UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poskąpić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
W postaci: poskępić

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poskąpię
poskąpimy
2 os. poskąpisz
poskąpicie
3 os. poskąpi
poskąpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poskąpiłem
+(e)m poskąpił
poskąpiłam
+(e)m poskąpiła
poskąpiłom
+(e)m poskąpiło
poskąpiliśmy
+(e)śmy poskąpili
poskąpiłyśmy
+(e)śmy poskąpiły
2 os. poskąpiłeś
+(e)ś poskąpił
poskąpiłaś
+(e)ś poskąpiła
poskąpiłoś
+(e)ś poskąpiło
poskąpiliście
+(e)ście poskąpili
poskąpiłyście
+(e)ście poskąpiły
3 os. poskąpił
poskąpiła
poskąpiło
poskąpili
poskąpiły

bezosobnik: poskąpiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poskąpmy
2 os. poskąp
poskąpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poskąpiłbym
bym poskąpił
poskąpiłabym
bym poskąpiła
poskąpiłobym
bym poskąpiło
poskąpilibyśmy
byśmy poskąpili
poskąpiłybyśmy
byśmy poskąpiły
2 os. poskąpiłbyś
byś poskąpił
poskąpiłabyś
byś poskąpiła
poskąpiłobyś
byś poskąpiło
poskąpilibyście
byście poskąpili
poskąpiłybyście
byście poskąpiły
3 os. poskąpiłby
by poskąpił
poskąpiłaby
by poskąpiła
poskąpiłoby
by poskąpiło
poskąpiliby
by poskąpili
poskąpiłyby
by poskąpiły

bezosobnik: poskąpiono by

bezokolicznik: poskąpić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: poskąpiwszy

gerundium: poskąpienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poskąpienie
poskąpienia
D. poskąpienia
poskąpień
C. poskąpieniu
poskąpieniom
B. poskąpienie
poskąpienia
N. poskąpieniem
poskąpieniami
Ms. poskąpieniu
poskąpieniach
W. poskąpienie
poskąpienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: poskąpiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poskąpiony
poskąpiony
poskąpiony
poskąpione
poskąpiona
D. poskąpionego
poskąpionego
poskąpionego
poskąpionego
poskąpionej
C. poskąpionemu
poskąpionemu
poskąpionemu
poskąpionemu
poskąpionej
B. poskąpionego
poskąpionego
poskąpiony
poskąpione
poskąpioną
N. poskąpionym
poskąpionym
poskąpionym
poskąpionym
poskąpioną
Ms. poskąpionym
poskąpionym
poskąpionym
poskąpionym
poskąpionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poskąpieni
poskąpieni
poskąpione
poskąpione
D. poskąpionych
poskąpionych
poskąpionych
poskąpionych
C. poskąpionym
poskąpionym
poskąpionym
poskąpionym
B. poskąpionych
poskąpionych
poskąpionych
poskąpione
N. poskąpionymi
poskąpionymi
poskąpionymi
poskąpionymi
Ms. poskąpionych
poskąpionych
poskąpionych
poskąpionych

odpowiednik aspektowy: skąpić

Pochodzenie

Zob. skąpy

1. pieniędzy

Definicja

zbytnio ograniczyć wydawanie pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  posknerzyć, poszczędzić

Połączenia

  • poskąpić grosza

Cytaty

Siostra poskąpiła mi na dalszą edukację. Wolała zanieść do banku.

źródło: NKJP: Eugeniusz Pryczkowski: Jak to z truskawkami było, Dziennik Bałtycki, 1999-07-02

Miasto poskąpiło pieniędzy na realizację unijnego programu i nikt do jego obsługi się nie zgłosił.

źródło: NKJP: (ACZ): Nysa pełna cukru, Nowiny Raciborskie, 2008-09-16

Składnia

bez ograniczeń + poskąpić +
CZEGO + na KOGO/CO

2. szczegółów

Definicja

dać komuś czegoś mniej niż potrzeba lub nie dać wcale

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • natura poskąpiła czegoś
  • poskąpić śniegu

Cytaty

Gdyby zima poskąpiła śniegu, można spodziewać się, że w większych miejscowościach górskich niektóre stoki pokryte zostaną sztucznym śniegiem.

źródło: NKJP: (EBU): Gdzie na wypoczynek, Dziennik Bałtycki, 2001-01-13

Natura poskąpiła mu wzrostu, bo ma zaledwie 163 cm, ale nie poskąpiła uroku.

źródło: NKJP: Regina Gowarzewska-Griessgraber: Amanci i brzydale, Dziennik Zachodni, 2006-11-28

Spod ornatu, alby i habitu wyzierały zniszczone skarpety. Zakon poskąpił mu nowych...

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

Składnia

bez ograniczeń + poskąpić +
KOMU + CZEGO

3. miłości

Definicja

obdarzyć kogoś jakimś uczuciem w niewystarczającym stopniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

„Romea i Julię”, „Panią Bovary', ”Czerwone i czarne„, ”Cierpienia młodego Wertera„ mogli napisać tylko ludzie, którym poskąpiono w życiu miłości, a byli jej spragnieni tak jak ja.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1966

Duże uznanie należy się wszystkim rodzicom, którzy nie oglądając się na becikowe, wzięli sprawy w swoje ręce i sprawili sobie pociechę. Zapewne maleństwo nie poskąpi im radości, a już teraz każde z 580 dzieci urodzonych w minionym roku stanowi dumę powiatu ostrzeszowskiego.

źródło: NKJP: K. Juszczak Mieszkańcy powiatu ostrzeszowskiego w statystyce, Czas Ostrzeszowski, nr 20065, 2006

Tam dopiero, gdy tłok na drodze zelżał, mógł wziąć głęboki, pełen ulgi oddech, przyspieszyć i przegonić z łatwością wolniejszych od siebie, słabszych, tych, którym los poskąpił radosnej, lekkiej wolności, jaką się odczuwa, przemierzając świat.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Nocni wędrowcy, 2009

Składnia

bez ograniczeń + poskąpić +
KOMU + CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 02.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json