UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uczuć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uczuję	uczujemy
2 os.	uczujesz	uczujecie
3 os.	uczuje	uczują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uczułem +(e)m uczuł	uczułam +(e)m uczuła	uczułom +(e)m uczuło	uczuliśmy +(e)śmy uczuli	uczułyśmy +(e)śmy uczuły
2 os.	uczułeś +(e)ś uczuł	uczułaś +(e)ś uczuła	uczułoś +(e)ś uczuło	uczuliście +(e)ście uczuli	uczułyście +(e)ście uczuły
3 os.	uczuł	uczuła	uczuło	uczuli	uczuły

bezosobnik: uczuto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uczujmy
2 os.	uczuj	uczujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uczułbym bym uczuł	uczułabym bym uczuła	uczułobym bym uczuło	uczulibyśmy byśmy uczuli	uczułybyśmy byśmy uczuły
2 os.	uczułbyś byś uczuł	uczułabyś byś uczuła	uczułobyś byś uczuło	uczulibyście byście uczuli	uczułybyście byście uczuły
3 os.	uczułby by uczuł	uczułaby by uczuła	uczułoby by uczuło	uczuliby by uczuli	uczułyby by uczuły

bezosobnik: uczuto by

bezokolicznik: uczuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uczuwszy

gerundium: uczucie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uczucie	uczucia
D.	uczucia	uczuć
C.	uczuciu	uczuciom
B.	uczucie	uczucia
N.	uczuciem	uczuciami
Ms.	uczuciu	uczuciach
W.	uczucie	uczucia

odpowiednik aspektowy: uczuwać

Pochodzenie

Zob. czuć

1. dotyk

Definicja

książk.

uświadomić sobie dzięki zmysłom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:

poczuć

Połączenia

uczuć ból, ciepło, chłód, dotyk, dreszcz, głód, skurcz, szarpnięcie, uderzenie, uścisk, zawrót głowy, zimno, zmęczenie; zapach
uczuć na czole, na nodze, na plecach, na ramieniu, na twarzy
uczuć w piersiach, w sercu
uczuć nagle

Cytaty

	Kiedy dębową trumnę spuszczano do grobu, uczuł silny ból pod mostkiem i był pewien, że to zawał. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Dwie Miłości, 2008
	Uczuł wtedy, że uciska go nie do zniesienia silnie zaciśnięta na szyi krawatka, i rozluźnił węzeł, i wtedy zobaczył, że to twardy kołnierzyk koszuli wpija mu się w kark, i drżącymi palcami rozpiął pod szyją guzik, i odetchnął. źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002
	Rozglądała się za taksówką, kiedy wyszło blade, zimowe słońce. Uczuła na twarzy jego łagodne ciepło. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008
	Tymczasem od strony domu przepychali się ku wyjściu inni ludzie. Gdy Gaszycki zetknął się z pierwszym z nich, uczuł nagle w pobliżu siebie świeży zapach ciepłego chleba. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001
	Uczułam, jak napinają mi się mięśnie karku. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Składnia

	+	uczuć	+	CO
	+	uczuć	+	że ZDANIE \| jak ZDANIE

2. wzruszenie

Definicja

książk.

doznać jakiegoś uczucia lub wrażenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

poczuć

Połączenia

uczuć lęk, nienawiść, niepokój, przypływ radości, pustkę, smutek, tęsknotę, ukłucie zazdrości, ulgę, żal

Cytaty

	Spojrzała na Tadeusza, miał natchniony wyraz twarzy, widać było, że chłonie śpiew Hanki całym sobą. Ewelina uczuła ukłucie zazdrości. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1993
	Spojrzał nieuważnie na siedzącego obok na kamieniu Jacka i naraz uczuł, że powinien okazać chłopcu trochę życzliwości, tak bardzo wydał mu się w tej chwili zbiedzony i samotny. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001
	Ula uczuła żal do losu, że nie posiada nic cennego. źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961
	Dawno nie była w tym mieście i widząc z daleka kopułę Kapitolu, uczuła coś na kształt wzruszenia. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Składnia

	+	uczuć	+	CO
	+	uczuć	+	że ZDANIE

3. czyjąś obecność

Definicja

książk.

uświadomić sobie, że coś się dzieje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

poczuć

Cytaty

Otworzyłam oczy. Uczułam czyjąś obecność, ale taką znajomą obecność.

źródło: Internet: you-never-love-me-i-know.blogspot.com

Nagle pochylił się i zanurzył dłoń w moje włosy. Uczułam, że obejmuje moją głowę, zupełnie jakby miał zamiar ją ugniatać. Przebiegło mi przez myśl, że może zwariował.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Składnia

	+	uczuć	+	CO
	+	uczuć	+	że ZDANIE

Data ostatniej modyfikacji: 15.05.2018