UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

piłować

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	piłuję	piłujemy
2 os.	piłujesz	piłujecie
3 os.	piłuje	piłują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	piłowałem +(e)m piłował	piłowałam +(e)m piłowała	piłowałom +(e)m piłowało	piłowaliśmy +(e)śmy piłowali	piłowałyśmy +(e)śmy piłowały
2 os.	piłowałeś +(e)ś piłował	piłowałaś +(e)ś piłowała	piłowałoś +(e)ś piłowało	piłowaliście +(e)ście piłowali	piłowałyście +(e)ście piłowały
3 os.	piłował	piłowała	piłowało	piłowali	piłowały

bezosobnik: piłowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę piłował będę piłować	będę piłowała będę piłować	będę piłowało będę piłować	będziemy piłowali będziemy piłować	będziemy piłowały będziemy piłować
2 os.	będziesz piłował będziesz piłować	będziesz piłowała będziesz piłować	będziesz piłowało będziesz piłować	będziecie piłowali będziecie piłować	będziecie piłowały będziecie piłować
3 os.	będzie piłował będzie piłować	będzie piłowała będzie piłować	będzie piłowało będzie piłować	będą piłowali będą piłować	będą piłowały będą piłować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		piłujmy
2 os.	piłuj	piłujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	piłowałbym bym piłował	piłowałabym bym piłowała	piłowałobym bym piłowało	piłowalibyśmy byśmy piłowali	piłowałybyśmy byśmy piłowały
2 os.	piłowałbyś byś piłował	piłowałabyś byś piłowała	piłowałobyś byś piłowało	piłowalibyście byście piłowali	piłowałybyście byście piłowały
3 os.	piłowałby by piłował	piłowałaby by piłowała	piłowałoby by piłowało	piłowaliby by piłowali	piłowałyby by piłowały

bezosobnik: piłowano by

bezokolicznik: piłować

imiesłów przysłówkowy współczesny: piłując

gerundium: piłowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	piłowanie	piłowania
D.	piłowania	piłowań
C.	piłowaniu	piłowaniom
B.	piłowanie	piłowania
N.	piłowaniem	piłowaniami
Ms.	piłowaniu	piłowaniach
W.	piłowanie	piłowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: piłujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	piłujący	piłujący	piłujący	piłujące	piłująca
D.	piłującego	piłującego	piłującego	piłującego	piłującej
C.	piłującemu	piłującemu	piłującemu	piłującemu	piłującej
B.	piłującego	piłującego	piłujący	piłujące	piłującą
N.	piłującym	piłującym	piłującym	piłującym	piłującą
Ms.	piłującym	piłującym	piłującym	piłującym	piłującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	piłujący	piłujący	piłujące	piłujące
D.	piłujących	piłujących	piłujących	piłujących
C.	piłującym	piłującym	piłującym	piłującym
B.	piłujących	piłujących	piłujących	piłujące
N.	piłującymi	piłującymi	piłującymi	piłującymi
Ms.	piłujących	piłujących	piłujących	piłujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: piłowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	piłowany	piłowany	piłowany	piłowane	piłowana
D.	piłowanego	piłowanego	piłowanego	piłowanego	piłowanej
C.	piłowanemu	piłowanemu	piłowanemu	piłowanemu	piłowanej
B.	piłowanego	piłowanego	piłowany	piłowane	piłowaną
N.	piłowanym	piłowanym	piłowanym	piłowanym	piłowaną
Ms.	piłowanym	piłowanym	piłowanym	piłowanym	piłowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	piłowani	piłowani	piłowane	piłowane
D.	piłowanych	piłowanych	piłowanych	piłowanych
C.	piłowanym	piłowanym	piłowanym	piłowanym
B.	piłowanych	piłowanych	piłowanych	piłowane
N.	piłowanymi	piłowanymi	piłowanymi	piłowanymi
Ms.	piłowanych	piłowanych	piłowanych	piłowanych

Pochodzenie

Zob. piła (do cięcia)

