Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | konserwatysta |
konserwatyści |
ndepr |
| konserwatysty |
depr | ||
| D. | konserwatysty |
konserwatystów |
|
| C. | konserwatyście |
konserwatystom |
|
| B. | konserwatystę |
konserwatystów |
|
| N. | konserwatystą |
konserwatystami |
|
| Ms. | konserwatyście |
konserwatystach |
|
| W. | konserwatysto |
konserwatyści |
ndepr |
| konserwatysty |
depr |
Pochodzenie
1. w życiu
Definicja
Wymowa
[konserwatysta] lub [kąserwatysta]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- skrajny, zatwardziały konserwatysta
Cytaty
|
Kiedy komponuje w paryskim atelier przy ulicy Pirenejskiej - śni o Polsce. Ponadto twierdzi, że jest konserwatystą, nie używa w pracy komputera, pracowicie stawia nuty piórem i chciałby napisać prawdziwą operę, ale nie trafił dotychczas na odpowiednie libretto. źródło: NKJP: Krzysztof Rutkowski: Paryskie pasaże, Gazeta Wyborcza, 1993-08-20 |
|
|
Zawsze kiedyś musi być ten pierwszy raz. Nawet w przypadku najbardziej zatwardziałych konserwatystów. Szwedzki producent samochodów marki Volvo postanowił po raz pierwszy w swojej karierze skonstruować własny silnik dieslowski. źródło: NKJP: Dobry początek, Dziennik Polski, 2001-09-03 |
|
|
Poza tym jestem człowiekiem bardzo zachowawczym, skrajnym konserwatystą i nie lubię nowości [...]. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] w jaki sposób udzielać komunii świętej: czy jak dotąd „po bożemu”, czyli z ręki kapłana do ust wiernego, czy też po nowemu – z ręki kapłana najpierw do ręki wiernego. [...] Przeciwnicy nowej formy komunikowania, nazwijmy ich konserwatystami, pełni są obaw o to, czy eucharystia nie dozna uszczerbku lub nawet profanacji przy tym sposobie jej udzielania. źródło: NKJP: Andrzej Winogrodzki: Inny spór, Gazeta Krakowska, 2005-02-19 |
2. zwolennik ideologii
Definicja
Wymowa
[konserwatysta] lub [kąserwatysta]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ doktryny i poglądy polityczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zachowawca |
Połączenia
- skrajny, umiarkowany; liberalny konserwatysta; młodzi; katoliccy, religijni, rewolucyjni;
- konserwatyści i liberałowie
Cytaty
|
Dla przysięgłych awerroistów Tomasz z Akwinu usiłujący osadzić Arystotelesa w katolickiej ortodoksji był prawicowym konserwatystą, dla innych (np. bpa Paryża Stefana Tempier, który potępił kilka Tomaszowych twierdzeń) niebezpiecznie zagrażającym Kościołowi „nowinkarzem”. źródło: NKJP: Maciej Zięba OP, Po szkodzie? Przed szkodą?: o Polsce, kapitalizmie i kontemplacji, 1996 |
|
|
- Mieliśmy [...] kardynała Sapiehę, który założył „Tygodnik Powszechny” i w tamtych czasach dał redakcji taką wolność, jaką dziś daje mało który biskup. źródło: NKJP: Michnik Adam, Tischner Józef, Żakowski Jacek: Między Panem a Plebanem, 1995 |
|
|
Obóz ten reprezentował spory rozrzut poglądów: od narodowców po liberalnych konserwatystów, od radykalnych zwolenników modelu rynkowego po działaczy związkowych, przywiązanych do rozumowania w duchu korporacjonizmu. źródło: NKJP: Bronisław Wildstein: [...] nie chce iść na emeryturę, Gazeta Wyborcza, 1997-12-09 |
|
|
Po 1830 r. Ruszcza trafiła w ręce znanego krakowskiego konserwatysty, Pawła Popiela, jednej z najbarwniejszych postaci XIX w., lidera stronnictwa „Stańczyków”. źródło: NKJP: Monika Frenkiel: Gniazda rycerzy, siedziby artystów, Gazeta Krakowska, 2007-08-17 |
3. członek partii
Definicja
Noty o użyciu
Używane często w odniesieniu do członków Partii Konserwatywnej w Wielkiej Brytanii.
Wymowa
[konserwatysta] lub [kąserwatysta]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ doktryny i poglądy polityczne
Połączenia
- partyjni; amerykańscy, brytyjscy, krakowscy, polscy; narodowi konserwatyści; konserwatyści rządzący
- konserwatyści i liberałowie
- lider, przywódca; grupa, koalicja, partia; rządy konserwatystów
- konserwatyści rządzą, wygrali
Cytaty
|
Przywódca brytyjskich konserwatystów [...] triumfalnie ogłosił wczoraj zwycięstwo torysów w wyborach do Parlamentu Europejskiego, jako akceptację polityki Partii Konserwatywnej, podchodzącej z rezerwą do dalszej integracji w ramach Unii Europejskiej. źródło: NKJP: Triumf eurosceptyków, Dziennik Polski, 1999-06-15 |
|
|
Niektórzy krytycy zauważyli, że „Biedne istoty”, powstałe w 1992 roku, można czytać jako zawoalowany pamflet na przedłużające się rządy konserwatystów, których hasłem był między innymi powrót do starych dobrych wiktoriańskich zasad. źródło: NKJP: Jerzy Jarniewicz: Jerzy Jarniewicz, Gazeta Wyborcza, 1997-09-09 |
|
|
Prezydent Litwy [...] zaproponował tekę premiera [...] merowi Wilna. Jest on jednym z najpopularniejszych działaczy rządzącej partii konserwatystów. źródło: NKJP: Pilot premierem?, Dziennik Polski, 1999-05-11 |