Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | eter |
etery |
|
| D. | eteru |
eterów |
|
| C. | eterowi |
eterom |
|
| B. | eter |
etery |
|
| N. | eterem |
eterami |
|
| Ms. | eterze |
eterach |
|
| W. | eterze |
etery |
Inne uwagi
Zwykle lp
Pochodzenie
ang. ether
fr. éther
niem. Äther
z łac. aether 'górne niebo, domniemana sfera ognia kosmicznego'
1. kosmiczny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia
CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kwintesencja |
Połączenia
- eter kosmiczny, światłonośny
- teoria eteru (kosmicznego)
Cytaty
|
Jeżeli eter miałby być ośrodkiem kosmicznym, który w całej przestrzeni jest nośnikiem pól, a zatem i fali elektromagnetycznej, to powinno być możliwe wyznaczenie prędkości Ziemi względem tego ośrodka przez pomiar prędkości rozchodzenia się światła, które jest też falą elektromagnetyczną [...]. źródło: NKJP: Adam Strzałkowski: O siłach rządzących światem : rzecz o podstawowych oddziaływaniach – grawitacyjnych, elektromagnetycznych, silnych i słabych, 1996 |
|
|
Doświadczenia Michelsona-Morleya pokazały jednoznacznie, że eter nie istnieje. źródło: NKJP: PawełMM: Prędkość światła, Wikipedia.pl, 2009-06-06 |
|
|
Istniały jednak pośrednie metody doświadczalne umożliwiające badanie eteru – przypuszczano, że eter wypełnia całą przestrzeń, jest bezwonny, nieściśliwy, etc. źródło: NKJP: Mpn: Eter kosmiczny, Wikipedia.pl, 2009-05-17 |
2. radio
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu radio
Połączenia
- fale eteru
- anarchia, chaos, cisza, dyscyplina, ład, porządek w eterze
- informacja, plotka, wiadomość, wypowiedź poszła w eter; popłynąć, puścić/puszczać w eter
Cytaty
|
Z Krakowa popłynęła w eter 24 grudnia 1932 r. po raz pierwszy pasterka z kościoła Mariackiego, a 31 maja dwa lata później emitowano z Krakowa na cały kraj pierwszą transmisję uroczystości Bożego Ciała. źródło: NKJP: Tu Polskie Radio Kraków, Dziennik Polski - Magazyn, 2002-02-14 |
|
|
Dzieleniem eteru pomiędzy użytkowników zajmuje się Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji [...]. źródło: NKJP: Michał Ogórek: ENCYKLOPEDIA OGÓRKA, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1993-12-17 |
|
|
W przeciwieństwie do innych — martwych jego zdaniem — prezentacji, nieprofesjonaliści potrafili wnieść trochę życia w pokaz mody [...]. Tym razem znani z ekranu telewizyjnego, eteru radiowego i łamów prasowych wystąpią w towarzystwie swoich... rodzin! źródło: NKJP: DER: Dziennikarskie potyczki z modą, Gazeta Poznańska, 2001-12-04 |
3. substancja chemiczna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii
Połączenia
- eter naftowy, octowy; dietylowy, dimetylowy, dwubutylowy, dwuizopropylowy, etylowy, izopropylowy...; etery etylotertbutylowe
- synteza eteru
Cytaty
|
Warto wiedzieć, jak powstaje eter. To odpadowy w procesie rafinacji ropy izobutylen zmieszany ze spirytusem etylowym daje eter etylo-tert-butylowy. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 09.04.2003 |
|
|
Posiada ostry, jak twierdzą niektórzy, kojarzący się z owocami zapach. Miesza się w każdych proporcjach z wodą, etanolem, eterami i innymi ketonami o niskiej masie cząsteczkowej. źródło: NKJP: Mar220: Aceton, Wikipedia.pl, 2009-03-11 |
4. usypiający
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Połączenia
- produkcja, synteza eteru
- bańka, butla, flaszeczka, flaszka z eterem
- odurzyć; czuć, pachnieć; nasączyć eterem
Cytaty
|
[...] trudno sobie wyobrazić, że pracują jeszcze tacy chirurdzy, którym do zabiegu wystarczała pielęgniarka dozująca eter na maseczkę założoną pacjentowi. źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Ból ujarzmiony, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1998-09-25 |
|
|
W 1846 r. William Morton po raz pierwszy wprowadził eter na sale operacyjne, jako środek przeciwbólowy do znieczulania ogólnego. źródło: NKJP: Spirala bólu, Dziennik Polski - Magazyn, 1998-10-22 |