UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zwężać

Chronologizacja

1642, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwężam
zwężamy
2 os. zwężasz
zwężacie
3 os. zwęża
zwężają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwężałem
+(e)m zwężał
zwężałam
+(e)m zwężała
zwężałom
+(e)m zwężało
zwężaliśmy
+(e)śmy zwężali
zwężałyśmy
+(e)śmy zwężały
2 os. zwężałeś
+(e)ś zwężał
zwężałaś
+(e)ś zwężała
zwężałoś
+(e)ś zwężało
zwężaliście
+(e)ście zwężali
zwężałyście
+(e)ście zwężały
3 os. zwężał
zwężała
zwężało
zwężali
zwężały

bezosobnik: zwężano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zwężał
będę zwężać
będę zwężała
będę zwężać
będę zwężało
będę zwężać
będziemy zwężali
będziemy zwężać
będziemy zwężały
będziemy zwężać
2 os. będziesz zwężał
będziesz zwężać
będziesz zwężała
będziesz zwężać
będziesz zwężało
będziesz zwężać
będziecie zwężali
będziecie zwężać
będziecie zwężały
będziecie zwężać
3 os. będzie zwężał
będzie zwężać
będzie zwężała
będzie zwężać
będzie zwężało
będzie zwężać
będą zwężali
będą zwężać
będą zwężały
będą zwężać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zwężajmy
2 os. zwężaj
zwężajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zwężałbym
bym zwężał
zwężałabym
bym zwężała
zwężałobym
bym zwężało
zwężalibyśmy
byśmy zwężali
zwężałybyśmy
byśmy zwężały
2 os. zwężałbyś
byś zwężał
zwężałabyś
byś zwężała
zwężałobyś
byś zwężało
zwężalibyście
byście zwężali
zwężałybyście
byście zwężały
3 os. zwężałby
by zwężał
zwężałaby
by zwężała
zwężałoby
by zwężało
zwężaliby
by zwężali
zwężałyby
by zwężały

bezosobnik: zwężano by

bezokolicznik: zwężać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zwężając

gerundium: zwężanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwężanie
zwężania
D. zwężania
zwężań
C. zwężaniu
zwężaniom
B. zwężanie
zwężania
N. zwężaniem
zwężaniami
Ms. zwężaniu
zwężaniach
W. zwężanie
zwężania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zwężający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwężający
zwężający
zwężający
zwężające
zwężająca
D. zwężającego
zwężającego
zwężającego
zwężającego
zwężającej
C. zwężającemu
zwężającemu
zwężającemu
zwężającemu
zwężającej
B. zwężającego
zwężającego
zwężający
zwężające
zwężającą
N. zwężającym
zwężającym
zwężającym
zwężającym
zwężającą
Ms. zwężającym
zwężającym
zwężającym
zwężającym
zwężającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwężający
zwężający
zwężające
zwężające
D. zwężających
zwężających
zwężających
zwężających
C. zwężającym
zwężającym
zwężającym
zwężającym
B. zwężających
zwężających
zwężających
zwężające
N. zwężającymi
zwężającymi
zwężającymi
zwężającymi
Ms. zwężających
zwężających
zwężających
zwężających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zwężany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zwężany
zwężany
zwężany
zwężane
zwężana
D. zwężanego
zwężanego
zwężanego
zwężanego
zwężanej
C. zwężanemu
zwężanemu
zwężanemu
zwężanemu
zwężanej
B. zwężanego
zwężanego
zwężany
zwężane
zwężaną
N. zwężanym
zwężanym
zwężanym
zwężanym
zwężaną
Ms. zwężanym
zwężanym
zwężanym
zwężanym
zwężanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zwężani
zwężani
zwężane
zwężane
D. zwężanych
zwężanych
zwężanych
zwężanych
C. zwężanym
zwężanym
zwężanym
zwężanym
B. zwężanych
zwężanych
zwężanych
zwężane
N. zwężanymi
zwężanymi
zwężanymi
zwężanymi
Ms. zwężanych
zwężanych
zwężanych
zwężanych

odpowiednik aspektowy: zwęzić

1. ulicę

Definicja

powodować, że szerokość, średnica lub powierzchnia czegoś zmniejsza się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Połączenia

  • zwężać pas drogowy; coś zwęża drogi oddechowe, naczynia krwionośne, pory, źrenice

Cytaty

Zgoda na obustronne parkowanie aut drastycznie zwęża i tak niezbyt szerokie jezdnie.

źródło: NKJP: Magdalena Pędziałek: Parkowanie bez wyobraźni, Gazeta Krakowska, 2003-05-14

Procesy miażdżycowe i nikotynizm zwężają naczynia krwionośne, stres kurczy je.

źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Przyczyny bólu, Gazeta Wyborcza, 1996-09-09

Odkąd pamiętała, dodzierała po matce bluzki, swetry i spódnice, sąsiadka zwężała je i skracała wedle potrzeby.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: As w rękawie, 1998

Składnia

bez ograniczeń + zwężać +
CO

2. ramiona

Definicja

korygować wygląd czegoś w sposób, który sprawia, że coś wydaje się optycznie węższe

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Cytaty

[...] męska skóra staje się dzięki podkładowi ładniejsza, a odrobina pudru sprawia, że panowie przestają się „świecić”. [...] widzowie przed telewizorami oglądają jedynie matową twarz. Bywa, że podkreśla się brwi czy modeluje łuk brwiowy, zwęża optycznie nos albo zmniejsza zbyt mocno zarysowaną żuchwę.

źródło: NKJP: Monika Siemińska: Brzydsza płeć przed lustrem, Dziennik Bałtycki, 2000-04-01

Draping, czyli konturowanie różem: optycznie „odchudza” i zwęża twarz oraz ujędrnia cerę.

źródło: Internet: ofeminin.pl › Uroda › Makijaż

Składnia

bez ograniczeń + zwężać +
CO

3. zakres

Definicja

zmniejszać zakres jakiegoś zjawiska lub sprawy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ograniczać

Cytaty

Badania nad pierwszymi latami powojennymi są na tyle zaawansowane, że można stwierdzić, iż PPR z własnej inicjatywy budowała system monopartyjny i zwężała ramy wolności.

źródło: NKJP: Andrzej Friszke: „Autonomiczna część Imperium”, Tygodnik Powszechny, 47, 1994

W ciągu długich lat swojego życia zawodowego kilka razy przechodziłem akcje oszczędzania, manewru, zwężania frontu, rewizji inwestycji.

źródło: NKJP: Andrzej Krzysztof Wróblewski: Nos wicepremiera, Gazeta Krakowska, 2004-02-14

Takie ujęcie pozwala na elastyczne postępowanie, które nie prowadzi do aneksji sąsiednich dziesięcioleci przez renesans, ani nie zwęża renesansu na korzyść średniowiecza czy baroku.

źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1973

Składnia

bez ograniczeń + zwężać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 27.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json