UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

centrować

Chronologizacja

1807, SL
Inne znaczenie: 'zbijać, skupiać'

Pochodzenie

niem. zentrieren

1. piłkę

Definicja

sport. 
kierować piłkę lub krążek z boku boiska w pobliże bramki, w kierunku innych zawodników, umożliwiając im strzał na bramkę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dośrodkowywać
hiperonimy:  podawać

Połączenia

  • centrować piłkę
  • centrować głową
  • centrować w pole karne
  • centrować z kornera, z (lewej, prawej) strony, z (rzutu rożnego, wolnego)
  • centrować dokładnie

Cytaty

Centrował z rzutu rożnego na krótki słupek Szwed.

źródło: NKJP: Wielka niemoc, Express Ilustrowany, 2001-05-24.

Stachyra centrował z lewej strony, a Jasiak dołożył nogę do piłki i strzelił gola.

źródło: NKJP: Jacek Żukowski: W cieniu zadymy, Gazeta Krakowska, 2002-10-21.

Około pierwszego kwadransa Krygier przedziera się lewym skrzydłem i centruje - krążek odbija się o kilka kijów - lecz przytomny Tupalski znajduje moment, by umieścić krążek w siatce.

źródło: Internet: sportowekarty.pl

Piłkę centrowaną z boku boiska uderzył Rafał Zalewski, ale minęła ona spojenie słupka z poprzeczką.

źródło: NKJP: Piotr Sobierajski: Gdyby celniej strzelali, Dziennik Zachodni, 2005-09-20

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. centruję
centrujemy
2 os. centrujesz
centrujecie
3 os. centruje
centrują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. centrowałem
+(e)m centrował
centrowałam
+(e)m centrowała
centrowałom
+(e)m centrowało
centrowaliśmy
+(e)śmy centrowali
centrowałyśmy
+(e)śmy centrowały
2 os. centrowałeś
+(e)ś centrował
centrowałaś
+(e)ś centrowała
centrowałoś
+(e)ś centrowało
centrowaliście
+(e)ście centrowali
centrowałyście
+(e)ście centrowały
3 os. centrował
centrowała
centrowało
centrowali
centrowały

bezosobnik: centrowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę centrował
będę centrować
będę centrowała
będę centrować
będę centrowało
będę centrować
będziemy centrowali
będziemy centrować
będziemy centrowały
będziemy centrować
2 os. będziesz centrował
będziesz centrować
będziesz centrowała
będziesz centrować
będziesz centrowało
będziesz centrować
będziecie centrowali
będziecie centrować
będziecie centrowały
będziecie centrować
3 os. będzie centrował
będzie centrować
będzie centrowała
będzie centrować
będzie centrowało
będzie centrować
będą centrowali
będą centrować
będą centrowały
będą centrować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. centrujmy
2 os. centruj
centrujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. centrowałbym
bym centrował
centrowałabym
bym centrowała
centrowałobym
bym centrowało
centrowalibyśmy
byśmy centrowali
centrowałybyśmy
byśmy centrowały
2 os. centrowałbyś
byś centrował
centrowałabyś
byś centrowała
centrowałobyś
byś centrowało
centrowalibyście
byście centrowali
centrowałybyście
byście centrowały
3 os. centrowałby
by centrował
centrowałaby
by centrowała
centrowałoby
by centrowało
centrowaliby
by centrowali
centrowałyby
by centrowały

bezosobnik: centrowano by

bezokolicznik: centrować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

centrując

gerundium: centrowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. centrowanie
centrowania
D. centrowania
centrowań
C. centrowaniu
centrowaniom
B. centrowanie
centrowania
N. centrowaniem
centrowaniami
Ms. centrowaniu
centrowaniach
W. centrowanie
centrowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: centrujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. centrujący
centrujący
centrujący
centrujące
centrująca
D. centrującego
centrującego
centrującego
centrującego
centrującej
C. centrującemu
centrującemu
centrującemu
centrującemu
centrującej
B. centrującego
centrującego
centrujący
centrujące
centrującą
N. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
centrującą
Ms. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
centrującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. centrujący
centrujący
centrujące
centrujące
D. centrujących
centrujących
centrujących
centrujących
C. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
B. centrujących
centrujących
centrujących
centrujące
N. centrującymi
centrującymi
centrującymi
centrującymi
Ms. centrujących
centrujących
centrujących
centrujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: centrowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. centrowany
centrowany
centrowany
centrowane
centrowana
D. centrowanego
centrowanego
centrowanego
centrowanego
centrowanej
C. centrowanemu
centrowanemu
centrowanemu
centrowanemu
centrowanej
B. centrowanego
centrowanego
centrowany
centrowane
centrowaną
N. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowaną
Ms. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. centrowani
centrowani
centrowane
centrowane
D. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowanych
C. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
B. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowane
N. centrowanymi
centrowanymi
centrowanymi
centrowanymi
Ms. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowanych

odpowiedniki aspektowe: docentrować , wycentrować , scentrować

Składnia

bez ograniczeń + centrować +
(CO)