1. drzewo

Definicja

ciąć coś za pomocą piły

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ciąć, przecinać

Połączenia

piłować deskę, drewno, drzewo, gałąź
zacząć/zaczynać piłować
piłować i rąbać

Cytaty

	[...] niektóre sklepy nie przycinają płyt syntetycznych, bo czynność tę jest w stanie wykonać każdy klient. Płyty te można piłować piłą płatnicą, brzeszczotem (piła do metalu), otwornicą włosową lub piłą tarczową z drobnymi zębami. źródło: NKJP: Jak przez szybę, Dziennik Polski, 2000-07-01
	Beton komórkowy jest bardzo łatwy w obróbce. Bez problemów można go piłować, ciąć, przewiercać lub frezować. źródło: NKJP: (mag): Ciepły beton, Dziennik Łódzki, 2005-08-30
	Dziadek splunął w dłonie, zatarł ręce, uklęknął pod jabłonią i zaczął piłować. źródło: NKJP: Robert Litwińczuk: W lesie..., Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 2006-09-01
	Jakiś zdesperowany złomiarz od kilku godzin piłuje piłką do metalu olbrzymi stalowy filar. źródło: NKJP: W trzewiach miasta, Dziennik Polski, 2003-09-20
	Rybniccy policjanci nakryli dwóch nastolatków, kiedy piłowali kraty, chcąc włamać się do kiosku. źródło: NKJP: (acz): Nie czuję skruchy, Tygodnik Rybnicki, 2007-04-17

Składnia

piłować

CO + (CZYM)

2. paznokcie

Definicja

wygładzać jakąś powierzchnię lub nadawać czemuś odpowiedni kształt za pomocą pilnika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Relacje znaczeniowe

synonimy:

szlifować

Połączenia

piłować paznokcie, pazury, zęby

Cytaty

	Papierowym pilniczkiem piłujemy paznokcie, nadając im pożądaną długość i kształt. źródło: Internet: sites.google.com
	Kowal podnosi koniowi nogę i opiera ją sobie na kolanie. Specjalnym pilnikiem piłuje koniowi kopyta. źródło: NKJP: zapytaj.onet.pl/.../2,11211243,Jak_wyglada_podcinanie_kopyt_u_konia_.html
	Wykonany półfabrykat jeszcze sporo klepałem na drewnianym i stalowym kopycie oraz piłowałem, by w miarę dobrze przylegał do łoża. źródło: Internet: forum-bron.pl
	Gros czasu, zamiast na pracy, spędzają poprawiając makijaż, piłując paznokcie i podziwiając swoje odbicie w lustrze. źródło: NKJP: Izabela Chmielewska: Grzeszny wygląd, Dziennik Bałtycki, 2011
	Zabiegom upiększającym poddawano również zęby. Najróżniejsze ludy ostrzyły je, piłowały, barwiły, inkrustowały, a nawet wyrywały. źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska: Błysk i zgrzytanie zębów, Polityka, 2006-03-04

Składnia

piłować

CO + (CZYM)

3. temat

Definicja

pot.

uporczywie wracać do tych samych spraw

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

To jest również kwestia szybkiego, sprawnego, dokładnego załatwienia tych problemów, które wnoszą obywatele niezadowoleni z rozstrzygnięć na szczeblu podstawowym czy powiatowym. Dlatego pozwalam sobie tak piłować tę sprawę, [...] bo jest ona bardzo ważna dla obywatela.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.12.1999

[...] sprawa aborcji i antykoncepcji ciągle powraca i jest bez końca piłowana na różnych forach, natomiast kwestia nielegalności sterylizacji w naszym kraju jest bardzo rzadko poruszana.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

piłować

4. skrzypce

Definicja

grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie, poruszając smyczkiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Połączenia

piłować skrzypce

Cytaty

[...] ja jestem niezgrabny, nie mam płynności ruchu. Bo jak tu mieć? Od piątego roku życia stałem przed pulpitem i piłowałem skrzypce.

źródło: NKJP: Katarzyna Kachel: Mam wstyd taki w sobie, Gazeta Krakowska, 2006-07-28

Ech, też mi się nie podobał, do 40 minuty nic się nie dzieje. Muzyka irytująca, takie piłowanie na skrzypcach /wiolonczeli.

źródło: Internet: filmweb.pl › fora tematyczne

Składnia

	+	piłować	+	CO
	+	piłować	+	na CZYM

5. gamę

Definicja

pot.

