UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

osiwieć

Chronologizacja

1559, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osiwieję
osiwiejemy
2 os. osiwiejesz
osiwiejecie
3 os. osiwieje
osiwieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osiwiałem
+(e)m osiwiał
osiwiałam
+(e)m osiwiała
osiwiałom
+(e)m osiwiało
osiwieliśmy
+(e)śmy osiwieli
osiwiałyśmy
+(e)śmy osiwiały
2 os. osiwiałeś
+(e)ś osiwiał
osiwiałaś
+(e)ś osiwiała
osiwiałoś
+(e)ś osiwiało
osiwieliście
+(e)ście osiwieli
osiwiałyście
+(e)ście osiwiały
3 os. osiwiał
osiwiała
osiwiało
osiwieli
osiwiały

bezosobnik: osiwiano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osiwiejmy
2 os. osiwiej
osiwiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osiwiałbym
bym osiwiał
osiwiałabym
bym osiwiała
osiwiałobym
bym osiwiało
osiwielibyśmy
byśmy osiwieli
osiwiałybyśmy
byśmy osiwiały
2 os. osiwiałbyś
byś osiwiał
osiwiałabyś
byś osiwiała
osiwiałobyś
byś osiwiało
osiwielibyście
byście osiwieli
osiwiałybyście
byście osiwiały
3 os. osiwiałby
by osiwiał
osiwiałaby
by osiwiała
osiwiałoby
by osiwiało
osiwieliby
by osiwieli
osiwiałyby
by osiwiały

bezosobnik: osiwiano by

bezokolicznik: osiwieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osiwiawszy

gerundium: osiwienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. osiwienie
osiwienia
D. osiwienia
osiwień
C. osiwieniu
osiwieniom
B. osiwienie
osiwienia
N. osiwieniem
osiwieniami
Ms. osiwieniu
osiwieniach
W. osiwienie
osiwienia

odpowiednik aspektowy: siwieć

Pochodzenie

Zob. siwy

1.a o włosach

Definicja

stracić pierwotną barwę i przybrać kolor jasnoszary, niemal biały, z odcieniem srebrzystym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia starzenie się

Relacje znaczeniowe

synonimy:  posiwieć, zsiwieć

Połączenia

  • broda, głowa osiwieje

Cytaty

[...] depresja? daj spokój - nie szkoda czasu? Życie tak szybko ucieka. Zostaw to na stare lata, kiedy nogi będą ciężkie, głowa osiwieje, umysł niczego nie wchłonie.

źródło: NKJP: Internet

Całe młode życie byłem robotnikiem, kiedy broda osiwiała - zostałem majstrem i - Bozia da - na tym stołku doczekam emerytury.

źródło: NKJP: Internet

1.b o człowieku

Definicja

stracić pierwotną barwę włosów, których kolor stał się jasnoszary, niemal biały, z odcieniem srebrzystym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia starzenie się

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oszronieć, posiwieć, zsiwieć

Połączenia

  • matka osiwiała; ojciec osiwiał; rodzice osiwieli
  • osiwieć z przerażenia, z rozpaczy; ze smutku, ze strachu, ze stresu
  • przedwcześnie, szybko osiwieć
  • zupełnie osiwieć

Cytaty

Był to chudy, żylasty mężczyzna o ogorzałej twarzy i intensywnie niebieskich oczach. Wcześnie osiwiał i postępująca starość odznaczała się zwiększoną ilością bruzd i zmarszczek na twarzy.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010

W ciągu zaledwie pięciu lat mojej pilnej i niczym nie skażonej służby tylu zaznałem utrapień, że doszczętnie osiwiałem!

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 2005

To wie każdy ksiądz, który siada w konfesjonale: ludziom przydarzają się niekiedy takie katastrofy życiowe, tragedie, że można osiwieć. Albo wyłysieć – [...]

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Geny odpowiadają również za siwienie przedwczesne, które może rozpocząć się już po 20 roku życia. Częściej jednak jest to wynik niektórych wyniszczających chorób lub stresu. Są notowane przypadki osiwienia w ciągu jednej nocy!

źródło: NKJP: (MAT, pp): Pierwszy siwy włos, Gazeta Krakowska, 2006-03-04

Mój ojciec osiwiał w wieku 30 lat. Mama - 40.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 15.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json