UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utuczyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utuczę się
utuczymy się
2 os. utuczysz się
utuczycie się
3 os. utuczy się
utuczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utuczyłem się
+(e)m się utuczył
utuczyłam się
+(e)m się utuczyła
utuczyłom się
+(e)m się utuczyło
utuczyliśmy się
+(e)śmy się utuczyli
utuczyłyśmy się
+(e)śmy się utuczyły
2 os. utuczyłeś się
+(e)ś się utuczył
utuczyłaś się
+(e)ś się utuczyła
utuczyłoś się
+(e)ś się utuczyło
utuczyliście się
+(e)ście się utuczyli
utuczyłyście się
+(e)ście się utuczyły
3 os. utuczył się
utuczyła się
utuczyło się
utuczyli się
utuczyły się

bezosobnik: utuczono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utuczmy się
2 os. utucz się
utuczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utuczyłbym się
bym się utuczył
utuczyłabym się
bym się utuczyła
utuczyłobym się
bym się utuczyło
utuczylibyśmy się
byśmy się utuczyli
utuczyłybyśmy się
byśmy się utuczyły
2 os. utuczyłbyś się
byś się utuczył
utuczyłabyś się
byś się utuczyła
utuczyłobyś się
byś się utuczyło
utuczylibyście się
byście się utuczyli
utuczyłybyście się
byście się utuczyły
3 os. utuczyłby się
by się utuczył
utuczyłaby się
by się utuczyła
utuczyłoby się
by się utuczyło
utuczyliby się
by się utuczyli
utuczyłyby się
by się utuczyły

bezosobnik: utuczono by się

bezokolicznik: utuczyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utuczywszy się

gerundium: utuczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utuczenie się
utuczenia się
D. utuczenia się
utuczeń się
C. utuczeniu się
utuczeniom się
B. utuczenie się
utuczenia się
N. utuczeniem się
utuczeniami się
Ms. utuczeniu się
utuczeniach się
W. utuczenie się
utuczenia się

odpowiednik aspektowy: tuczyć się

Pochodzenie

Zob. tuczyć

1. paszą

Definicja

jedząc odpowiednią ilość pokarmu, obrosnąć w mięso i tłuszcz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Cytaty

Opiekunowie węży mieli nie lada problem z egzotycznymi gadami, które były przyzwyczajone wyłącznie do dań z myszy. Nadmiernie się nimi utuczyły i trzeba je było odchudzić.

źródło: NKJP: (k): Jasne pełne dla Bartka, Dziennik Łódzki, 2003-01-07

Kaczki mają jeszcze jedna zaletę - jak już utuczą się na ślimakach, to akurat dojrzewają jabłka. A kaczka w jabłkach... to radość podniebienia!

źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Zabójcy ślimaków, Gazeta Krakowska, 2001-09-15

Świnia utuczyła się cudownie i pewnego dnia trzeba było ją ubić.

źródło: NKJP: Tosia Klugman: Bursa - dom na ruinach, Midrasz

Składnia

bez ograniczeń + utuczyć się +
(CZYM)
bez ograniczeń + utuczyć się +
(na CZYM)

2. słodyczami

Definicja

pot. 
jeść więcej niż potrzeba i stać się przez to grubym

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  upaść się

Cytaty

Przy odpowiedniej pojemności żołądka można się utuczyć pewnie wszystkim.

źródło: NKJP: Internet

Jadłam kaszę jaglaną prawie codziennie przez pół roku i utuczyłam się na niej, bo kasza aż w 70% składa się z węglowodanów.

źródło: Internet: uroda.swiatkobiety.pl

Dla niektórych jestem ideałem zgrabnej sylwetki, a reszcie nie muszę się podobać. Utuczyć się nawet nie próbuję.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + utuczyć się +
(CZYM)
bez ograniczeń + utuczyć się +
(na CZYM)

3. cudzym kosztem

Definicja

pot.  pejorat. 
uzyskać coś ze szkodą dla kogoś innego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  upaść się

Cytaty

Ofiarą własnej bezrozumnej chciwości padł na przykład biznesmen Robert H., choć z pozoru wydawać by się mogło, że utuczył się kradzionym, a przy okazji przechytrzył wspólnika, sąd, komornika i kogo tam jeszcze trzeba.

źródło: NKJP: Andrzej Górny: Długie porachunki, Gazeta Wrocławska, 2001-08-10

Z inicjatywy kół gospodarczych USA [...] powołany został specjalny instytut badawczy. Niewątpliwie będzie to interes, na którym niektórzy nieźle się utuczą.

źródło: NKJP: Tygodniówka, Dziennik Polski, 2003-06-21

Bogaczom wystarczy, jak jeden osobnik z dołów społecznych wyda 200 zł w ciągu miesiąca. Oni i tak się utuczą.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + utuczyć się +
(CZYM)
bez ograniczeń + utuczyć się +
(na CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 19.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj