Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | tkliwy |
tkliwy |
tkliwy |
tkliwe |
tkliwa |
| D. | tkliwego |
tkliwego |
tkliwego |
tkliwego |
tkliwej |
| C. | tkliwemu |
tkliwemu |
tkliwemu |
tkliwemu |
tkliwej |
| B. | tkliwego |
tkliwego |
tkliwy |
tkliwe |
tkliwą |
| N. | tkliwym |
tkliwym |
tkliwym |
tkliwym |
tkliwą |
| Ms. | tkliwym |
tkliwym |
tkliwym |
tkliwym |
tkliwej |
| W. | tkliwy |
tkliwy |
tkliwy |
tkliwe |
tkliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | tkliwi |
tkliwi |
tkliwe |
tkliwe |
| D. | tkliwych |
tkliwych |
tkliwych |
tkliwych |
| C. | tkliwym |
tkliwym |
tkliwym |
tkliwym |
| B. | tkliwych |
tkliwych |
tkliwych |
tkliwe |
| N. | tkliwymi |
tkliwymi |
tkliwymi |
tkliwymi |
| Ms. | tkliwych |
tkliwych |
tkliwych |
tkliwych |
| W. | tkliwi |
tkliwi |
tkliwe |
tkliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | tkliwszy |
tkliwszy |
tkliwszy |
tkliwsze |
tkliwsza |
| D. | tkliwszego |
tkliwszego |
tkliwszego |
tkliwszego |
tkliwszej |
| C. | tkliwszemu |
tkliwszemu |
tkliwszemu |
tkliwszemu |
tkliwszej |
| B. | tkliwszego |
tkliwszego |
tkliwszy |
tkliwsze |
tkliwszą |
| N. | tkliwszym |
tkliwszym |
tkliwszym |
tkliwszym |
tkliwszą |
| Ms. | tkliwszym |
tkliwszym |
tkliwszym |
tkliwszym |
tkliwszej |
| W. | tkliwszy |
tkliwszy |
tkliwszy |
tkliwsze |
tkliwsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | tkliwsi |
tkliwsi |
tkliwsze |
tkliwsze |
| D. | tkliwszych |
tkliwszych |
tkliwszych |
tkliwszych |
| C. | tkliwszym |
tkliwszym |
tkliwszym |
tkliwszym |
| B. | tkliwszych |
tkliwszych |
tkliwszych |
tkliwsze |
| N. | tkliwszymi |
tkliwszymi |
tkliwszymi |
tkliwszymi |
| Ms. | tkliwszych |
tkliwszych |
tkliwszych |
tkliwszych |
| W. | tkliwsi |
tkliwsi |
tkliwsze |
tkliwsze |
Pochodzenie
Przymiotnik z przyrostkiem -iwy od imiesłowu tkły (< psł.*tъklъ od *tъknǫti) z pierwotnym znaczeniem 'taki, który dotyka'. Zob. tknąć.
1.a opiekun
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | czuły |
Połączenia
- tkliwa matka
- tkliwy i czuły
- bardzo tkliwy
Cytaty
|
[...] nie chciałem pogodzić się z myślą, że ona, tak czuła i tkliwa kilkadziesiąt godzin temu zaledwie, odrzuca tę chwilę i odrzuca szansę; moje zainteresowanie, uczucie, proszę nazwać to, Profesorze, jak pan chce, dawało jej szansę przeżycia, parasol ochronny przed hordą barbarzyńców... źródło: NKJP: Andrzej Żor: Jedenaście dialogów z porcelanową filiżanką w tle, 2009 |
|
|
Przytulała się do niego nawet zbyt ostentacyjnie. Tańczyła zresztą doskonale, wydawała się tkliwa i czuła, ale Kloss wiedział, że to jej wcielenie jest równe niebezpieczne, jak tamto sprzed paru godzin. źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967 |
|
|
Sądziła, że będzie cyniczny, pewny siebie i w miarę wulgarny. Spodziewała się, że potraktuje ją trochę jak uliczną dziewczynę. Okazał się tymczasem nieśmiały w swojej młodzieńczej namiętności, delikatny i tkliwy. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948 |
|
|
Aktorka kręciła sceny do filmu będąc w 4 miesiącu ciąży. - Marcin był jej najbardziej tkliwym opiekunem, bo jemu dopiero co urodziło się dziecko, [...] źródło: NKJP: Monika Frenkiel: Gangster Fabio ratuje Luizę, Gazeta Krakowska, 2008-04-08 |
1.b gest
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | czuły |
Połączenia
- tkliwy gest, ton, uśmiech; tkliwa miłość; tkliwe serce, spojrzenie, uczucie, wzruszenie; tkliwe myśli, obrazki, piosenki, pożegnania
- tkliwy i serdeczny
- tak tkliwy
Cytaty
|
[...] poczuła na wargach bardzo delikatne i suche dotknięcie jego ust, jednocześnie tkliwe i zupełnie nienarzucające się. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006 |
|
|
Miłość, nawet wielka miłość, nawet największa, tkliwa i gorąca jak ich miłość, winna być kalkulowana i kontrolowana, zmysły nie są dobrym doradcą. źródło: NKJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002 |
|
|
Uśmiechał się nie tylko do Heleny, ale także do własnych o niej myśli. Promieniował tkliwą, ojcowską akceptacją. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003 |
|
|
Wilmowski tkliwym spojrzeniem ogarnął twarzyczkę chorej. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965 |
|
|
Stali objęci w tkliwym zjednoczeniu. Rdzawe włosy nagrzane słońcem pachniały lekko. Przez cienkie płótna czuł napór jej piersi, brzucha, ud, nieledwie pulsowanie krwi. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966 |
2. skóra
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wrażliwy |
Połączenia
- tkliwa skóra; tkliwe miejsce
Cytaty
|
[...] mama skarżyła się na ból za uchem. Ramię okularów wgniotło się w ciało, miejsce było zaczerwienione i tkliwe. źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004 |
|
|
Opowiadałam kiedyś [...] o pięćdziesięciopięcioletniej kobiecie, której podstawowym problemem były dokuczające jej od miesiąca czerwonawe, tkliwe, wygładzone plamy na języku. źródło: KWJP: Paulina Łopatniuk:: Na własnej skórze, 2020 |