UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pryncypium

rzadziej principium

Chronologizacja

1801, A. K. Czartoryski: Myśli w pismach polskich, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pryncypium
pryncypia
D. pryncypium
pryncypiów
C. pryncypium
pryncypiom
B. pryncypium
pryncypia
N. pryncypium
pryncypiami
Ms. pryncypium
pryncypiach
W. pryncypium
pryncypia

Inne uwagi

Zwykle lm

Pochodzenie

łac. principium 'początek'

Definicja

książk. 
element stanowiący najważniejszą zasadę czy wartość w jakimś systemie, bez którego system ten nie mógłby istnieć w swoim ustalonym kształcie

Warianty

  • rzadziej principium

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

  • demokratyczne, ideowe, moralne, ustrojowe; określone, pewne, podstawowe pryncypia
  • pryncypia państwa, polityki
  • zasady i pryncypia
  • obrona pryncypiów
  • spór, walka o pryncypia
  • bronić pryncypiów
  • chodzić o pryncypia

Cytaty

Utrzymanie niepodległości Szwecji i autorytetu jej władcy należało bowiem do pryncypiów jego polityki.

źródło: NKJP: Zbigniew Anusik: Dyplomacja szwedzka wobec kryzysu monarchii we Francji w latach 1787-1792, 2000

Mój tekst atakujący koncepcję społecznej własności był właśnie atakiem na pryncypia, a mimo to przeszedł i stał się przedmiotem normalnej, w miarę cywilizowanej polemiki.

źródło: NKJP: A. Michnik, J. Tischner, J. Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

Jak osiągać porozumienie co do statusu embrionu in vitro i możliwych dyspozycji embrionem, jeśli samo jego wykreowanie stanowi dla jednych naruszanie pryncypiów etycznych, a dla innych konieczną i w pełni usprawiedliwioną fazę procedury medycznej?

źródło: NKJP: Marek Safjan: Etyka w zarodku, Polityka, 2008-12-20

Trzeba najpierw uratować osobę, jej godność, a potem naród. Kościół będzie tego pryncypium pilnować [...].

źródło: NKJP: Ewa Zawłocka: Co dziś sądzą biskupi o integracji Polski z Unią Europejską?, Gazeta Wyborcza, 1999-04-21

Z pustym brzuchem [...] nie zwykłem rozprawiać o filozofii. Dziś wieczorem natomiast, gdy będę syty i podchmielony, wyłożę ci principia mojej etyki.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Składnia

bez ograniczeń + pryncypium +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 18.04.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json