
ponaglającymi się |
| Ms. | ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
ponaglających się |
Składnia
|
|
+ | ponaglać się | + |
(CZYM) +
(do CZEGO)
|