2. koło

Definicja

techn. 
prostować koło poprzez naciąganie lub luzowanie szprych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  docentrowywać, wycentrowywać
hiperonimy:  prostować

Połączenia

  • centrować koło

Cytaty

Po zmontowaniu koła można [...] zmieniać naciąg szprych i dzięki temu centrować koło.

źródło: NKJP: Internet

Przystępując do centrowania, sprawdzamy w pierwszej kolejności, czy żadna ze szprych nie jest urwana albo poluzowana.

źródło: Internet: roweroweporady.pl

Serwisanci centrują koła, regulują hamulce, przerzutki, smarują łańcuch i łożyska.

źródło: NKJP: W kolejce do... serwisu, Express Ilustrowany, 2004-03-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. centruję
centrujemy
2 os. centrujesz
centrujecie
3 os. centruje
centrują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. centrowałem
+(e)m centrował
centrowałam
+(e)m centrowała
centrowałom
+(e)m centrowało
centrowaliśmy
+(e)śmy centrowali
centrowałyśmy
+(e)śmy centrowały
2 os. centrowałeś
+(e)ś centrował
centrowałaś
+(e)ś centrowała
centrowałoś
+(e)ś centrowało
centrowaliście
+(e)ście centrowali
centrowałyście
+(e)ście centrowały
3 os. centrował
centrowała
centrowało
centrowali
centrowały

bezosobnik: centrowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę centrował
będę centrować
będę centrowała
będę centrować
będę centrowało
będę centrować
będziemy centrowali
będziemy centrować
będziemy centrowały
będziemy centrować
2 os. będziesz centrował
będziesz centrować
będziesz centrowała
będziesz centrować
będziesz centrowało
będziesz centrować
będziecie centrowali
będziecie centrować
będziecie centrowały
będziecie centrować
3 os. będzie centrował
będzie centrować
będzie centrowała
będzie centrować
będzie centrowało
będzie centrować
będą centrowali
będą centrować
będą centrowały
będą centrować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. centrujmy
2 os. centruj
centrujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. centrowałbym
bym centrował
centrowałabym
bym centrowała
centrowałobym
bym centrowało
centrowalibyśmy
byśmy centrowali
centrowałybyśmy
byśmy centrowały
2 os. centrowałbyś
byś centrował
centrowałabyś
byś centrowała
centrowałobyś
byś centrowało
centrowalibyście
byście centrowali
centrowałybyście
byście centrowały
3 os. centrowałby
by centrował
centrowałaby
by centrowała
centrowałoby
by centrowało
centrowaliby
by centrowali
centrowałyby
by centrowały

bezosobnik: centrowano by

bezokolicznik: centrować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

centrując

gerundium: centrowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. centrowanie
centrowania
D. centrowania
centrowań
C. centrowaniu
centrowaniom
B. centrowanie
centrowania
N. centrowaniem
centrowaniami
Ms. centrowaniu
centrowaniach
W. centrowanie
centrowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: centrujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. centrujący
centrujący
centrujący
centrujące
centrująca
D. centrującego
centrującego
centrującego
centrującego
centrującej
C. centrującemu
centrującemu
centrującemu
centrującemu
centrującej
B. centrującego
centrującego
centrujący
centrujące
centrującą
N. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
centrującą
Ms. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
centrującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. centrujący
centrujący
centrujące
centrujące
D. centrujących
centrujących
centrujących
centrujących
C. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
B. centrujących
centrujących
centrujących
centrujące
N. centrującymi
centrującymi
centrującymi
centrującymi
Ms. centrujących
centrujących
centrujących
centrujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: centrowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. centrowany
centrowany
centrowany
centrowane
centrowana
D. centrowanego
centrowanego
centrowanego
centrowanego
centrowanej
C. centrowanemu
centrowanemu
centrowanemu
centrowanemu
centrowanej
B. centrowanego
centrowanego
centrowany
centrowane
centrowaną
N. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowaną
Ms. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. centrowani
centrowani
centrowane
centrowane
D. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowanych
C. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
B. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowane
N. centrowanymi
centrowanymi
centrowanymi
centrowanymi
Ms. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowanych

odpowiedniki aspektowe: docentrować , wycentrować

Składnia

bez ograniczeń + centrować +
CO

3. tekst

Definicja

inform. 
umieszczać tekst lub jakiś obiekt pośrodku wyznaczonego obszaru podczas pracy w programie komputerowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyśrodkowywać

Połączenia

  • centrować zawartość

Cytaty

[...] każdy element można umieszczać w dowolnym miejscu na stronie: centrować, układać poziomo lub pionowo czy dosuwać do krawędzi ramki.