ćwicząc intensywnie, powtarzać jakiś utwór

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Cytaty

	[...] gdy czwarta godzina nadejdzie, z gabinetu głos słyszę: Stasiu, do fortepianu! Rada nie rada siadać muszę, starsza siostra Aniela za mną na cztery ręce, ojciec znów za skrzypce, a czasem i Ludwiczek z nami do fortepianu i dalejże Moniuszkę, Szopena, Mozarta piłować!… źródło: NKJP: Ryszard Wójcik: Coś się kończy, Miesięcznik Literacki, 3, 1970
	Co jeszcze jest ważne dla młodych dziewczyn? - Znajomość gry w tenisa. Moje córki grają nieźle i to mnie cieszy. Żałuję natomiast, że nie grają na instrumentach... Ale nie zmuszałam ich, by piłowały gamy. źródło: NKJP: Barbara Szczepuła, Skutnik Tadeusz: Moje dzieci - moja miłość, Dziennik Bałtycki, 2000-02-18
	[...] w audycji „Aktualności” Etiuda Rewolucyjna Chopina, piłowana na okrągło, służy do budowania napięcia [...]. źródło: NKJP: Internet
	Lubi podsłuchiwać, jak gramy, choć niewiele można skapować przez podwójne drzwi. [...] Teraz też stoi pod klasą skrzypiec i słucha czyjegoś piłowania. źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1976
	Po sesjach nagraniowych, piłowaniu miliardy razy tych samych utworów nienawidziłem tej muzyki i kolegów z zespołu. źródło: NKJP: Patryk Balewander: Pop zagrany bez żenady, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-04-20

Składnia

piłować

6. maszynę

Definicja

pot.

nadmiernie eksploatować jakąś maszynę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:

eksploatować

Cytaty

	Zdarza się, że zwłaszcza panie, jeżdżą wprawdzie spokojnie, ale mają talent do poruszania się na tzw. półsprzęgle. Po prostu, nie włączając sprzęgła do końca, zwłaszcza przy manewrach, piłują auto na dużych obrotach. źródło: NKJP: Witold Modzelewski: Auto z kluczem. Przeniesienie napędu, Mazowieckie To i Owo, 2008-09-06
	Jak za bramę wyjeżdżał przez przepust nad rowem, to go ściągnęło na bok. Stał przechylony, piłował silnik, koła ryły w błocie i na koniec powiesił się na podwoziu. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Opowieści galicyjskie, 1995
	Wjechać nie sztuka, sztuka wyjechać. Biedroneczka nie chciała odpalić, rozrusznik nie zakręcił, mimo że Romek piłował go bezlitośnie. źródło: NKJP: Robert Urbański; Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009
	Po pierwszych dwóch dniach jazdy wschodnią ścianą kraju, rajdowcy dotarli nocą do Soliny. W poszukiwaniu kempingu na górskich traktach, piłowali motory do granic wytrzymałości. źródło: NKJP: Tomasz Gliniecki: Garbate dusze, Dziennik Bałtycki, 2000-08-03

Składnia

piłować

7. o butach, szelkach

Definicja

trąc o coś, niszczyć to, kaleczyć

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Cytaty

	Buty piękne, ale niestety piłują z tyłu nad piętą. źródło: Internet: butsklep.pl
	[...] buty od samego początku leżały na mnie jak ulał. Nigdy nie piłowały mi pięt, ani palców. źródło: NKJP: Internet
	Buciki dla chłopca w jasnym, bardzo ładnym kolorze ecru. [...] Bardzo łatwo można je założyć, a dzięki odpowiedniemu kształtowi nie piłują w paluszki, zapewniając wygodę i komfort użytkowania najmłodszym. źródło: Internet: ubranka-lapetite.pl
	Jednak w pewnym momencie człowiek powinien sobie uświadomić, że to, że buty rozwalają się po jednym [...] wyjeździe w góry, że kurtka [...] przecieka po 15 minutach lekkiego deszczu, że szelki plecaka piłują, a zamek trzeba spinać agrafką, wcale nie musi być normą. źródło: Internet: ngt.pl/forum/[obuwie]-w-gory-zakup-niskobudzetowy
	[...] znikały astmy, czezły kaszle, serca nie kłuły, nie jeżyły się wątroby, nie trzaskały trzustki, piach nie piłował woreczków żółciowych [...]. źródło: NKJP: Smolistooka gejsza, Dziennik Polski, 2003-02-11

Składnia

	+	piłować	+	CO
	+	piłować	+	(w CO/GDZIE)

8. dziecko

Definicja

pot.

męczyć kogoś, domagając się czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

[...] czy to nie nudne, każdego przybywającego do nas unijnego polityka piłować: a jak tam wasze poparcie dla naszego wstąpienia do UE [...].

źródło: NKJP: Szkutnik Tadeusz: Kropla „Solidarności“, Dziennik Bałtycki, 2000-11-17

Właściwie majsterkowanie pociągało mnie od małego. Zaczęło się jeszcze w podstawówce, szkole numer 70 w Poznaniu, gdzie pan od prac ręcznych strasznie nas wszystkich piłował.

źródło: NKJP: Jolanta Sielska: Profesor majsterkowiczem, Gazeta Poznańska, 2003-06-10

Składnia

piłować

KOGO

Frazeologizmy

ktoś drze mordę
ktoś piłuje mordę
ktoś piłuje gębę

Data ostatniej modyfikacji: 29.03.2018