UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

najeżyć

Chronologizacja

1560, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. najeżę
najeżymy
2 os. najeżysz
najeżycie
3 os. najeży
najeżą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. najeżyłem
+(e)m najeżył
najeżyłam
+(e)m najeżyła
najeżyłom
+(e)m najeżyło
najeżyliśmy
+(e)śmy najeżyli
najeżyłyśmy
+(e)śmy najeżyły
2 os. najeżyłeś
+(e)ś najeżył
najeżyłaś
+(e)ś najeżyła
najeżyłoś
+(e)ś najeżyło
najeżyliście
+(e)ście najeżyli
najeżyłyście
+(e)ście najeżyły
3 os. najeżył
najeżyła
najeżyło
najeżyli
najeżyły

bezosobnik: najeżono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. najeżmy
2 os. najeż
najeżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. najeżyłbym
bym najeżył
najeżyłabym
bym najeżyła
najeżyłobym
bym najeżyło
najeżylibyśmy
byśmy najeżyli
najeżyłybyśmy
byśmy najeżyły
2 os. najeżyłbyś
byś najeżył
najeżyłabyś
byś najeżyła
najeżyłobyś
byś najeżyło
najeżylibyście
byście najeżyli
najeżyłybyście
byście najeżyły
3 os. najeżyłby
by najeżył
najeżyłaby
by najeżyła
najeżyłoby
by najeżyło
najeżyliby
by najeżyli
najeżyłyby
by najeżyły

bezosobnik: najeżono by

bezokolicznik: najeżyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: najeżywszy

gerundium: najeżenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. najeżenie
najeżenia
D. najeżenia
najeżeń
C. najeżeniu
najeżeniom
B. najeżenie
najeżenia
N. najeżeniem
najeżeniami
Ms. najeżeniu
najeżeniach
W. najeżenie
najeżenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: najeżony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. najeżony
najeżony
najeżony
najeżone
najeżona
D. najeżonego
najeżonego
najeżonego
najeżonego
najeżonej
C. najeżonemu
najeżonemu
najeżonemu
najeżonemu
najeżonej
B. najeżonego
najeżonego
najeżony
najeżone
najeżoną
N. najeżonym
najeżonym
najeżonym
najeżonym
najeżoną
Ms. najeżonym
najeżonym
najeżonym
najeżonym
najeżonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. najeżeni
najeżeni
najeżone
najeżone
D. najeżonych
najeżonych
najeżonych
najeżonych
C. najeżonym
najeżonym
najeżonym
najeżonym
B. najeżonych
najeżonych
najeżonych
najeżone
N. najeżonymi
najeżonymi
najeżonymi
najeżonymi
Ms. najeżonych
najeżonych
najeżonych
najeżonych

odpowiednik aspektowy: najeżać

Pochodzenie

Zob. jeżyć

1. włosy

Definicja

spowodować, że wiele czegoś cienkiego i nitkowatego lub ostrego zaczyna się znajdować w pozycji pionowej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  napuszyć, nastroszyć, zjeżyć

Cytaty

Chciała zawołać do niego: „Kici, kici, ratunku!”, ale nie zdążyła, bo niebieski kot zrobił się dwa razy większy, najeżył swoje niebieskie futro i z wygiętym grzbietem skoczył w stronę nieznajomej, parskając i fukając, co jak wiadomo, jest u kotów oznaką największej złości.

źródło: NKJP: Maria Krüger: Witaj Karolciu, 1970

Na jego widok pomorscy wojownicy wydali groźny pomruk i najeżyli włócznie, czyniąc z zachodzących na siebie ciasno tarcz jakoby nieprzebyty wał.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Składnia

bez ograniczeń + najeżyć +
CO

2. blokami

Definicja

umieścić gdzieś wiele obiektów ostrzegających przed czymś, broniących czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zjeżyć

Cytaty

Choćby nawet najeżyć brzeg tablicami ostrzegawczymi, amatorzy zabaw na lodzie i tak będą je ignorowali.

źródło: NKJP: (X): Śliska głupota, Dziennik Polski, 2001-02-21

Przeszkodę najeżono wielobocznymi fortami.

źródło: NKJP: (X): Dwie twierdze, Dziennik Polski, 2001-12-07

Trzeba dobrze zadrzeć głowę, aby zobaczyć szczyt muru złożonego z wąskich, pionowych paneli betonowych o wysokości 5-10 metrów, wyposażonego w najeżone bronią automatyczną wieżyczki obserwacyjne i elektroniczne urządzenia alarmowe.

źródło: Mirosław Ikonowicz: Świat globalnie zamurowany, 2007-06-24 (tygodnikprzeglad.pl)

Składnia

bez ograniczeń + najeżyć +
CO + CZYM

3. trudnościami

Definicja

nagromadzić w czymś wiele przeszkód, pułapek i utrudnień

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Dla solisty to przede wszystkim sprawdzian techniczny, bo Emerson najeżył partię fortepianu licznymi niemal ekwilibrystykami, przez które sprawnie przebrnęła Regina [...].

źródło: NKJP: Regina Gowarzewska-Griessgraber: Filharmoniczna harmonia, Trybuna Śląska, 2001-01-08

Prawie każde ze zdań najeżono pułapkami ortograficznymi i interpunkcyjnymi.

źródło: NKJP: (KAR): Bezbłędni gimnazjaliści, Dziennik Polski, 2006-02-16

Składnia

bez ograniczeń + najeżyć +
CO + CZYM

4. kłócących się

Definicja

zdenerwować i wywołać chęć zaatakowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zjeżyć

Cytaty

- Wiemy, jak dzisiejsze procedury rozwodowe nie sprzyjają przetrwaniu więzi dziecko - rodzic, jak potrafią najeżyć przeciw sobie często już skłóconych rodziców [...].

źródło: NKJP: R.Kiewlicz, J. Klein: Ojcu chcą pomóc inni ojcowie, Dziennik Bałtycki, 2009-04-25

Nie raziły nas krytyczne sformułowania o SDKPiL, ale powiedzenie, że rację miało PPS, straszliwie nas wszystkich najeżyło, postawiło wręcz na nogi.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Nie wiem, dlaczego komentarze tak cię najeżyły.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + najeżyć +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 15.03.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json