UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

teren

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

fr. terrain

z łac. terrēnum

od: terrēnus 'ziemny, odnoszący się do ziemi' < terra 'ziemia'

1. górzysty

Definicja

obszar powierzchni lądowej wraz z określonym ukształtowaniem, roślinnością i bogactwami naturalnymi, stanowiący pewną całość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okolica
hiperonimy:  obszar

Połączenia

  • górzysty, lesisty; malowniczy; piaszczysto-żwirowy teren; teren błotnisty, pustynny, stepowy; fabryczny; rolniczy; uprawny; tereny leśne, lodowcowe, wulkaniczne; myśliwskie; przemysłowe; turystyczne
  • teren wykopalisk
  • teren dla inwestycji; teren do zabawy
  • teren pod zabudowę; tereny pod uprawę

Cytaty

Poza tym wokół Torunia mamy bardzo interesujące tereny leśne.

źródło: NKJP: Andrzej Dembowski: Biegiem przez Toruń, Gazeta Miejska nr 17 (60), 2000

Rosjanie zignorowali fakt, ze między Uralem a Wyżyną Środkowo-Syberyjską rozciąga się olbrzymi teren bagnisty, pełen podziemnych rzek i jezior.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kusch: Co o promieniowaniu wiedzieć powinniśmy, 1999

Sokół wędrowny jest ptakiem przelotnym. Przybywa do nas w lutym-marcu i odlatuje w październiku, czasami zimuje w miastach (na wieżach). W lecie zamieszkuje tereny lesiste lub krzaczaste.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Północna i środkowa Tunezja ma klimat śródziemnomorski – lata suche i gorące, zimy łagodne i deszczowe. Na południu znajdują się tereny pustynne, prawie całkowicie pozbawione opadów.

źródło: NKJP: Michał Jankowiak: Wypoczynek w wielkiej tajemniczej piaskownicy TUNEZJA, 2007-03-07

Tereny górzyste zajmują wprawdzie niecałe 10% powierzchni kraju, ale ich znaczenie dla całokształtu gospodarki w Polsce jest ogromne.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 07.11.1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. teren
tereny
D. terenu
terenów
C. terenowi
terenom
B. teren
tereny
N. terenem
terenami
Ms. terenie
terenach
W. terenie
tereny

Składnia

bez ograniczeń + teren +
(JAKI)
bez ograniczeń + teren +
(do CZEGO)
bez ograniczeń + teren +
(pod CO)

2. szkoły

Definicja

obszar o określonych granicach, zorganizowany w jedną całość i należący do kogoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  obszar

Połączenia

  • prywatny teren; tereny wojskowe
  • teren biblioteki, fabryki, posesji, przedsiębiorstwa, szkoły; cmentarza, rezerwatu; kraju, miasta; Polski, Stanów Zjednoczonych...
  • przejazd przez teren
  • dzierżawić; objechać; opuścić; urządzić; odzyskać teren
  • wchodzić na teren czegoś
  • mieszkać na terenie czegoś

Cytaty

Po Mszy uczestnicy zjazdu przy dźwiękach orkiestry przemaszerowali ulicami Płońska na teren szkoły mającej siedzibę przy ul. Sienkiewicza.

źródło: NKJP: K.Kowalski: ZS Nr 2 w Płońsku: Zjazd na 60. urodziny, Tygodnik Ciechanowski, 2006-10-04

Postanowieniem dyrektora tamtejszej szkoły musieli natychmiast opuścić jej teren.

źródło: NKJP: (bień): Duńska przygoda z narkotykami, Euroregio Glacensis nr 50 (104), 1997

Miasto więc samo płaci za sprzątanie prywatnego terenu - mówi Marek Bronicki z Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta.

źródło: NKJP: Sprzątanie za właściciela, Dziennik Polski - Kraków, 2003-05-06

Usiłują wwieźć na teren Polski przeterminowane lakiery, chemikalia, farby, złom, pył kominowy pochodzący z produkcji przemysłowej, lawę wulkaniczną.

źródło: NKJP: Agnieszka Kuchcińska: Pogranicze w handlu, Polityka nr 22, 1995

Po drugiej stronie gęste krzaki, ale na mapce mam zaznaczone, że to teren cmentarza żydowskiego.

źródło: NKJP: Anna Bikont: My z Jedwabnego, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. teren
tereny
D. terenu
terenów
C. terenowi
terenom
B. teren
tereny
N. terenem
terenami
Ms. terenie
terenach
W. terenie
tereny

Składnia

bez ograniczeń + teren +
KOGO
bez ograniczeń + teren +
CZEGO
bez ograniczeń + teren +
JAKI

3. bitwy

Definicja

miejsce rozgrywania się jakichś wydarzeń

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pole

Połączenia

  • teren bitwy, walki, wojny; strajku; wypadku

Cytaty

Polska była terenem wojen wielkich mocarstw od początku XVII wieku, a od pierwszej wojny północnej wszystkie armie maszerowały przez Polskę.