źródło: NKJP: Sebastian Malinowski: Lśniące okienka, Enter, nr 3, 2001

[...] przeglądarki WWW najczęściej domyślnie centrują zawartość komórki [...]

źródło: NKJP: Radosław Sokół: Tworzenie stron WWW. Kurs r5, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. centruję
centrujemy
2 os. centrujesz
centrujecie
3 os. centruje
centrują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. centrowałem
+(e)m centrował
centrowałam
+(e)m centrowała
centrowałom
+(e)m centrowało
centrowaliśmy
+(e)śmy centrowali
centrowałyśmy
+(e)śmy centrowały
2 os. centrowałeś
+(e)ś centrował
centrowałaś
+(e)ś centrowała
centrowałoś
+(e)ś centrowało
centrowaliście
+(e)ście centrowali
centrowałyście
+(e)ście centrowały
3 os. centrował
centrowała
centrowało
centrowali
centrowały

bezosobnik: centrowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę centrował
będę centrować
będę centrowała
będę centrować
będę centrowało
będę centrować
będziemy centrowali
będziemy centrować
będziemy centrowały
będziemy centrować
2 os. będziesz centrował
będziesz centrować
będziesz centrowała
będziesz centrować
będziesz centrowało
będziesz centrować
będziecie centrowali
będziecie centrować
będziecie centrowały
będziecie centrować
3 os. będzie centrował
będzie centrować
będzie centrowała
będzie centrować
będzie centrowało
będzie centrować
będą centrowali
będą centrować
będą centrowały
będą centrować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. centrujmy
2 os. centruj
centrujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. centrowałbym
bym centrował
centrowałabym
bym centrowała
centrowałobym
bym centrowało
centrowalibyśmy
byśmy centrowali
centrowałybyśmy
byśmy centrowały
2 os. centrowałbyś
byś centrował
centrowałabyś
byś centrowała
centrowałobyś
byś centrowało
centrowalibyście
byście centrowali
centrowałybyście
byście centrowały
3 os. centrowałby
by centrował
centrowałaby
by centrowała
centrowałoby
by centrowało
centrowaliby
by centrowali
centrowałyby
by centrowały

bezosobnik: centrowano by

bezokolicznik: centrować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

centrując

gerundium: centrowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. centrowanie
centrowania
D. centrowania
centrowań
C. centrowaniu
centrowaniom
B. centrowanie
centrowania
N. centrowaniem
centrowaniami
Ms. centrowaniu
centrowaniach
W. centrowanie
centrowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: centrujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. centrujący
centrujący
centrujący
centrujące
centrująca
D. centrującego
centrującego
centrującego
centrującego
centrującej
C. centrującemu
centrującemu
centrującemu
centrującemu
centrującej
B. centrującego
centrującego
centrujący
centrujące
centrującą
N. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
centrującą
Ms. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
centrującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. centrujący
centrujący
centrujące
centrujące
D. centrujących
centrujących
centrujących
centrujących
C. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
B. centrujących
centrujących
centrujących
centrujące
N. centrującymi
centrującymi
centrującymi
centrującymi
Ms. centrujących
centrujących
centrujących
centrujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: centrowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. centrowany
centrowany
centrowany
centrowane
centrowana
D. centrowanego
centrowanego
centrowanego
centrowanego
centrowanej
C. centrowanemu
centrowanemu
centrowanemu
centrowanemu
centrowanej
B. centrowanego
centrowanego
centrowany
centrowane
centrowaną
N. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowaną
Ms. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. centrowani
centrowani
centrowane
centrowane
D. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowanych
C. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
B. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowane
N. centrowanymi
centrowanymi
centrowanymi
centrowanymi
Ms. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowanych

odpowiednik aspektowy: wycentrować

Składnia

bez ograniczeń + centrować +
CO

4. mikroskop

Definicja

techn. 
ustawiać dwa obiekty tak, aby ich środki były położone na wspólnej osi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

  • centrować instrument, mikroskop, teodolit
  • centrowanie i poziomowanie

Cytaty

W trakcie naszych warsztatów będziemy mieli okazję pracować m.in. na mikroskopach polaryzacyjnych [...]. Zobaczymy, w jakim celu musimy centrować elementy naszego mikroskopu.

