UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pospieszyć się

rzadziej pośpieszyć się

Chronologizacja

1603, KorBa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pospieszę się
pospieszymy się
2 os. pospieszysz się
pospieszycie się
3 os. pospieszy się
pospieszą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pospieszyłem się
+(e)m się pospieszył
pospieszyłam się
+(e)m się pospieszyła
pospieszyłom się
+(e)m się pospieszyło
pospieszyliśmy się
+(e)śmy się pospieszyli
pospieszyłyśmy się
+(e)śmy się pospieszyły
2 os. pospieszyłeś się
+(e)ś się pospieszył
pospieszyłaś się
+(e)ś się pospieszyła
pospieszyłoś się
+(e)ś się pospieszyło
pospieszyliście się
+(e)ście się pospieszyli
pospieszyłyście się
+(e)ście się pospieszyły
3 os. pospieszył się
pospieszyła się
pospieszyło się
pospieszyli się
pospieszyły się

bezosobnik: pospieszono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pospieszmy się
2 os. pospiesz się
pospieszcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pospieszyłbym się
bym się pospieszył
pospieszyłabym się
bym się pospieszyła
pospieszyłobym się
bym się pospieszyło
pospieszylibyśmy się
byśmy się pospieszyli
pospieszyłybyśmy się
byśmy się pospieszyły
2 os. pospieszyłbyś się
byś się pospieszył
pospieszyłabyś się
byś się pospieszyła
pospieszyłobyś się
byś się pospieszyło
pospieszylibyście się
byście się pospieszyli
pospieszyłybyście się
byście się pospieszyły
3 os. pospieszyłby się
by się pospieszył
pospieszyłaby się
by się pospieszyła
pospieszyłoby się
by się pospieszyło
pospieszyliby się
by się pospieszyli
pospieszyłyby się
by się pospieszyły

bezosobnik: pospieszono by się

bezokolicznik: pospieszyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pospieszywszy się

gerundium: pospieszenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pospieszenie się
pospieszenia się
D. pospieszenia się
pospieszeń się
C. pospieszeniu się
pospieszeniom się
B. pospieszenie się
pospieszenia się
N. pospieszeniem się
pospieszeniami się
Ms. pospieszeniu się
pospieszeniach się
W. pospieszenie się
pospieszenia się

odpowiednik aspektowy: pospieszać się

Pochodzenie

Zob. spieszyć się

1. zrobić szybciej

Definicja

wpłynąć na samego siebie, żeby robić coś szybciej

Noty o użyciu

Często używane w formie rozkazującej, aby powiedzieć komuś, że powinien lub musi robić coś szybciej.

Warianty

  • rzadziej pośpieszyć się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  podgonić się, pogonić się, ponaglić się, popędzić się, przynaglić się

Cytaty

Nie, nie wiem, co jej się stało, wygląda na poparzoną. Tak, podaję adres: Mickiewicza sześć. Błagam, pospieszcie się !

źródło: NKJP: Tomasz Kwapich: Normalne życie..., Detektyw, nr 5 (153), 1999

Jeśli przyjęte zostaną propozycje Sejmu w sprawie ulg podatkowych w roku 2000, to większość dotychczas obowiązujących ulg zniknie. Warto pospieszyć się z wykorzystaniem ich w 1999 r.

źródło: NKJP: Jak zarobić więcej, Życie na gorąco, nr 35, 1999

Pośpiesz się, żebyśmy zdążyli obejrzeć transmisję z Księżyca - powiada Ryszard swobodnie.

źródło: NKJP: Czesław Kuriata: Spowiedź pamięci, próba światła, 1985

2. zrobić za szybko

Definicja

zrobić coś zbyt szybko i wyrządzić tym szkodę

Warianty

  • rzadziej pośpieszyć się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • pospieszyć się z decyzją, z odpowiedzią, z wnioskami, z zakupem

Cytaty

Wygląda na to, że radni pospieszyli się, wprowadzając uchwałę o czipowaniu psów. Opinię, że jest ona niezgodna z prawem, podziela nawet rzecznik praw obywatelskich.

źródło: NKJP: Grzegorz Szczepański: Walczy o prawa właścicieli psów, Głos Pomorza, 2006

Przylepiony do ściany mężczyzna pośpieszył się jednak i uderzył za wcześnie.

źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

Data ostatniej modyfikacji: 29.10.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json