źródło: NKJP: Gazeta Wyborcza, 1996-03-22

Z centrum świata arabskiego Bagdad stał się miastem peryferyjnym. Hulagidzi rządzili w nim do 1335 r. Kraj stał się terenem walk między Mongołami a Turkami.

źródło: NKJP: Lech Kańtoch: Najeźdźcy z Wielkiego Stepu, Polityka, 2007-01-27

Strażacy zabezpieczają teren wypadku, neutralizują wycieki paliwa, tną blachy, by uwolnić uwięzione w pojazdach osoby, udzielają też rannym pomocy przedmedycznej.

źródło: NKJP: Goniec Rumski, 2000-04-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. teren
tereny
D. terenu
terenów
C. terenowi
terenom
B. teren
tereny
N. terenem
terenami
Ms. terenie
terenach
W. terenie
tereny

Składnia

bez ograniczeń + teren +
CZEGO

4. poza centrum

Definicja

pot. 
obszar podlegający lokalnej administracji lub lokalnym oddziałom jakiejś instytucji lub organizacji, postrzegany w opozycji do centrali

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  centrala

Połączenia

  • wyjazd w teren
  • kontakty z terenem
  • jechać, pojechać, ruszyć, udawać się w teren
  • pracować w terenie

Cytaty

Raciborski Sanepid czeka co prawda na dane z terenu, ale na razie nie nastąpiło nic niepokojącego. Do epidemii daleko.

źródło: NKJP: Nowiny Raciborskie, 2003-02-12

Nieoficjalnie wiadomo, że w planach ma powołanie czterech podgrup: medialnej, politycznej, gospodarczej oraz krajowej, zajmującej się kontaktami premiera z terenem.

źródło: NKJP: Agnieszka Rybak: Przeciąg w Alei Zasłużonych, Polityka, 2004-07-17

Przeciwnie, widzę w tym bardzo dużo plusów, ponieważ ludziom w zasadzie znudziła się już anonimowość tych działaczy. Jak się rozmawia z ludźmi w terenie, to przeważnie mówią, że mają zaufanie do poszczególnych osób.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 18. posiedzenia Senatu RP w dniu 5 czerwca 2002 r

(...) zaległości sięgają już w skali kraju milionów złotych, co grozi załamaniem się systemu szkoleń zawodowych, z których korzysta w kraju ok. 180 tys. młodych ludzi. Usłyszałem, że z terenu spływają informacje, że zaległości takich nie ma.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 01.02.2001

Rozpocznę od części pytań zadanych przez panią poseł [...], zwłaszcza od tego ostatniego, dotyczącego zatrudnienia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pracowników w terenie. Pani poseł, problem polega na tym, że gdybyśmy ich w tej chwili zwolnili, to przekreślilibyśmy w ogóle nasze szanse na SAPARD. Mieliśmy kontrolę unijną, będzie kolejna kontrola, one przede wszystkim sprawdzają teren, kwalifikacje tych pracowników i zdolność operacyjną

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 09.05.2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. teren
tereny
D. terenu
terenów
C. terenowi
terenom
B. teren
tereny
N. terenem
terenami
Ms. terenie
terenach
W. terenie
tereny

Inne uwagi

Zwykle lp

5. dziedzina

Definicja

książk. 
zakres czyjegoś działania

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dziedzina

Połączenia

  • teren badań, dokonań, działalności; działania; etyki; sztuki

Cytaty

Czynić miłosierdzie, to teren naszej dziś działalności.

źródło: KWSJP: Mieczysław Gogacz: On ma wzrastać, 1962

Trudno było w okrzepłej już placówce naukowej uzyskać własny teren działania.

źródło: NKJP: Stanisław Haduch: W służbie Eskulapa, 1986

Za teren badań obrał sobie Siedlecki przekłady z poezji rosyjskiej od pierwszych lat niepodległości po rok 1938.

źródło: KWSJP: Seweryn Pollak: O Franciszku Siedleckim, Kuźnica nr 3, 1949

Często traktują temat nie tyle jako piękny lub ciekawy krajobraz, ile raczej jako teren dokonań taterniczych, jako boisko sportowe.

źródło: KWSJP: Jolanta Flach: Dzieje fotografii tatrzańskiej (cz.II), Tygodnik Podhalański nr 17, 1996

Podstawowym zadaniem procesu dydaktycznego [...] jest wykształcenie podchorążego w taki sposób, aby umiał dostrzegać problemy, znaleźć metody ich rozwiązywania, aby widział konkretną i obiektywną rzeczywistość jako teren swojego działania.

źródło: NKJP: Wymagania szkoleniowe w stosunku do oficerów grupy dowódczo-sztabowej wojsk łączności, 1977

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. teren
tereny
D. terenu
terenów
C. terenowi
terenom
B. teren
tereny
N. terenem
terenami
Ms. terenie
terenach
W. terenie
tereny

Składnia

bez ograniczeń + teren +
KOGO
bez ograniczeń + teren +
CZEGO

Frazeologizmy

profil terenu
tereny zielone
Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json