źródło: Internet: warsztatymikroskopowe.deltaoptical.pl

Zatem zawsze pierwszą czynnością w procesie pomiaru jest centrowanie i poziomowanie instrumentu nad punktem obserwacji.

źródło: NKJP: Stefan Przewłocki. Geodezja dla inżynierii środowiska, Stefan Przewłocki, 1997

Po przeprowadzeniu poziomowania i centrowania teodolit będzie prawidłowo ustawiony nad punktem pomiarowym.

źródło: Internet: blog.mierzymy.pl

Zwalniamy śrubę sercową i przesuwamy teodolit po głowicy statywu (patrząc przez pion optyczny), aby znaczek centrujący znalazł się dokładnie nad punktem.

źródło: Andrzej Jagielski, Geodezja I, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. centruję
centrujemy
2 os. centrujesz
centrujecie
3 os. centruje
centrują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. centrowałem
+(e)m centrował
centrowałam
+(e)m centrowała
centrowałom
+(e)m centrowało
centrowaliśmy
+(e)śmy centrowali
centrowałyśmy
+(e)śmy centrowały
2 os. centrowałeś
+(e)ś centrował
centrowałaś
+(e)ś centrowała
centrowałoś
+(e)ś centrowało
centrowaliście
+(e)ście centrowali
centrowałyście
+(e)ście centrowały
3 os. centrował
centrowała
centrowało
centrowali
centrowały

bezosobnik: centrowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę centrował
będę centrować
będę centrowała
będę centrować
będę centrowało
będę centrować
będziemy centrowali
będziemy centrować
będziemy centrowały
będziemy centrować
2 os. będziesz centrował
będziesz centrować
będziesz centrowała
będziesz centrować
będziesz centrowało
będziesz centrować
będziecie centrowali
będziecie centrować
będziecie centrowały
będziecie centrować
3 os. będzie centrował
będzie centrować
będzie centrowała
będzie centrować
będzie centrowało
będzie centrować
będą centrowali
będą centrować
będą centrowały
będą centrować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. centrujmy
2 os. centruj
centrujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. centrowałbym
bym centrował
centrowałabym
bym centrowała
centrowałobym
bym centrowało
centrowalibyśmy
byśmy centrowali
centrowałybyśmy
byśmy centrowały
2 os. centrowałbyś
byś centrował
centrowałabyś
byś centrowała
centrowałobyś
byś centrowało
centrowalibyście
byście centrowali
centrowałybyście
byście centrowały
3 os. centrowałby
by centrował
centrowałaby
by centrowała
centrowałoby
by centrowało
centrowaliby
by centrowali
centrowałyby
by centrowały

bezosobnik: centrowano by

bezokolicznik: centrować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

centrując

gerundium: centrowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. centrowanie
centrowania
D. centrowania
centrowań
C. centrowaniu
centrowaniom
B. centrowanie
centrowania
N. centrowaniem
centrowaniami
Ms. centrowaniu
centrowaniach
W. centrowanie
centrowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: centrujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. centrujący
centrujący
centrujący
centrujące
centrująca
D. centrującego
centrującego
centrującego
centrującego
centrującej
C. centrującemu
centrującemu
centrującemu
centrującemu
centrującej
B. centrującego
centrującego
centrujący
centrujące
centrującą
N. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
centrującą
Ms. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
centrującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. centrujący
centrujący
centrujące
centrujące
D. centrujących
centrujących
centrujących
centrujących
C. centrującym
centrującym
centrującym
centrującym
B. centrujących
centrujących
centrujących
centrujące
N. centrującymi
centrującymi
centrującymi
centrującymi
Ms. centrujących
centrujących
centrujących
centrujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: centrowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. centrowany
centrowany
centrowany
centrowane
centrowana
D. centrowanego
centrowanego
centrowanego
centrowanego
centrowanej
C. centrowanemu
centrowanemu
centrowanemu
centrowanemu
centrowanej
B. centrowanego
centrowanego
centrowany
centrowane
centrowaną
N. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowaną
Ms. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. centrowani
centrowani
centrowane
centrowane
D. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowanych
C. centrowanym
centrowanym
centrowanym
centrowanym
B. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowane
N. centrowanymi
centrowanymi
centrowanymi
centrowanymi
Ms. centrowanych
centrowanych
centrowanych
centrowanych

odpowiednik aspektowy: scentrować

Składnia

bez ograniczeń + centrować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json